Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

diminuit et deſtruit Somnꝰ aūt naturāfortat. ē ẜm naturā ſicut vigilie. Pretereaanima delectat̉ in pͥuatione. ſꝫ in ſomnodelectat̉. vn̄ ſomnus pͥuatio eſt. ſꝫ ē diſpōſitio naturaliſ. Alio modo diffinit̉ ſomnꝰ ſicSomnus quedā eſt paſſio mulcebris. meatus cerebri vias ſenſuū opilans. naturaleꝫvirtutē ꝯfortans. calorē naturalē ab exterioribus ad interiora reuocās In ſomno eniminteriora corꝑis caleſcūt. exteriora v̓o frigeſcūt. Un̄ ꝓfundato calore ligat̉ in ſomnoopilat̉ organū ſenſus coīs qd̓ eſt centrū omnium ſenſuū ꝑticulariū. a quo oēs alij ſenſꝰꝑticulares oriunt̉. et extendūt̉ quēadmodūlinee a centro ad circūferentiā ꝓtrahunt̉. Illo igitur ligato et opilato potētie ꝑticulareſextendi non pn̄t ad organoꝝ ſenſuū extremitates. Hoc aūt fecit natura vt animala motu volūtario quieſceret. ſꝑ moueri voluntarie ſit impoſſibile Somnꝰ aūt vt dic̄ Conſtan. in pantegni. Aliꝰ eſt naturalis. aliꝰ innaturalis. de quo nihil ad pn̄s. Natural̓ veroſit ex humiditate cerebri tēperati. vt ex fumo humido claro a toto corꝑe ad cerebrūaſcēdente. Frmꝰ aūt ille ingroſſat ſpūs et replet neruos. et ita vinculat et ligat ſenſꝰ Auguſtinꝰ aūt in p̄dicto libro docet ſomnusaut eſt ab intratibus extrinſecꝰ eſcis aut abhumore intrinſecꝰ tꝑato. qui reſoluitur īſumū petit cerebꝝ. ibi reſolutꝰ diſtillat. frigidus inferius licet ibi aſcēdat calidꝰ. diſtillando aūt remittit calorē cordis impeditceſſum oꝑationū. Scd̓m aūt Auḡ. et Ariſ.cor eſt pͥncipiū oꝑationū. omne bonuꝫ velmalū a corde ꝓcedit. In ſomno aūt quieſcitv̓tus animalis alijs manētibus ſicut pͥus .ſ.ſpūali naturali. Qd̓ patꝫ ꝑpulſum inſpirationē digeſtionē. In ſomno enī maxime digeſtio celebrat̉. Auicēna ei ſic diffinitſomnū. Somnꝰ inqͥt ſermone naturali eſtreditus ſpūs ab inſtrumētis ſenſuū motꝰad pͥncipium quo pͥncipiant̉ inſtrumenta ipſoꝝ ſpirituū Et ſomnꝰ q̇dem naturaliseſt ſpūs reditꝰ ꝓfundatione vt digeraturnutriens. vt patet in ſomno exercitantium.Iit enī in eis ſomnus ꝓfundꝰ ꝓpter ſuꝑfluitatem reſolutiōis ſpūs. natura ei deſiderās

additionē in ſubſtātia ſpūs ꝓfundat ipſumin interioribꝰ. facit ip̄m latere in interioribus. vnde fit ſomnꝰ ꝓfundior ꝓlixior in ipſis. Et hoc genere ſomni dormiūt euacuatimedicina laxatiua Reſoluit enī plurimumde ſubſtātia ſpūs ſuꝑfluitatibꝰ. et ſomnus plurimū cōfert eis. reddit enī eos v̓tutibus ſuis. vt dicit auicēna. Sicut dic̄ Ariſtoteles li. iij. Somnꝰ ꝯuenit cuilibet aīmali ſanitatem habēti. licet in q̇buſdā ſit ſomnꝰ valde leuis occultatus. Ex p̄dictis pꝫ cauſamaterialis ſomni eſt fumꝰ indigeſtionis acorꝑe reſolutꝰ. Cauſa v̓o formalis eſt ī capite apud cōmuneꝫ ſenſum originē omniuꝫneruoꝝ ſenſibiliū opilant̉ et ligant̉. et quieſcit animal omnia mēbra recreāt̉. Actioaūt ſomni ẜm Cōſtan. dupliciter variat̉. ẜmquantitatē ẜm magnitudinē materie quāinuenit in corꝑe. ẜm quantitatem. qͥa ſi ſit nimis augmētata v̓tus deficit corpꝰ refrigeratur humectat̉. q̄a fit diſſolutio humoris. ꝯſequēs fit extinctō caloris naturalis. fleuma maiorat̉. calor naturaliſ minoratur. Siv̓o ſit nimis pauca virtus digeſtiua deficitcorpus deſiccat̉. Si v̓o ſit moderatꝰ cibusbn̄ digeritur. corpꝰ impinguat̉. animꝰ cōfortatur. calor naturalis auget̉. humores tēperantur. mens clarificat̉. Itē ex materia quaꝫinuenit eius actio variat̉. quia ſi materia fuerit multa. calor naturalis debilis ſomnūfit maioꝝ humoꝝ reſolutio. quā intrans calor natural̓ vincit̉ et extinguit̉. Et ideo p̄cipitur pocionatis minutis ne dormiāt. ne ſcꝫ ſomnū tāta fiat reſolutio humoꝝ poſſint a natura regi. Sꝫ ſi fuerit cibꝰ tꝑatꝰ ſil̓r humores. calor natural̓ ꝑſomnū interiusreuocatꝰ cibos digerit. humores temꝑatosreddit. corpꝰ humectat calefacit īpinguat.Recollige īgit̉ breuiter ex p̄dictis ſomnuſcalorē naturaleꝫ ad interiora reuocat. exteriora infrigidat. et a ſanguīe depauꝑat. interiora vero calefacit nutritac fortificat. Impura et cruda decoquit et maturat. motus animales et ſenſibiles recreat q̇etat. Si fueritin qualitate et quātitate tꝑatus. egrotū alleuiat. futuraꝫ tamen nature victoriaꝫ contramorbū et bonā cryſim denūciat. Si autem