Liber
IX
Ca. III.¶ De anno lunariNnꝰ lunaris quādoqꝫ d̓r ſpaciuꝫ quo luna reuoluit̉ab vno pucto zodyaci ad aliud puctum. qd̓ ꝯtinet ẜm quoſdā. xxvij. dies. et. vj.horaſ. qn̄ꝫ d̓r annus lunaris ſpaciū quo voluitur a ꝯiunctione vſqꝫ ad cōiunctionē velab illuminatiōe ad illuminationē. ⁊ tale ſpacium ſuꝑat primū duobꝰ diebus ⁊ ſex horiſDicit̉ aūt luna eſſe in coitu vel ꝯiunctōe qn̄ita directe eſt ſub ſole ꝙ nulla ꝑs ſuꝑficialit̓reſpiciēs nos apparet illuminata. tota veroeſt illuminata qn̄ videt̉ plena pꝰ ꝯiūctioneꝫitaqꝫ luna recedit a ſole ⁊ relinqͥt euꝫ in aliqͣpucto zodiaci qͥ reuertēs ad idē punctu noinuenit eū ibi qͥa iā ꝓfecit in ſuo motu. Un̄oportet eā cōſumere duos dies ⁊. vj. horasanteqͣꝫ illū cōſequat̉. ⁊ tale ſpaciū d̓r lunatioqn̄qꝫ d̓r annꝰ lunaris ſpaciu ꝯtinēs. xij. lunationes. q̄ diuidunt̉ a cōpotiſtis ꝑ. vj. pares ⁊ſex impares ẜm ꝙ mēſes ſunt pares ſiue īpares. par enī lunatio rn̄det menſi impari. impar autē pari. Annꝰ ergo lunaris cōtinensxij. tales lunatiōes ꝯtinet. cccliiij. dies. ſexiēsaut. xxx. ⁊ totidē. xxix. dies ꝑ̄ficiūt tantā ſummā. Un̄ patet ꝙ annus ſolaris cōmunis ſuperat huc annū lunarē in. xj. diebꝰ q̇ exceſſꝰfacit etateꝫ lune variari ſingulis annis ī kal̓.menſiū ita ꝙ ſi in hͦ anno pͥma eſt in kal̓. alicuiꝰ mēſis in ſequēti anno erit duodecima.Qn̄qꝫ aūt d̓r mēſis vel annꝰ lunaris emboliſmalis. Et eſt emboliſmꝰ excrementū anniſolaris ad lunarē. et d̓r ille annꝰ emboliſmalis in quo cadit ⁊ recolligit̉ vna lunatio. xxx.dierū recollecta ex illis. xj. diebꝰ. in qͥbꝰ ſuꝑerat annꝰ ſolaris lunare. ⁊ iō tertiꝰ annuſ eſtemboliſmal̓. q̄a in illo recolligit̉ lunatio. xxx.dierū tribꝰ diebꝰ deſuꝑ remanētibꝰ. ter ei. xj.faciunt. xxxiij. remanētibus alijs diebꝰ tribꝰ.ſimiliter. viij. annꝰ eſt emboliſmalis additisillis ſex diebꝰ ad alios. xxij. dies q̇ ex ſuꝑcreſcētia. vij. ⁊. viij. anni recolligunt̉. ſed ad hocvt lunatio emboliſmalis. viij. anni ſit. xxx. dierū oportet mutuare duos dies ex emboliſmali ſubſequēti ⁊ ita ꝓcedendū eſt vſqꝫ adxix. annū qn̄ circulꝰ emboliſmalis adimple
tur ꝯtinens annos. xij. cōmunes. ⁊. vij. emboliſmales. Emboliſmales enī ſunt tertius. vj.viij. xj. xiiij. xvij. xix. alij v̓o ſunt cōmuneſ. Annꝰ aūt lunaris maxime obſeruatiōis ē apd̓hebreos ꝓpter qḋ legalis d̓r qͥa oēs feſtiuitates legales ẜm lune curſum ⁊ etatē obſeruātur. ⁊ iō ſꝑ incipit a lunatōe aplis. vt dic̄ Beda. ⁊ in Exo. xij. d̓r. Mēſis iſte erit vob̓ pͥncipium menſiū anni ⁊cͣ. Preter annū aūt vſualem ſeu cōmune ⁊ legalē eſt annꝰ q̇ d̓r emergens qn̄ aliquo caſu notabili emergēte tꝑsſubſequēs cōputat̉. ſicut greci cōputauerūttꝑs a pͥma olimpiāde. ⁊ chriſtiani a pͥma dominica incarnatiōis. ⁊ ſic de alijs. Un̄ ꝯtingit ſepe ꝙ mediū anni legalis eſt p̓ncipiumemergētis ⁊ e cōuerſo. ⁊ ꝑ hͦ ml̓te cōtrarietates in biblia ad ꝯcordiā reducunt̉. ſꝫ hͨ de annoꝝ diuerſitate dicta ſufficiāt¶ De tempore vernaliCapitulum. IIIIEr eſt principiuꝫanni. cuiꝰ initiū eſt qn̄ ſol ī pͥma ꝑtearietis ꝯſiſtit. ⁊ ꝯ ſeptentrionē ꝑ rectam lineā aſcēdere incipit vt dicit Cōſtā. inpantegni. li. v. ca. iij. Recta aūt linea eſt q̄ neqꝫ ſeptentrioni attinet neqꝫ meridiei. ſed abvtroqꝫ polo equaliter diſtat. durat aūt tꝑsveris vſqꝫ in finē geminoꝝ quātū ſcꝫ ſol diſcurrit ꝑtria ſigna quoꝝ vnūqd̓qꝫ hꝫ ſuummēſem ad tꝑs vernale ꝑ̄tinentē Primꝰ mēſis eſt arietis incipiēs a. xviij. die marcij vſqꝫin. xvij. diē aplis. Secūdus eſt thauri incipiens a. xvij. die apͥlis vſqꝫ ad. xviij. diem maij.Tertiꝰ eſt geminoꝝ incipiēs a. xviij. die maijvſqꝫ ad. xvij. diē iulij. Eſt aūt vernū tꝑs īterfrigidū ⁊ calidū maxime tēperatū. inter hyeme ⁊ eſtatē mediū qualitatuꝫ vtriuſqꝫ ꝑticipatiuū. quiā ſanguis tūc incipit ml̓tiplicariin corꝑe aīalis ⁊ hūores q̄ in hyemali frigore cōſtricti fuerāt ⁊ cōpacti calore v̓nali moueri incipiūt ⁊ diſſolui. Ver aūt in ſuis qualitatibꝰ tēperatū ſaniſſimū tꝑs ē et minimemortiferū ac infirmū. vt dicit Cōſtā. et Gal̓.Nā his duabꝰ qualitatibꝰ natura delectat̉.quia caliditas eſt cā effectiua nutrimenti ⁊augmēti. humiditas v̓o cā eſt materialis. etp ꝫ