VILiber
ecōuerſo ſomnus ſe habuerit. merito eſt ſuſpectus vt dicit Cōſtan.¶ De eis que in ſomno fiant¶ Capitulum. XXVN ſomno igiturꝯſiderat̉ dormiētis volūtas. qꝛ voluntarie addormiēdū ſe diſponit.Nā ẜm Auicē. Somnꝰ nihil aliud eſt qͣꝫ invi ſenſitiua q̇etis appetitꝰ. Itē dormitatiōisbreuitaſ. Hō enī qn̄ ad dormiendū ſe diſponit. celeriter a ſomno ſurgere ordinat ⁊ ꝓponit. Itē v̓tutis in dormitatiōe vnitas. Nā v̓tus diſperſa in vigilādo aggregat̉ ⁊ coadunat̉ in corꝑe dormiētis. vt dicit Auicē. Itemdormiētis inſenſibilitas. vt ptꝫ ex iam dictisFrequēter enī ꝯtingit ꝙ aliqͣſita fortiter dormit ⁊ tā ꝓfundi eſt ſomni ꝙ vix ſentit aliq̇dexterius. etiā ſi verberat̉. Ite qͥetis ſuauitasNā dulcēdo quā ꝯſequit̉ qͥs in dormiendofacit p̄teritoꝝ laboꝝ ⁊ etiā pn̄tium obliuiſciItē dormiētis ſecuritas. qͥa dū dormit etiaꝫhoſtis pn̄tiā nō paueſcit. Itē figure dormiētis mutabilitas. qͥa exteriꝰ videt̉ mortuꝰ ⁊ interius viuꝰ. foris pallidꝰ ⁊ intꝰ rubeꝰ. forisfrigidꝰ ⁊ intꝰ calet. foris tota v̓tus ī effigiesquaſi ꝯtrarias ſe diffundit. ſꝫ intus tota v̓tꝰſe recolligit. Itē in dormiēdo attēdit̉ diuerſitas. Sunt enī q̇ dormiūt palpebris clauſisīuicē ⁊ ad reductis. ⁊ oīa talia aīalia ſūt acutioris viſus qͣꝫ illa que aptis dorm iūt oculiſ⁊ non tectis ſicut dicit Ariſto. Un̄ et piſcesſunt debilis viſuſ. qͥa dormiēdo nō claudūtoculos. Et ſicut dicit li. iiij. Piſces q̇eſcūt inſomno ſed modicū. qͥa ſubito exꝑgiſcuntur⁊ fugiūt. Quere ſu. li. v. d̓ palpebra ⁊ d̓oculo. Itē ſomnioꝝ ⁊ fantaſmatuꝫ imaginabilitas. Nā in dormiēdo ꝓpt̓ ꝑmixtioneꝫ rōniscū fantaſmatibꝰ ml̓te aīe occurrūt fantaſiequoꝝ q̇dē formaſ ⁊ ſimilitudines aīa imaginarie apprehēdit. ſꝫ de ipſis imaginibꝰ ⁊ fantaſijs ad plenū nō diſcernit. iō ſepe cū euigilauerit q̄ in ſomnis viderit nō aduertit Iteꝫin dormiēdo p̄cipue attēdit̉ vtilitas. Nā qn̄ſomnꝰ eſt natural̓ ⁊ tꝑatus multas ⁊ infinitas ꝯfert corꝑi cōmoditates. ſicut ptꝫ ſuprain v̓bis Auic. ⁊ Cōſtan. ⁊ maxīe qͥa tūc fit di-
geſtio et puri ab impuro ſeꝑatio Nā qͦo purum eſt ⁊ corꝑi ſil̓e. tūc corꝑi vnit̉ Qd̓ v̓o impuruꝫ ⁊ diſſil̓e eſt vi expulſiua a corꝑe ſeꝑat̉.de malo v̓o ſomno ⁊ innaturali q̄re infra li.vij. de litargīaCa. XXVI¶ De vigiliaIgilia eſt quedāaīalis diſpoſitio cū diffundit̉ ⁊ effūdit̉ ſpūs ad inſtrumēta ſenſꝰ ⁊ motus vt eis vtat̉. Un̄ vigilia nihil aliud eſt qͣꝫlibera ſpūs ꝑ organa ſenſus et motus diffulio animate v̓tutis in corꝑe pagēs actionesDiffert aūt vigilia ab inſomneitate q̄ eſt ſuperfluitas in vigilijs ꝓueniēs ex egreſſu aīalis v̓tutis a natura ſiue a re naturali. Et eiꝰquidē cā qn̄qꝫ eſt caliditas et ſiccitas cōplexionis. qn̄qꝫ ꝓpter ignēitatē ſꝑ ſpūs mouet̉ad exteriora. et ſic animal nō qeſcet. qn̄qꝫ eſtꝓpter malā materiā ledentē cerebꝝ. ſicut accidit ex diſpoſitis ad freneſim ⁊ ad maniamqn̄qꝫ eſt ꝓpter vaporē malū ꝑturbantē cerebrū ⁊ eiꝰ puritateꝫ. ſicut accidit in diſpoſitisad melancoliā. qn̄qꝫ etiaꝫ ex viſcoſitate hūiditatis in cerebro exiſtētis. vt ptꝫ ī decrepitiſqn̄qꝫ eſt cauſa doloris tā corꝑalis qͣꝫ ſpūal̓.⁊ vtrūqꝫ nō ꝑmittit ſpūm q̇eſcere. qn̄qꝫ etiāeſt in cauſa malicia digeſtiōis ⁊ multitudorepletiōis opprimes ſpūm animalē ⁊ q̇eſcere nō ꝑmittes. vt patet in nimis inebriatis.in qͥbꝰ fumꝰ vini acutꝰ pungēs neruos ſenſibiles ⁊ ledēs eos q̇eſcere nō ꝑmittit. ⁊ talesſepe ad mortē vel furoreꝫ diſponunt̉. niſi abarte vel natura ad dormiendū citiꝰ inducāt̉Uigilie aūt naturales refrigerāt intrinſecꝰ.qͥa calor egredit̉ ad exteriora. ⁊ iō calefaciūtet deſiccāt exterius. Si v̓o modū exceſſerintcalorē augmētāt. corpꝰ attenuāt ⁊ deſiccantoculos ⁊ palpebras nimis grauāt. viſuꝫ ebetant ⁊ debilitāt. dolorē capitis generāt. et totum corpꝰ debilitāt et eneruāt. moderate at̄exteriꝰ calefaciūt ⁊ humectāt. q̇a calor et humiditas petūt exteriora. qn̄ v̓o immoderate ſunt ex vehemēti motu ſpirituū calefaciūtet deſiccāt. et intro ac exteriꝰ ꝯſumūt ⁊ naturam ledūt. vt dicit ꝯſtan. Cōueniūt igit̉ vigilie moderate laborātibꝰ vt mercedē augeāt