Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.V.

ſangͥne. ne eiꝰ colore inficeret̉ ſic omne app̄henſum rubeū eſſe videret̉. Ibeo etiaꝫ fuitſine ſangͥne humidū vt cito in naturā ſentiēdi mutaret̉ vt di. Cōſtan. Ex tribꝰ aūt cellulis eſt diſtinctū. qꝛ cerebꝝ tres hꝫ ꝯcauitateſque vētriculi a ph̓icis nūcupant̉. In anteriori cellula ſiue vētriculo format̉ imaginatōin media in poſteriori mēoria recordatio. Cognominat̉ aut ꝑs anterior prora. poſterior ꝑs puppis vocitat̉. Puppis mīor eſtqꝛ pauci nerui ab eo ꝓcedūt. Et ē puppis dura vt nerui motiui motū faciliꝰ patiāt̉. Frigida etiā eſt ſicca vt in ea meliꝰ fieret retentio. parū habuit ſpū vt fieret q̇etis generatio. pͥaꝝ habuit de medulla. reſpectu anterioris vt eēt mediocrit̉ dura ſic forme imp̄ſſio diutiꝰ in ea teneret̉. Prora v̓o ſcꝫ ꝑs anterior eſt maior calidior et liq̇dior. Maior vtnerui ſenſibiles ab eo ꝓcedant. Molles vtſenſibiles nerui ad ſuſceptōꝫ ſenſus faciliusdiſponant̉. Calidior vt ad ſuſceptōeꝫ formeimaginatiue aptior redderet̉. Liq̇dior humidior parū vt neruꝰ ſenſibil̓ faciliuſ moueret̉. Cellula v̓o int̓ proraꝫ et puppim media.calida eſt huidā. plus ceteris hn̄s de ſpūmedulla. de ſpū plus vt ꝑfectior fieret in eapratōneꝫ diſcretio ſicut in alijs mēbris fitdigeſtionē puri ab impuro ſeꝑato. Multuhabuit de ſpū vt multꝰ fieret motus et mul de medulla vt tꝑaret̉ motus aīe vt ſic melius diſcerneret ꝯcepta. In iſtis tribꝰ cellul̓ſunt tres oꝑationes p̓ncipales. qꝛ in primaforma a ſenſibus apprehenſa in fantaſia ſiueimaginatōnē recolligit̉. Deinde ad mediaꝫtranſmiſſa diſcernit̉. tandē pꝰ iudiciū rōnisad ventriculū puppis tranſmittit̉ et memorie cōmendat̉. fuit aut cerebrū rotunduꝫ vtcapaciꝰ ſit ſpirituū et ne facile patiat̉. Ad defenſioneꝫ aut cerebri fuerunt neceſſarij duopanni vocant̉ matres cerebri. vnꝰ eſt groſſus ſcꝫ dura mater. Hic craneo ſupponit̉ ſedin medio cerebro ingroſſat̉. ad maiorē fortitudinē ſolidat̉. non tn̄ īmediate craneoꝯiungitur īmo potius ſuſpendit̉. huc atqꝫilluc circa cerebri ſubſtantiam dilatat̉. Hecdura mater fuit neceſſaria vt piam matremque ea teneriorē a duricia cranei defenſaret

et vt venas arterias cerebri colligaret etiam ſi qua eſſent ibi ſpacia vacua illa impleret. Scd̓us pāniculus d̓r pia mater. durematri ſupponit̉. molliorē dura matre. vn̄ſub̓aꝫ cerebri circūuoluit dictas cellulaſab inuiceꝫ ſeꝑat et diſcernit nec ſuꝑfluit piamater. qꝛ cerebri interiꝰ venaſ recolligit. etiācerebruꝫ ne ſua liqͥditate diffluat coadunādo cuſtodit cerebꝝ etiā cooꝑiens et amplectens ipſuꝫ a dura matre defendit. Inſuper venas quas hꝫcerebꝝ nutrit et arteriasquas ꝯtinet. ſpūm ei tranſfundit. Cerebruꝫetiā eſt mēbruꝫ mouēs et regens oīa mēbracorꝑis inferiora ſingulis ſenſuꝫ largiens atqꝫ motu. quo impedito omnia in corꝑe impediunt̉ bene ſe habente omīa que ſunt incorꝑe melius diſponunt̉. Habet aūt cerebꝝhoc ꝓprium ſentit et ſequit̉ motum lune.qua creſcente medulla cerebri creſcit decreſcente diminuit̉ in ſubſtantia et v̓tute. Naꝫtunc ſeipſum cōtrahit animali ſpiritui italibere non obedit et hoc patet in lunaticisin epaticis qui ī nouilunio plenilunio potiſſime moleſtantur. hoc idem eſt qd̓ dicitAreſtoteles libro duodecimo. de ſignis videlicet bonis malis cerebri. Cerebꝝ inquitqͥndonimis exiccat̉. vel humectat̉ facietſuum opus. Sed infrigidat corpꝰ ſimilit̓etiam liquefacit ipſuꝫ ſpūm. Et etiā ideo accidunt infirmitateſ amiſſio intellectꝰ tandem mors. Item aīalia nimis magnum cerebꝝ habētia ſunt multi ſomni hoc forſanaccidit ꝓpter humiditatē multam que indereſoluta in fumū opilantē meatꝰ cerebri inducit ſomnū. Item Areſtoteles ibidem. Cerebrum habꝫ in ſe ſenſuꝫ tactus ſicut necſanguis nec alie ſuꝑfluitates aīales et noneſt in corꝑibus omniū animaliū niſi ad ſaluandū naturam qd̓ mirum eſt cerebrumomnibꝰ corꝑis ꝑtibus ſenſuꝫ tribuit et tn̄ deſe in ſe nihil ſentit. Item ibidē ſentit idem.omne aīal habēs ſanguinē habet cerebrumvel aliud mēbrum ꝯueniens loco eius ſicutaīal multipes ibi ſimile. qͣꝫuis ſit ī omniaīali ſanguinē habente nihil tamen ſanguinis ꝯtinet in ſubſtātia medulle ſue ſicut dic̄Areſtoteles libro tercio. Item Areſtoteles