Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

qͣꝫuis ſit in ſe et ex ſe ſit vniforme. tn̄ hꝫ ncc̄ario pl̓es orbes circulos in figura magͣtudine lōgitudinis latitudīs differēteſ ꝓpterdiuerſas māſiones q̇bus indigēt mortales.vt di. ariſ. ī li. de cauſis elemētoꝝ alias. ſiẜm vnā diſpoſitiōꝫ et menſura reciꝑet md̓sinferior influentiā radioꝝ piret alimentummortaliū generatio oīm inferioꝝ. Et neceſſariū fuit motū celi eſſe obliquū vt ex eleuatione dep̄ſſionē orbiū nūc calor nūc frigus incētro generet̉. vn̄ ſi directe celū moueret̉ ad noſtꝝ ſitu. oīa calore vel frigore ī noſtro ſitu hītabili ꝯſumerent̉. vt di. Ariſ. Necſolū attendit̉ in celo puritas incorruptibilitas ex ꝑte materie veꝝetiā pulcritudo claritas ex ꝑte forme. vt di. Ariſt. in li. de ſenſuſenſato. Celū ex ſui nat̉a ſplendidū eſt. ſed inꝑtibꝰ eiꝰ eſt differētia. Naꝫ in ſtellis ē maioraggregatio lumīs qͣꝫ in alijs ꝑtibꝰ ipſiꝰ celiUn̄ ex ꝑte forme hꝫ rotūditate ꝯuexitateꝯuexitatē cuꝫ claritate. dyaphaneitateꝫ ſiuetrāſparentiā ꝑſpicuitatē vniformitateꝫ intoto ſed in ꝑtibus diuerſitatē. ex mutuocurſu orbiū motū ꝯtrario planetaꝝ dicūtſapiētes generari cōcentu armonia ſuauitatē. Un̄ macro. in li. ciceronis. exponensſcipionis ſomniū in. vj. de rep. libro. Impulſu motu ipſoꝝ orbiū efficit̉ ſonꝰ ille acuta grauibꝰ tꝑans. equalē ſonū facit concentu ⁊cͣ. Preter hec d̓r in li. d̓ce. mu. in fine celum motꝰ ſui ꝯtinuitate in flāmat illudſuꝑ qd̓ mouet̉. vn̄ ether ex motu celi igniturMotus ei cauſat caloreꝫ. vn̄ ibidem d̓r ſe ſenſibilit̓ inuenit̉ ex motu fit calor exete frigiditas. calor materias emollit. etdiſſoluit. frigiditas v̓o aggregat ꝯſtringitvn̄ ꝑtes elemētareſ motui celi viciniꝰ exn̄teſceteris ꝑtibꝰ mūdi inferioris ſūt calidioresvt ptꝫ in igne in aere. In t̓cio aut elementoſcꝫ in aqͣ eſt motꝰ debilitatꝰ. in ea eſt frigiditas ſed in vltio. In qͣrto aūt ſcꝫ in t̓raꝓpt̓ nimiā elōgatōꝫ a motū celi fit ꝯſtrictioin vltimo ꝓpt̓ caloris abſentiā dn̄ium frigiditatis. Et terra ꝑmanet qͥeſcens phennis vt moueat̉ ſicut di. Uriſt. ibidē. Nobilitas itaqꝫ celi attendit̉ in materia et ſub̓ain forma in motu in ſitu in ſub̓e ſue ſimpli-

citate puritate ꝑpetuitate. In forme claritate dyaphaneitate ſiue ꝑſpicuitate in ſperica orbicularitate. In motuſ vniformitatevelocitate ī v̓tuoſitate ī ſitꝰ ſublimitate. qꝛad ſitu a centro terre maxīe diſtat in dimēſiua qͣntitate. qꝛ eis magnitudo imaginatō. īmo rōnis mēſurā ſuꝑat in ptāte. qꝛ oīainferiora ſibi ſubdita regulat ordinat menſurat. Et qd̓ ſuꝑ oīa mirabile eſt. oīa inferiora celū ordinat īmutat tn̄ a nullo inferiori ſe īmutatiōeꝫ aliquā recipit. nec aliqͥd ſibidiſſimile in nat̉a et v̓tute aliqua ipſi celeſticorꝑi ſe ꝯformat. De celo aqueo ſiue criſtallino Capl̓m. III.Extu celū eſt aq̄uꝫ ſite criſtallinuꝫ qd̓ ex aq̇s poſitis ſuꝑ firmamētū diuitatiſ potētia eſt formatū. aqͣs eſſe ſuꝑ celos collocatas diuīe ſcpͥture autoritas nob̓ tradit. queita ſt̓ leuigate ſubtiliate. ī materiā celeſtēſunt ꝯuerſe. ꝑmanent ibi fixe. Beda tn̄dicit aque ille celeſteſ vaporali tenuitate. ſed gratili qͣdaꝫ ſoliditate v̓tute diuīa ſuꝑfirmamētū ſt̓ ſuſpēſe. ad īpetꝰ firmamenti moderatōꝫ vel ad caloris generati exeiꝰ velociſſimo motu rep̄ſſionē. Opio enimfuit Bede celū ignee ſit nat̉e ſicut platōnici poſuerūt. Un̄ di. beda. Celū eſt ſubtilis etignee nat̉e rotūdū a centro t̓re equalibꝰ ſpacijs collocatū. Et forte bede videbat̉fuit neceſſe ibi aqͥs vt calor ille celeſtis adtꝑantiaꝫ duceret̉ ex tali inflamatiōe md̓sinferior diſſpendiū pateret̉. ex frigiditate naturali illaꝝ aquaꝝ ſuꝑ firmamēti verticem poſitaꝝ dicūt aliqͣ ſtellā ſaturni frigidam ꝓpt̓ illā quā hꝫ rōne ſui ſitꝰ cum firmamēto vicinitatē. Dicūt etiā firmamētūv̓tutē illaꝝ aquaꝝ infrigidatū infrigidat orbem ſat̉ni ſibi magis ꝓximū et vicinū. Sedqͣliter iſtud poſſet fieri rōnabilit̓ eſt ꝑſpicue rōe vtētibꝰ māifeſtuꝫ. aqͣſa ſub̓arōne vtriuſqꝫ qͣlitatis ſue .ſ. hūiditatis frigiditatis celeſti ſub̓e penitꝰ ſit ꝯtraria. on̄ eſtbn̄ liq̇dū philoſophātibꝰ qͣlit int̓ corꝑa tamdiſparia poſſit vnitas aūt ꝯcordia aliqͣliter