.III.Liber
v̓tutis ⁊ duricia organi īobediētiſ. mediꝰ abvtroqꝫ tꝑat̉. Quarto attēdit̉ ẜm ꝯſiſtētiā organi. ⁊ tūc d̓r durꝰ ⁊ moll̓ et mediꝰ. durꝰ eſtqn̄ cuꝫ q̇dā aſpitate ⁊ duricia reſiſtere videt̉⁊ hͦ ꝓuenit ex vaſoꝝ ſiccitate. moll̓ ē qn̄ digiti cū maga ſuauitate ſentiūt ita vt videat̉ abeis penetrari. ⁊ hͦ ꝓuenit ex huiditate mediꝰint̓ hos duos eſt tꝑatuſ. Quīto iudicat̉ ẜmplenū ⁊ vacuū ⁊ mediū. plenꝰ eſt q̇ qͣdā huiditate redundare videt̉. ⁊ hͨ ꝓuenit ex nimiaſanguis ⁊ ſpūs repletōe. vacuꝰ at̄ eſt qn̄ apparet inflatꝰ. ſꝫ tangit̉ qͣſi vacuiſ digitis ꝑforat̉. mediꝰ ab his eſt tꝑatus. Sexto iudicat̉pulſus ẜm qͣlitateꝫ arteriaꝝ. ⁊ diuidit̉ in calidū frigidū ⁊ mediuꝫ. calidꝰ eſt cū digitoꝝ extremitates ſentiūt calidā arteriaꝝ ſub̓am ethͦ p̄uenit ex materia ītra hīta .ſ. ex ſpū et calore .i. calido ſangͥne. frigidꝰ ecōtrario mō eſtintelligēdꝰ. mediꝰ v̓o ab his duobꝰ tꝑatur.Septio iudicat̉ ex oꝑe qͥetis et h̓ diuidit̉ inſpiſſū raꝝ et in mediū. ſpiſſus ē q̇ in ſuā dilatatōe digitoꝝ extremitates ſepe ꝑcutit ⁊ ſubito recedit. et hͦ accidit ex fortitudīe caloris ⁊defectu v̓tutis. fortitudo eī caloris remediuq̄rit refrigeratōis. defectꝰ v̓o v̓tutis cū n̄ valeat ſemel bis vl̓ ter ī appetēdo laborat. rarv̓o ecōuerſo et ex ꝯͣria cā ꝓuenit .ſ. ex tarditate caloris ⁊ fortitudine v̓tutiſ. mediꝰ int̓ hoserit tꝑatꝰ. Hi. vij. pulſꝰ ſenſu ſt̓ nobiles et addiſcernēdū cēt̓is faciliores. Alij v̓o tres pulſus qͦꝝ pͥmꝰ diuidit̉ in pōdꝰ laudabile et nōlaudabile. Scd̓us q̇ diuidit̉ in ꝯcordē ⁊ ī noeqͣlem. Et terciꝰ q̇ ẜm ꝑcuſſioneꝫ maiorē velminore diuidit̉ in ordinatū ⁊ ī nō ordinatūtn̄ vix valēt a ꝑitiſſimis medicis dep̄hēdi. ⁊iō de eis ad pn̄s ſuꝑſedendū eſt. ſi qͥs tn̄ easſcire voluerit ī ſeptimo libro pantegn̄. Conſtātini capl̓o tcio de qͣ hec expͥmimꝰ īuenietdet̓mīata ſufficientiſſime oīa ⁊ exp̄ſſa ibi depulſu cap̓zante marcellino ſerrino v̓micl̓oſo formidate eſtuāte ⁊ tremēte diffuſius diſputat̉ d̓qͥbꝰ nihil ad pn̄s tū ꝓpt̓ difficultatētu etiā ꝓpt̓ ſingulariū pulſuū ml̓tiplicitateꝫtu etiā qꝛ pn̄ti opuſcl̓o ml̓tū nccͣaria n̄ vidēt̉De varietate pulſuū Cap. XXIIII.Ariatur aūt pul
ſus ꝓpt̓ multa. Prīo ꝓpter ſexꝰ diſcretōemnaͣ in maſcul̓ q̇ validioris ſt̓ nature ⁊ fortioris fortior ē pulſus qͣꝫ in feīs q̄ ſunt nat̉e magis debiles ⁊ hͦ eſt qꝛ nat̉a ſepe iterādo nitit̉ſupplere in feīs qd̓ ꝑ fortiorē pulſuꝫ ſemel inmaſcl̓is oꝑatur. Itē variat̉ pulſus ꝑ ꝯplexion qꝛ ſi fuerit calida facit pulſuꝫ fortioremmaiorē. ⁊ velociorē. ſi v̓o frigida facit ꝑuumdebilē atqꝫ tardū. ſi aūt huidā mollē reddit⁊ ſpiſſuꝫ. ſi ſiccā aſpeꝝ atqꝫ durū. Ite diuerſificat̉ ꝓpt̓ variāa corꝑis diſpoſitōꝫ qꝛ in macilentiſ general̓r ē pulſus fortior ⁊ viuacior qͣꝫin craſſis. et hͦ forſitan ꝓpt̓ minoreꝫ arterie ꝑmolē carneā occultatōeꝫ. vel ꝓpt̓ maiorē caloris natural̓ q̄ abūdat ī macilentis intēſionem q̇ quidē calor pulſuꝫ efficit fortiorē. Itēꝓpt̓ etatis diuerſitatē qꝛ pueri hn̄t velociorēpulſū adinati caloris refrigeratōꝫ. qꝛ in talibus plus abūdat nā velocitatē facit magnitudo caloris ⁊ debilitas v̓tutis q̇ ad attrahēdū frigidū aerē ſemel n̄ ſufficit vt ſupͣ dictuꝫē. iuuenes v̓o ꝓpt̓ abūdante ī eis v̓tutē pulſum hn̄t forte ⁊ velocē. Senes v̓o ecōuerſoꝑuū tardū debilē et raꝝ. et hͦ qꝛ eoꝝ ꝯplexioappropinquat frigiditati. vn̄ non eſt neceſſemultū attrahere aere frigidū cā refrigeratonis. Alie at̄ etates his affines ẜm ea cui magis approximāt pulſuꝫ ſimiliorē ſūt hn̄tes ethͦ taꝫ in maſcl̓is qͣꝫ in feīs. Itē ꝓpter tꝑis immutatōꝫ. nā ver ꝓpt̓temꝑantiā frigiditatiſet caliditatis pulſuꝫ facit fortē. ſil̓r ⁊ autunꝰOmne eī tꝑamentū v̓tuti naturali adhibetincremētū. Eſtas v̓o qꝛ calidiſſima ē debilēpulſuꝫ reddit ⁊ ꝑuū ꝓpt̓nimia pectoris dilatatōꝫ ꝓpt̓ quā euaneſcit v̓tꝰ et debilitat̉. et iopulſus debilitati n̄ ſufficit vt magnꝰ efficiat̉hyems aūt qꝛ frigida ē facit pulſuꝫ tarduꝫ.ſed tn̄ ml̓tū fortē. tarditas aūt ꝓuenit ex hͦ ꝙnō optet multū refrigerari. fortis aūt eſt qꝛcalor natural̓ ad intiora refugit corꝑis. vnd̓v̓tute et pulſuꝫ cōfortat qn̄ nō excedit. Calorv̓o eſtiual̓ vtrūqꝫ diſſoluit. Itē ꝓpt diuerſorum climatū ⁊ regionū inhabitatōꝫ. qꝛ in calida regione habitātes vt ī ethyopia pulſuꝫhn̄t veloce quaſi eſtiuū. habitātes v̓o in frigida pulſum hn̄t ſimilē hyemali. Inhabitātes v̓o ſub linea equinoxiali pulſuꝫ habent