Liber
.IIII.
qꝛ ꝑactōes eaꝝ alie hn̄t īduci ⁊ ꝯẜuari. Nācaliditas qn̄qꝫ hūiditate qͦnꝫ ſiccitatē inducit ⁊ cuſtodit vt pōt videri ī carne ſalſa. calorei ſol̓ t̓reſtres ꝑtes diſſoluit ⁊ aqͦſas ⁊ aereaſ⁊ ſic relaxādo ⁊ remolliēdo a calore inducit̉huiditas. ſiccitatē aūt induc̄ qꝛ calor agēs īhuiditatē pͥus eā diſſoluit ⁊ diſſolutam ꝯſumit ⁊ ſic ſiccitas q̄ eſt lima caloris inducit̉ etetiā ꝯſeruat̉. Caliditas igit̉ eſt elemētaris q̇litas ſūme actiua qd̓ pꝫ ꝑ eius effectū dū tn̄agat in rē aliquā. Primo eiꝰ ꝑ̄tes diſſoluitqͥbꝰ diſſolutis res debilior efficit̉ quē ꝑ ꝑtiūcoherentiā fortior fuit. et iō actio rei agentiſminꝰ reſiſtit. Itē caliditas eſt oīm generabiliū artifex ⁊ cā generatōis totiꝰ pͥncipal̓r effectiua. Eſt aūt duplex caliditas. caliditas ſolaris ſiue celeſtis generās. et hͦ eſt ſaluatiua⁊ generatiua. Un̄ qn̄qꝫ generant̉ rane ex celeſti calore ī aere. alia ē elemētaris ⁊ generata. ⁊ hec ē corruptiua ⁊ ꝯſumptiua ſic̄ qn̄ fitcoaduatio fractoꝝ radioꝝ in pucto alicuiꝰcorꝑis ꝑſpicui ſi fiat coaduatio radioꝝ ī ſpeculo pōt incēdi ſtuppa ex reflexione radioꝝet coburi. Itē inferioꝝ ad ſuꝑiora reductiuafaciēdo ei motū a centro ad circūferētiā diſſoluit treſtria in aqͦſa et aqͣſa in aerea ⁊ illa īignea ⁊ ſic inferiora ⁊ media reducit ī ſua ſuperiora. Itē eoꝝ que dure ſt̓ ꝯpactiōis eſt remollitiua. agēdo eī in groſſā ſub̓aꝫ eā mollificat diſſoluēdo vt pꝫ in metall̓ calore liquefactis. diſſoluēdo eī treſtria in aqͣſa remollitItē molliū et liquidoꝝ eſt induratiua vt pꝫin ouo igni appoſito. qꝛ liq̇dioribꝰ ⁊ ſubtilioribus ꝑtibꝰ reſolutiſ. t̓reſtribꝰ ꝑtibus remanētibꝰ indureſcit. Itē denſoꝝ eſt ſubtiliatia.duꝫ ei motū a centro ad circūferentiaꝫ hēatvi ſua rem ī quā agit diſſoluit et ſue actioniydoneā reddit. vn̄ cum rē ad ſimplicitatemreducere laborat ꝑ ꝯſeq̄ns ſubtiliat. nā ſimplicitas groſſe rei ſubtilitas eſt qͥ naſcit̉ ꝑminorēptium cōpactōꝫ vt ptꝫ in glacie qͣ calore ſoluta ſubtiliat̉. Iteꝫ v̓tute ſua eſt depuratiua metalloꝝ et rubiginis ipſoꝝ cōſumptiua. Nam agendo in ſub̓aꝫ ipſiꝰ mētalli illādiſſoluit ⁊ ſi quid inuenit feculentie rubiginis ſeparat et ꝯſumit. ſi aūt fuerit auꝝ oīnopurum violentia caloris q̇dem diſſoluitur.
ſed nō ꝯſumit̉. vnd̓ aurum ꝑfecte depuratūqͣꝫuis ꝑ caloreꝫ diſſoluat̉ non tn̄ in ſuo pondere minorat̉. Item caliditas eſt accidental̓rcorruptiua vt eſt videre qn̄ calor plus diſſoluit qͣꝫ ꝯſumat. ipſi humores putrefiūt ⁊ corrumpunt̉. vt patꝫ in cumulo frumēti aquaaſperſo vbi calor int̓cluſus aquā reſoluit infumolitatē que īcluſa ⁊ retēta grana remollit et putrefacit ac corrupit. Iteꝫ naturalitereſt grauiū alleuiatiua. dū eniꝫ humiditas ꝑcalorē reſoluta cōſumit̉. pondus minorat ⁊ſic ſubſtātia rei leuiat̉. ꝓpterea calore agente in humiditatē fumus generat̉ qui fumꝰalleuiatur ⁊ depuratur ⁊ in ſpiritū .ſ. ſubſtātiam leuem ⁊ aereaꝫ mutatur ⁊ rem in quaꝯtinetur reddit leuiorem. Hinc eſt ꝙ corpora animaliū viuentiuꝫ incomꝑabiliter ſuntleuiora qͣꝫ corꝑa mortuorū ꝓpter calorem ⁊ſpūm contentū in arterijs ⁊ in venis. Sic eīcorꝑa animātiū ſunt leuiora poſt prandiuꝫqͣꝫ ante ꝓpter caloris cōfortationem. Itemaccidētalit̓ eſt caliditaſ aggrauatiua. Agendo enī in ſubſtātiam rei. ſubtiliores ⁊ leuiores ꝑtes cōſumit et remanentibꝰ partibusgroſſioribꝰ fit cōpactio ⁊ ꝑ ꝯſequens aggrauatio. Per pororū etiaꝫ aꝑtionem ex vi caloris fit ſpirituū euaporatio ex quoꝝ pn̄tiacorpus leuiat̉ quibꝰ euaporatis ꝑ ipſoꝝ abſentiam aggrauat̉. Iteꝫ caliditas eſt calorisrubei generatiua. agens enī in materiā partes terreſtres reſoluit in aquoſas et illas inaereas ⁊ in igneas. vn̄ ex circūfulione ignearum ꝑtiuꝫ imitantiū rei ſuꝑficte color igneus ſcꝫ rubeus generat̉ ſicut eſt videre in roſis. Propterea dū ꝑ calorem calidi hūoresin corꝑe generant̉ ex eorū diffuſione per corporis ſuꝑficiem color rubeus generat̉. Iteꝫaccidentalit̓ eſt diſcoloratiua qꝛ per caliditatem poros aperientē exalant humores ⁊ ſpiritus euaneſcūt ex quoꝝ p̄ſentia fiebat coloratio eoruꝫ abſentia color diſcolor generat̉.ſicut eſt videre de roſa que de fumo ſulphuris albeſcit. Iteꝫ nimis intenſa naturolit̓ eſtmortificatiua. qꝛ duꝫ vltimꝰ motus calorisagit in ſub̓am. eā ad vltimuꝫ reſoluit. reſoluēdo in fine deſtruit ⁊ ꝯſumit. Itē accidētalit̓ eſt viuificatiua. qꝛ ꝑ caliditatem p̄ſtantē