Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.VIII.

tem. et ab occidente iteꝝ vſqꝫ ad orientem.hoc ſemꝑ vniformiter ſic̄ rota mouet̉ circaaxem. vn̄ axem vocat ariſt. qͣndā lineā intellectualem porrectā a polo vſqꝫ ad polū dyametraliter extenſā. circa cuiꝰ mediū totiuſceli ambitꝰ equal̓r circūfert̉ ſicut ibideꝫ dicitꝯmētator. De iſtiꝰ celi natura d̓r in libro dece. mun. ẜm nouā tranſlatōeꝫ. Celū inquiteſt vnū ꝯpoſitum ex materia quoniā ꝯtinetmateriā ex qua celū noīat̉. que ēvltimꝰ inceſſus totiꝰ ſcꝫ vniuerſi. ſequit̉ in eodeꝫ.ſunt neqꝫ fuerūt. neqꝫ erūt celi ml̓ti. Celu enīeſt vnū ꝑfectū ꝯpletū cui eſt ſil̓e. neqꝫ ē locus extra celū. neqꝫ corpꝰ. neqꝫ vacuitas. neqꝫ plenitudo. neqꝫ tp̄s qd̓ eſt numerꝰ motꝰ.vn̄ illic eſt vita fixa .ſ. extra vltimuꝫ. eſt ſempiterna. que neqꝫ deficit neqꝫ finit̉. et illa eſtvera vita. Itē ideꝫ ibidē. celū neqꝫ fabricatuꝫeſt neqꝫ generatū. ſed ſimplex ē. cuiꝰ motꝰ ēeqͣlis in eſt diuerſitas eſt motꝰ eiꝰ ſingularis et circularis cuiuſmotor eſt ſpūsmouet illd̓ ſua volūtatē. ꝯtinuat̉ radiꝰ celi radio ignis ꝯiunctꝰ eſt illo ad vtilitatem hoīm ꝓpt̓ ꝑmanentiā vite. Firmamētuitaqꝫ vocat̉ celū. qꝛ ſolidū eſt firmū. qꝛ t̓minum hꝫ intranſgreſſibilē vnd̓ p̄nimia firmitatis ſui permanentia incorruptibile eſt etīmutabile in ſub̓a qͣꝫ in forma. Eſt at̄ forma eiꝰ ſperica cōuexa et quaſi ꝯcaua adnos. ſed quaſi ꝯuexa ad ea que ſunt ſupracelū cuiꝰ motꝰ eſt natural̓r circularis mouet̉ oblique circularit̓ ab oriēte in occidētem. voluitqꝫ ſecū circūducit motu ſimplici vniformi infra diei noctis ſpaciū totūqd̓ ſub ip̄o ē. vſqꝫ ad ignis regione. vn̄ orbeſſeptē planetaꝝ ſecū rapit circūducit. Omne aūt qd̓ ſub ipſo eſt. vt di. rabanꝰ. v̓tuti eiꝰmotiue obedit ordīe vniformi imꝑturbato. v̓tus qͣꝫ eiꝰ motiua ſic̄ ip̄emet dicit ſuꝑ expoſitōne gen̄. extēdit ſe vſqꝫ ad inferiora hecelemēta. vn̄ et ignē ſuꝑiore credit̉ ſecū circurotare. ꝑuenit qͣꝫ huiuſ motiue v̓tutis actiovſqꝫ ad aerē vſqꝫ ad aqͣs in q̇bꝰ ad fluxū refluxū. in ꝑte marina facit exuberatōneꝫHec at̄ tria elementa .ſ. aer ignis aqua obediut q̇dē motui celi. ſꝫ vno neqꝫ vnoordine ip̄m imitant̉. ſed ẜm magis minus

et qd̓ ſuꝑiꝰ eſt leuiꝰ puriꝰ obedit magisqd̓ eſt minꝰ tale ſequit̉ tardiꝰ obedit minꝰTerra huic celeſti motui obedit virtutivt ab eo ſuſcipiat localē motioneꝫ. qͣꝫuis adꝓducēdas ex ſe ſpēs diuerſas eius ſuſcipiatimp̄ſſiones. hꝫ igit̉ firmamētū ſicut dicit idērabanꝰ ad motu inceſſū vniformē. ordina et ipturbatū. oīm tn̄ motuū velociſſimuꝫvn̄ ne ꝓpt̓ velocitatē motꝰ eiꝰ mundi machina diſſoluat̉. retardat̉ ordinato motu planetaꝝ. ſic motꝰ eiꝰ impetꝰ motu ꝯtrario moderat̉. Mouet̉ qͦꝫ et quieſcit. qꝛ licet in ꝑtibꝰmutet ſitu tn̄ ī toto neqꝫ ſitū mutat neqꝫ variat locū. Turbatis igit̉ inferioribꝰ. et qͣſi caſualit̓ fluctuātibꝰ celū ſuis orbibꝰ ordīsſui tenorē ſaltē in pūcto nullotenꝰ derelinqͥtvn̄ motꝰ celi ē totiꝰ tꝑis pͥmū ſubiectu modꝰ regula oīm motuū alioꝝ Eſt igit̉ firmamentu mediāte motu ſuo gnatōis corruptōis ī md̓o īferiori p̓ncipiū effectiuū. Cꝰvt di. rabanus. quiā firmamentū ſui lumīsv̓tutē generatōnis effectiuā ad trā tanqͣꝫ adꝓpriū centꝝ dirigit deſtinat. radios ſuoſin tre ſuꝑficie aggregat maxīe et coadunat.ſicut on̄dit̉ in ſcīā ꝑſpectia. Omne ei corpꝰſpericū ꝯcauū et lumioſum in qͣlibet pūctoſuo dirigit vnā lineā radioſaꝫ in centꝝ illiuscorpis lumioſi ad ſuꝑficiē cētri. qͣnto q̄libꝫlinea radioſa ē vicinior alteri linee exeūti adſuꝑficiē centri. tāto exvicinitate vniꝰ ad aliāeſt fortior ad impͥmendū in centro effectumſuū. Ex manifeſtū eſt corpꝰ celi ſit ſpericū. ꝯuexū lumioſū. tra relpct̄u magtudinis celi obtineat niſi vicē pucti cum ſitcentꝝ. in tra neceſſario fit maxīa aggregatōceleſtiū radioꝝ. Ex qͦꝝ v̓tute ꝯtactu fit maxima generato ꝓductio reꝝ generabiliū interra eſt centꝝ ipſiꝰ firmamenti. qͣꝫuis ſitpͥncipiū gn̓atōnis celū. tn̄ recipit generatione in ſe vel corruptōꝫ vel diminutōem vl̓augmentū. celū in ſub̓a hꝫ ſummā ſimplicitatē vniformitatē. puritatē nullā hn̄sptiū diuiſionē nec ꝯtrarietatē. et nullā habet ex ſe potentiā ad corruptibilitateꝫ. vn̄ ſicarguit Ariſt. in li. de ce. et mun. Oīs inquitcorruptio eſt ex ꝯtrarijs. celo aūt nihil inuēnit̉ ꝯtrariū quare celū corrupit̉. Celū etiā