Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

dicit idē li. vj. ꝙ animalia que ſunt multoruꝫvberū ſunt multoꝝ filioꝝ. et habet vbera a ꝑte inferiori diffuſa. vt patet in canicula et inporca. et cuꝫ parit porca dat pͥmo filio ſuo pͥmā māmillā. ſecundo ſecundā. et ſic de alijsanimalia aut pauca vbera habētia paucoshabent filios vt mulier ⁊ elephas q̇ hn̄t vbera anteriꝰ in pectore collocata. mamilla igitur eſt mēbꝝ nutrimēto fetꝰ neceſſariuꝫ ſanguinis mēſtrualis ad generationē lactis ſuſceptiuū. ⁊ ſuſcepti ſanguinis ipuri depuratiuum. digeſtiuū. īmutatiuū. dealbatiuum.dulcoratiuū. inſpiſſatiuū. pectoris et cordisdefenſiuū. ſexꝰ ⁊ etatis diſcretiuū. corruptonis monſtratiuū. rotundū. oblongu. neruoſum. carnoſum. ꝑuuloꝝ dentibꝰ expoſitumcauernoſum ſeu poroſum.Ca. XXXV. De pulmoneUlmo cordis eſtp flabellū nomē trahēs ex agitandogreco. in pulmōe eī ꝑneuma .ſ. ſpūſeſt q̄ flando etiā aerē recipit ⁊ emittit. vel d̓rpulmo quia palpitat ſe aperiendo. vt flatuꝫcapiat ⁊ ſtringēdo emittat vn̄ in ꝯtinuo motu eſt inſpirando ⁊ reſpirādo. vt dicit Iſido.eſt aūt pulmo de carne molli ⁊ aerea creatꝰſpume coagulate ſimilimꝰ. vt dicit ꝯſtan. cūius iuuamentū eſt vt cor vndiqꝫ circundet⁊ aerē frigiduꝫ ad ſui temperiē adminiſtret.Eſt etiā pulmo inſtrumentū ſpūs et vocis.Spūs fuit neceſſarius ꝓpter cor. vt ꝑ attractionem aeris refrigeraret̉. et p eius conſtrictionem fumoſa ſuperfluitas expelleret̉. Etideo pulmo inter cor ⁊ guttur eſt mediꝰ neſubito ad coraer irrumpet. ſed potiꝰ aerē receptum temperaret Eſt itaqꝫ pulmo q̄damcelle ſimilitudo ſeruans aerē frigidū ad cordis ſcꝫ feruorem mitigandū. vel calidum advocē neceſſariū vel ad flatu. Sine enim pulmone vox formari nō poteſt neqꝫ anhelituſvt dicit Uriſtoteles libro. xiij. Propt̓ ergo p̄dictas cauſas caro pulmoniſ mollis eſt ⁊ leuis ac ꝯcaua. vt de facili mutet aere in ſui naturam. vt ſic vitalis ſpūs faciliꝰ trāſeat ī vētriculo cordis ad ꝯſeruatione vite animalisEt eſt generale vt dicit Ariſto. ꝙ omne aīal

anhelās habet pulmonē. ⁊ omīa animaliaambulātia anhelant. et quedā animalia aqͣſa anhelant. vt delphini Item omne animalgenerans habet nigrū pulmone. et eſt multi ſanguinis propter caloreꝫ nature. pulmovero animalis ouantis eſt paruus ⁊ ſiccuset poteſt inflari ⁊ tumeſcere. vt dicit Ariſto.Et ſicut dicit idem libro. xiij. Quedā animalia non habent pulmonē. ſed branchaſ locopulmonis. Item ibidē libro. xvj. Omne animal habens pulmonē calidius eſt animalicarente pulmone. animalenī habēs pulmonem multū ſanguineū eſt reſpectu animal̓nō habentis. Patit̉ aūt pulmo multiplicit̓.qn̄qꝫ ei ex humore reumatizāte ad canalespulmonis. ⁊ tūc varie generātur paſſiones.ẜm varias humoꝝ ad pulmonis pͥncipiumfluxiones. ſicut ſunt ſquinātia. tuſſis. ptilis.raucēdo. aſperitas vocis ⁊ ſil̓ia. Qn̄qꝫ patit̉ex coadunatiōe humoris ī pēnis pulmonilvn̄ fit phtiſis ⁊ alie horrede paſſiōes. vt patꝫin ſanguinē ⁊ ſaniē excreātibꝰ. vt dicit ꝯſtā.Itē aliqn̄ patit̉ ex ꝓprie ſub̓e vlceratiōe. et h̓accidit ex acumine humoris ad pulmonisſub̓am defluētis. Talis paſſio non de facilicurat̉. quia cū ex humoris acumine ſubſtātia pulmonis fuerit vlcerata ꝓpter ip̄iꝰ pulmonis teneritudine ⁊ motꝰ cōtinuationemnō de facili ſolidat̉. vnde ⁊ tunc aer attractꝰꝑ foramen vlceratū de facili euaneſcit vndead temperie caloris cordis nō ſufficit quinpotius ꝓpter aeris attracti paucitate cor inſe penitus marceſcit. Itē dicit Ariſto. li. xviijanimalſi anhelauerit ī comedēdo cadit aliquid ex cibo in ꝯcauitatē pulmonis. et tuncaccidit animali tuſſis ⁊ ſtrāgulatio. Nā tuſſis nihil aliud eſt niſi motꝰ animate v̓tutisad expellendū ſuꝑflua circa ſpūs inſtrumēta. vt dicit coſtan. Recollige igitur ex predictis ꝙ pulmoꝓpriū cordis ē inſtrumentumquia cor refrigerat ſubtilitate ſue ſubſtantieaerem attractu alterat ⁊ immutat. voceꝫ format. a motu nequāqꝫ ceſſat. qꝛ cōſtringit ſemutuo et dilatat aere ad ſupplementuꝫ caloris in ſuis folliculis et pͥoris reſeruat Un̄ tādiu pōt viuere aīal ſub aqua ſine ſuffocatōne qͣꝫdiu potrecollectuꝫ aerem retinere. ſui