Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

motū cordi in ſpiritibꝰ ſit ſpirituuꝫ in corꝑereſtaurato nutrimēti mēbrorū ſit cōpetesadmīſtratio ſic ꝯſequēs corpꝰ regit̉ viuificat̉. Recollige itaqꝫ ex p̄dictiſ caliditaſeſt elemētaris ꝓpͥetas ſūme actiua penetratiua ſūme mobil̓ motia generata ex moturadioꝝ ſuiipſiꝰ ml̓tiplicatiua ſiue cōicatiuailloꝝ in qͣꝝ ſub̓am agit ī ſuā ſpēm trāſformatiua illoꝝ frigiditate mortua ſt̓ et d̓ſtructaviuificatiua renouatiua vt ptꝫ in radicibꝰet ī plātis hyemali frigore mortificate vernali calore reuiuiſcūt. īferioꝝ ad ſuꝑiora reductiua. attractiua ſuꝑfluoꝝ ꝯſumptiua etſordiū purgatiā. ī materijs diuerẜ diuerſoꝝīmo oppoſitoꝝ ē effectuū ꝓductiua. nūcīuenit̉ rare factiua remollificatiua liq̄factiua aꝑitiua e cōuerſo. nūc ꝯdēſatiua et induratiua ꝯſtrictiua opilatia. nūc et̄ ſaluatiua nūc corruptia. Eſt et v̓tute ꝓpͥa ſaporūīmutatiua. acetoſa et agreſtia ꝯuertit indulcia vt ē videre ī fructibꝰ ī vuis. ꝑͥ nimiāaūt intēſionē exceſſuꝫ dulcia ꝯuertit ī amara in ſalſa. ex calore intēſo exurēte ſanguinē. ſāguis in colerā ꝯuertit̉. eūdeꝫ aqͣꝑfortē ebulitōꝫ ſb̓tiliores ꝑtes aereas cōſumentē treſtribꝰ manētibꝰ in ſalis ſub̓aꝫ trāſmutat̉. Eſt at̄ caliditas crudoꝝ et īdigeſtoꝝmaturatiua maturitatis ī fructibꝰ celeriꝰꝑfectiua. vn̄ in regionibꝰ calidis fructꝰ citiꝰmatureſcūt qͣꝫ ī frigidis plꝰ dulceſcūt. et et̄formaꝝ ſpecieꝝ potētia ī materia latent exiſtentiū ad actu deductiua vt ptꝫ ī mineralibꝰ. caloris actōꝫ auꝝes argētū et ceteremetallice ſpēs de lapidibꝰ educunt̉ formanobiliori veſtiunt̉. Per calorē etiā diſſoluētem ſub̓aꝫ cineꝝ et depurantē cineres ī vitꝝꝯuertunt̉. vn̄ ptꝫ caloraeris nature ē miniſter. qꝛ mediante calore nobiliſſime ſpesforme nat̉ales qͣꝫ artificiales de potentiaad actu ꝓducūtur. Eſt inſuꝑ caliditaſ imp̄ſſa iaere plurimaꝝ paſſionū vtputa nubiuꝫcorruſcationū fulguꝝ ymbriū hmoi generatiua. vi ſua actiā attractiua vaporesvarios ſiccos hūidos ad diuerſa aeris int̓ſticia eleuat qͥbꝰ aggregatis ꝯdēſatis ī nubes. calor incluſus eas alterat ī varias ſpeset trāſmutat qͣs diuerſimode tādē diſſoluit

et diſſolutas nūc ī ſpēꝫ niuis grādinis nūcin ſpēm pluuie ſeu ymbris ad t̓ras vndiqꝫcircūſpergit. Eſt p̄t̓ea hͨͦ caliditas ſuoꝝ obiectoꝝ a cētro ad circūferētiā eleuatiua vt pꝫ īelemētis ī qͥbꝰ dn̄at̉ .ſ. in aere ī igne ſūmadiſtātia a centro t̓re elōgant̉. Hoc et̄ patꝫ inoleo qḋ ſupenatat ī alijs oībꝰ in q̇bꝰ naturalit̓ calor vincit. Eſt inſuꝑ diſpoſitōnū ſiueqͣlitatū ſui obiecti on̄ſiua. vt pꝫ in corꝑe vbidn̄at̉ calor. vt di Cōſtā. li. j. ca. xvj. Corpꝰſi fuerit calidū erit caro ml̓ta. pīguedo pauca. color rubeꝰ. pili multi. nigri vl̓ ſubrubei.tactꝰ calidꝰ. intellectꝰ bonꝰ. facūdꝰ multu mobil̓. audax. iracūdꝰ. amās libidinoſuſet multū appetes cito digerēs. alꝑe vocisvercūdꝰ. fortis velocis pulſus. Hec multa alia ponit. Cōſtā. ſigna calidi corꝑis ſt̓indicia. de calore dicta ſufficiāt. De frigiditate Capl̓m. II.Rigiditas eſt elementaris qͣlitas quedaꝫ actiuaprietas. debilior in actione qͣꝫ caliditaſ. ipſiꝰ .n. ē moueri a circūferētia ad cētꝝet ꝑtes ſb̓iecti in qd̓ agit fac̄ ſibi viciniusadherere. tardiꝰ difficiliꝰ ꝑficit ī ip̄o effectū ſuū. Quāuis et̓ nat̉al̓r heat īfrigidaretn̄ accidētal̓r calefac̄. videmuſ .n. ī hyemeex frigiditate ꝯſtringēte pͥoros corꝑis calid̓fūoſitates intiora petut hn̄tes libeꝝ exitu qꝛ intꝰ ſt̓ retēte ſe ꝯcultāt et calefaciūt. vn̄exterior frigiditas intꝰ accidental̓r calefacitIt̄ frigiditas ē ꝯdēſatiua qꝛ frigiditate motu faciēte ad centꝝ ꝑſꝑti viciniꝰ coheret. ꝑteſei pͥꝰ erāt int̓poſitōꝫ huiditatiſſeꝑate a centro ſeiūcte. ſꝫ ꝯdēſata huiditate ad centruꝯſtrīgunt̉. Itē qͣꝫuiſ reducēdo ꝑtes ad centꝝſit nat̉al̓r ꝯiuctua. tn̄ accidētal̓r ē diſſolutiaet ꝑtiū diliūctiua ſic̄ eſt videre in cerebro frigiditate aliqͣ ꝯp̄ſſo vi ꝯp̄ſſionis hūiditas ineo retenta expͥmit̉ dilabit̉ diuerſa cercbriemnūctoria diſptit̉ vtꝫ in patiētibꝰ catarꝝ ex frigidā. Itē nat̉alit̓ īgroſſatia. qꝛ du action frigiditatis ꝑteſ ꝑtibꝰ viciniꝰ coadherēttotū groſſiuſ efficit̉. p̄terea ꝑtes igneē ꝑfrigiditate ꝯpͥmētē ꝯdēſant̉ ī aereas. aeree ī aꝗͣaſet aquee in terreſtres ſic tota groſſior effici