Liber.
XI
arbores ſibi reſiſtētes diruit radicitꝰ et ſubuertit. ⁊ ideo dictus eſt vētus. vt dicit Iſi. eoꝙ vehemens ſit ⁊ violetus. vis enī eius tātaeſt vt nō ſolum ſaxa ⁊ arbores euellat. ſꝫ etiācelum ⁊ terrā cōturbet. mariaqꝫ cōmoueatvt dicit idē. Itē ventꝰ eſt humoris ſuꝑflui cōſūptiuꝰ ⁊ lubricitatis ac immūdicie abſterſiuus. Nā vie que ꝑ inundationē pluuiarūeffecte ſunt lubrice ⁊ ſordide ꝑ flatum ventifiunt mūde. Itē tēperatꝰ venti flatꝰ ē ignis⁊ flāme excitatiuꝰ. Si v̓o fuerit nimis impetuoſus ⁊ intēſus erit eiuſdē extinctiuꝰ Itemventꝰ in ſuo ortū inuiſibilis eſt ⁊ occultus.ſed paulatim ꝑ aggregationē ꝑtiuꝫ vaporabiliū in aere eſt augmēti receptiuꝰ ⁊ ſump̄iꝰmanifeſtatiuꝰ. Et iod̓r in li. meth̓oꝝ. ꝙ vētiqn̄ oriunt̉ de terra ſunt debiles. ſꝫ poſt efficiuntur fortes ꝓpter multitudinē vapoꝝ quipoſt in aere multiplicātur et aggregant̉ Itēventus mouet̉ circularit̓ et tortuoſe. naꝫ vaporqui aſcendit primo ſurſum flectitur poſtea in circuitu terre. et ideo eius motꝰ ē tortuoſus et circulariter ꝓceſſiuꝰ. Itē venti impetꝰ eſt paleaꝝ leuatiuꝰ. pulueris ⁊ cinerisdiſperſiuus. veſice inflatiuꝰ et extenſiuus. ꝑſui ſubintrationē intrat ei cauernoſas ⁊ ſpōgioſas terre ꝑtes. Eſt vētus terremotus generatiuꝰ. ex vento enī interclulo et agitatorventre terre fit terremotꝰ. vt dicit Ariſto. nāporoꝝ tam terre qͣꝫ corpoꝝ animaliū eſt vētus aꝑtiuꝰ. ad interiora terre ſubtilitate ſueſubſtātie penetratiuꝰ ꝑſui intercluſionē intrans ꝑtes aqueas. eſt ventus in ſuperficieaque eleuatiuꝰ ⁊ ſpumē cauſatiuꝰ. Et ē ventus in aquarū ſuꝑficie diſſimilitudinis partium ⁊ inequalitatis inductiuꝰ Nā aqͣ eſſetequa ſuꝑficialiter atqꝫ plana ſi ventoꝝ īpulſu nullatenꝰ moueret̉. vt dic̄ Iſid̓. Itē vaporventoſus a cibis ⁊ potibꝰ ⁊ alijs hūoribꝰ vicaloris reſolutꝰ multaꝝ paſſionū eſt ī corpeillatiuꝰ. nā incluſus ī ſtomacho vel ī interioribus viſcerū torſiones generat qͣſi intolerabiles ⁊ multas alias paſſiōes ſic̄ hydropiſiꝫartheticā et hmōi In auribꝰ etiā facit ſibilūettynnitū vnde inficit ⁊ impedit audibilemſpūm ſiue auditū¶ Ca. III.¶ De ventis
Enti aūt ſunt. xij.quoꝝ qͣttuor dicunt̉ eē cardinales.⁊ octo collaterales. Primꝰ cardinaliū d̓r ſubſolanꝰ q̇ orit̉ in oriente ſub equinoctiali paralello. ibi enī qn̄qꝫ fit maximusaeris impulſus ex trāſuerberatōe terre ⁊ aq̄in aera ex qͣ ſit ventꝰ. Et d̓r ſubſolanꝰ qͣſi ſubſole natus. quia naſcit̉ in torrida zona ſub qͣſemꝑmouet̉ ſol Iſte ventus habet duos collaterales ſcꝫ vulturnū verſus ſeptētrionemet eurū verſus auſtrū. et poſſunt retineri inhoc verſu. Sunt ſubſolanus vulturnꝰ ⁊ eurus eoy. Hi venti ſunt calidi ⁊ ſicci. calidi. qꝛſub ſole diu moratur. ſicci aūt qͥa mare orietale eſt a nobis valde remotu. vn̄ anteqͣꝫ vētus oriētalis ad nos veniat ſi qͥd habꝫ d̓ humore humido totū calore ſolis ē ꝯſumptuꝫUētus v̓o ſubſolanꝰ eſt in calore tꝑatus ſedqn̄ declinat in vulturnū oīa deſiccat. qn̄ aūtin eurū generat nubes. Vēti aut orientalesẜm Cōſtan. ſunt ſalubres ī ortū diei. quia abaere veniūt tꝑato ⁊ ſubtiliato. nā vt dic̄ ideꝫ.regionū orientaliū eſt aer clarꝰ ⁊ paꝝ ſiccuſ.inter calidū et humidū tꝑatus. vn̄ talis ventus aquas clarificat. et eis ſaporē ſuauē adminiſtrat. vn̄ ventioriētales corꝑa in ſanitate cuſtodiūt ꝓpter ſuaꝝ tēperiē qualitatumꝓpter hoc etiā oriētales maxīe fructibꝰ ⁊ floribus abundāt plꝰ qͣꝫ aquilonares vel occidentales. Itē flumina ꝯtra orientē fluētia etmare oriētale ſubintrātia ſunt meliora et ſaniora ac clariora. qͥa ventoꝝ orientalium occurſiōe et ſolis orietis reuerberatiōe aq̄ ſubtiliant̉ ⁊ depurant̉. Secūdꝰ vētus cardinal̓eſt fauoniꝰ ⁊ orit̉ in occidēte ſub ꝑalello eq̇noctiali. ⁊ hꝫ iſte vētus duos collaterales .ſ.circiū v̓ſus ſeptētrione. et zephirū verſus auſtru ⁊ retinent̉ ꝑ huc v̓ſum. Circiꝰ occaſumzephiruſqꝫ fauoniꝰ afflant. Dicit̉ aūt fauoniꝰ eo ꝙ fouet ea q̄ naſcunt̉. vt dic̄ Iſi. hyemēenī reſoluit. germina ⁊ flores ꝓducit. Eſt at̄fauoniꝰ tꝑate frigidꝰ ⁊ humidꝰ. frigidꝰ ē qꝛparuā moram facit ſol ī occidente ⁊ ad nosvenit anteqͣꝫ a ſolaribꝰ radijſ incaleſcat. Uēti itaqꝫ occidētales ī fine diei ſūt ſalubrioreset tēꝑatiores. qͥa ſol in occidēte ſubtiliat eos