Liber.
IX
Utūnꝰ ab augendo eſt dictꝰ. eo ꝙ tūc tꝑis fruges etfructꝰ potiſſime abūdat in horreis⁊ augent̉. Oēs ei anni labores ⁊ fructꝰ recolligit inhorrea ⁊ reponit. Et iō in fabul̓ nutrici iunonis cōꝑat̉ rōe fertilitatis. vt dicit Iſi.Nā ſolicitoſ ⁊ negocioſos circa fructuū collectiōꝫ hoīes reddit. agros a frugibꝰ ⁊ arbores a fructibꝰ orbatas reddit. ſiccitate ⁊ frigiditate ſua frōdes ⁊ folia mortificat et deijcitterrā ſterilē efficit ⁊ vim germiatiuā amputat ⁊ p̄ſcindit. Eſt itaqꝫ autunꝰ frīgidꝰ et ſiccus. hūoris melācolici frigidi ſcꝫ et ſiccigeneratiuꝰ. cuiꝰ īitiū eſt cū ſol pͥmā ꝑtē libre intrat cū ſol ē in recta linea .ſ. ī eqͥnoctiali cuꝫ aſeptētriōe ⁊ meridie eq̄ diſtat. hꝫ aūt tꝑs autunale tres mēſes ſibi deſeruiēteſ. vt dic ꝯſtā.Primꝰ īcipit qn̄ ſol ē in libra a. xvij. die ſeptēbris vſqꝫ ad. xviij. diē octobris. ⁊ tūc īcipit ſolplꝰ declinare ī meridie. Secūdꝰ mēſis eſt īq̄ ſol eſt ī ſcorpione a. xviij. die octobris vſqꝫad. xvij. diē nouēbriſ. Tertiꝰ ē cū ſol ē in ſagittario. ſ. a. xvij. die nouēbris. vſqꝫ ī. xviij. die decēbris. vt dic̄ ꝯſtā. Autunꝰ ī ſuis qͣlitatibuſveri eſt ꝯtrariꝰ. ⁊ iō ml̓taꝝ infirmitatū ⁊ peſſimaꝝ ē generatiuꝰ. Un̄ Ip̄o. ī amph̓. In autumno acute accidut infirmitates et mortifere. ſuꝑ quē locū dic̄ Gal̓. Autūnꝰ peſtilentior eſt ceteris tꝑibꝰ ⁊ ī multis illaudabilis.Primo ꝓpt̓ mutabilitateꝫ tꝑis. nūc eī eſt calor nūc frigꝰ. ſcd̓o qͥa cū ſit pꝰ eſtatē inuenitml̓tos hūores incēſos ex calore p̄cedēte qͥsreꝑcutit frigꝰ autūnale ad iteriora. ⁊ n̄ ꝑ̄mittit eos exire q̄ putrefiūt ⁊ inducut peſſimaspaſſiones vt qͣrtanas ⁊ febres vix curabilesEt hͦ qꝛ autūnꝰ frīgidꝰ ē et ſiccꝰ ⁊ iordinatꝰEt iō in autunonimia ſiccitate a qͣ cōſumit̉ſub̓alis huiditas. corꝑa efficiūt̉ debiliora ꝓpter ineqͣlitatē v̓o aeris pͥori nūc ſubito aperiunt̉. nūc ſubito ꝯſtringūt̉. Un̄ fit calidarūfumoſitatū retētio. qͣs cū v̓tꝰ nō poſſit expellere multitudīe ⁊ acumīe materie paſſioneſmortifere ſubſequūt̉. pthiſicis aūt autunusmaxīe ē nociuꝰ. qꝛ frigiditate ⁊ ſiccitate ſuapulmonē deſiccat ⁊ rupit ad modū pāpini.iō pthiſicos valde ledit
¶ De hyemeCa. VIIIems ab eundoeſt dicta. eo ꝙ tꝑe hyemali ſolet ire⁊ volui ſol ī breuiori circl̓oqꝫ ī eſtiuali. Un̄ breuiores efficit dies ⁊ noctes lōgiores. vt. d. Iſi. eſt ātinitiū hyemis ẜm coſtā.cū ſol eſt ī pͥma ꝑte cap̓corni ⁊ ē finis d̓ſcēſionis ſol̓ in meridie. et iā paulati ī cipit aſcēdere ꝯſeptētrionē. Hꝫ etiaꝫ hyems tres mēſesſibi deẜuiētes. Primꝰ ē in capcorno īcipiēsin. xviij. die decēbris vſqꝫ ī. xvij. dieꝫ ianuarijSecūdꝰ ē cuꝫ ſol eſt ī aqͣrio a. xvij. die ianuarij vſqꝫ ad. xvij. diē februarij. Tertiꝰ mēſis ēqn̄ ſol eſt ī piſcibꝰ ⁊ īcipit a. xvj. die februarijvſqꝫ in. xviij. die marcij. vt dic̄ ꝯſtā. Eſt auteꝫhyems frigidā ⁊ hūida fleumatiſ nutritiuamag tn̄ dn̄at̉ frigiditas qͣꝫ huiditas. qꝛ magͣfit aeris ⁊ aq̄ ꝯſtrictō. et ꝯgelato ꝓpt̓nimiaſol̓ elōgationē. ex qͣ frigꝰ nō modicū tūc tꝑiſgenerat̉. Un̄ hyems eſtati penitꝰ ē ꝯͣrīa. ⁊ iōoīa viuētia et naſcētia bn̄ficio eſtatis rigorehyemali mortificāt̉. ⁊ eſtatis p̄terite veſtigiain hyeme penitꝰ ānullāt̉. niues et aqͣꝝ inundatiōes ī hyeme ml̓tiplicāt̉. tā vie qͣꝫ ſemitelubrice et lutoſe ī hyeme efficiunt̉. pori terreglaciali frigore ꝯſtringunt̉. oīm corpoꝝ vmbre ī hyeme plꝰ qͣꝫ ī eſtate ꝓlongant̉. Poristerre clauſis ī ſuꝑficie exteriori corꝑa infrigidant̉. Interiꝰ tn̄ ꝑtes calide fugiētes dn̄antēfrigiditatē inaggerāt. et iō aque puteales etfontane in hyeme ſentiunt̉ magͣ calide qͣꝫ ineſtate. qͥa calor natural̓ fugiens cōtrariaꝫ ſibi aeris frīgiditatē interiora petit et ī venisputeoꝝ et fontiū ſe includit. ⁊ iō ꝓpt̓ calorispn̄tiam aque in fonte vel in puteo nōgelāt̉Itē hyemalis aſperitas hoīes efficit pigroset deſides ad oꝑandū. Nerui enī ꝯſtringētefrigiditate cōtrahunt̉ qͣdammodo ⁊ coartātur ꝓpt̓ qd̓ membra ad oꝑandū ita de facilinō laxant̉. Itē ex frigore hyemali claudūturpori. et reuocato calore naturali ad iteriorav̓tutes aīales ꝯfortant̉ ꝓpt̓ qd̓ excitat̉ appetitus et pl̓a neceſſario cibaria plꝰ qͣꝫ in alijs tēporibꝰ reqͥrunt̉ Vnde Ip̄o. in ampho. Ventres hyeme natura ſūt calidiores et ſomnilongiſſimi. In his ergo horis pl̓es oblatōes