Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

VI

Ca. Vl De puellaUella dicitur quap ſi pura vt pupilla. vt dicit Iſido. ſuꝑoīa enī que diligunt̉ in puella maxime diligit̉ pudicicia. Sūt aūt puelle cōſiderandr. qͥa ẜm cōplexionē ſunt calide humid̓ tenelle ẜm corꝑis diſpoſitioneꝫ graciles etflexibiles atqꝫ pulcre. ẜm mętis affectioneꝫverecūde timide iocude. quo ad exteriorecōpoſitionē moribꝰ diſciplinate in ſermonibus caute tacite. in veſtibꝰ delicate. Namvt dicit Seneca. veſtis decētia pudicas decet ⁊cͣ. Eſt aūt puella nomen etatis integritatis etiā honeſtatis. vt dicit Iſi. v̓ginespuellas vſualit̓ appellamꝰ. Dicit̉ auteꝫ v̓goab etate viridiori ſicut virgā. Uel d̓r v̓goab incorruptione quali virago. quia veraꝫignorat feminea paſſione. vt dic̄ Iſi. li. xj. c. ij.Omnis aūt femīa vt dicit Ariſto habet generaliter flexibiliorē capillū molliorem qͣꝫvir ceruicē longiorē. color muliebris generaliter eſt magis cādidus vultꝰ letus. mollis. ſerenus. blādus. ab humeris vſqꝫ ad vmbilicum hn̄s corpꝰ magis anguſtu. ab vmbilico vſqꝫ ad genua etiā ad peduꝫ infimamagis ꝓlixum. manꝰ oīa membroꝝ extremitates habēs flexibiliores ſb̓tiliores. voxtenuis. ẜmo volubilis facilis. inceſſus breuis paſlibꝰ breuibus curtatis. animus inſolens ad iracundiā ꝓnuſ. tenax odij miſericors inuidꝰ. laboris impatiēs docilis ſb̓dolus amarꝰ in libidinē p̄ceps. Un̄ Ariſto. li.viij. Iemine inqͣt ſunt omnibꝰ generibꝰ aīalium debiliores maribꝰ p̄ter vrſam leopardam. qͥa fortiores maribꝰ reputant̉ et audaciores. In alijs aūt aīalibꝰ femine ſūt leuiores ad inſtruendū aſtutiores mollioreſ ſunt magis ſolicite circa fetū nutriēdū. Etmulier q̄a eſt maioris pietatiſ qͣꝫ vir eijcit citius lachrymas magis eſt inuida magiſdiligit. malicia aīe magis eſt ī muliere qͣꝫ īviro. eſt debilis ſpei. eſt magis mēdax etinuerecūda maioris ſegniciei qͣꝫ vir et tardioris motꝰ. vt dicit Ariſto. li. viij. De matreCapitulum. VII.

Ater ẜm Iſido.d̓r eo fetui nutriēdo māmā porrigat. ſolicita eſt mater circa fetuꝫFetus enī in vtero exiſtens ſanguīe nutrit̉. ſꝫeo naſcēte natura mādat ſanguinē illuꝫ advbera vt mutet̉ ī lac̓ ad pueꝝ nutriēdū. Un̄infantulꝰ materno lacte nutrit̉ laudabiliusqꝫ alio. Cōcipit aūt mat voluptate. ſꝫanguſtia p̄turit dolore. fetū ſuū tenerrimediligit. amplectit̉ oſculat̉ ſolicite nutrit et fouet. Itē mater poſtqͣm imp̄gnata fuerit ſanguinē mēſtrualē emittit. qͥa vt dic̄ Ariſ. īnutrimētū trāſit creature. Ex ꝯceptu maſculi pueri minꝰ grauat̉ mater. pulcrioris ēcoloris mūdioris. etiaꝫ motꝰ leuioris qͣꝫexꝯceptū femineo. vt dic̄ Ariſto. Conſtan.qͣnto plꝰ appropiqͥt ꝑtui. tanto mat plꝰ affligitur. ex motu ip̄iꝰ fetꝰ plꝰ fatigat̉. Signūaūt imp̄gnatiōis ẜm Ariſ. etiā ẜm Gal̓. ſuper amphoriſ. poſtqͣꝫ imp̄gnate fuerint ipſematres res diuerſimodas deſiderāt. coloreſmutāt. ſub oculis liueſcūt. vbera turgeſcuntvterꝰ paulatim itumeſcit. ex magnitudīe fetus matricē extēdētis. nauſeā vomitū ſepius patiunt̉. graues laboris īpatiētes efficiunt̉. in pariēdo dolore clamare cōpellunt̉.leuiter ꝑiclitant̉ p̄cipue iuuenes qͣrū mēbraſunt exilia atqꝫ ſtricta. qͣnto aūt mater puero dolores patit̉ gͣuiores tāto plꝰ natu puerum diligit diligētius nutrit atqꝫ inſtruitImpedimēta v̓o matris ī ꝯcipiēdo. in fouēdo. qͣre ſupra li. v. vbi tāgit̉ de matricemilla. infra eodē vbi tangit̉ de aborſu et decauſis aborciēdi ⁊cͣCa. VIII De filiaIlia ſicut et filiꝰ afouēdo ē dicta eo mat̓ fouetei materiā fouēdi alios derelīquit eādē ꝯcipiēdi v̓tutē quā mat̓ a ꝑentibꝰaccipit ſue filie qͣntū ad generatiōis ſemē derelinqͥt. Tāto aūt filia matri ē carior quātoeidē in ſexꝰ diſcretiōe ē ſimilior. Flie autꝯͣueniūt eedē ꝓprietates dicunt̉ puella Quere ſupra eodē ca. ꝓximo ⁊cͣ. De nutriceCa. IX.