Lis. XXXVi. Gap. 22.23. [U.C.5Gi. A.C. 191 .] 283

gnandarum urbium perficitur. Et quum ager Hera-cleensis, paluster omnis frequensque proceris arbori-bus, benigne ad omne genus operum materiam sup-peditabat: tum, quia refugerant intra moenia Aetoli,deserta, quae in vestibulo urbis erant, tecta in variosusus non tigna modo et tabulas, sed laterem quoque,et caementa, et saxa variae magnitudinis, praebebant.

XX111. Et Romani quidem operibus magis, quamarmis, urbem oppugnabant: Aetoli contra armis setuebantur. Nam, quum ariete quaterentur muri, nonlaqueis, ut solent, exceptos declinabant ictus; sedarmati frequentes, quidam ignes etiam, quos aggeri-bus iniicerent, ferebant. Fornices quoque in muroerant apti ad excurrendum: et ipsi, quum pro diru-tis reficerent muros, crebriores eos, ut pluribuserumperetur in hostem locis, faciebant. IIoc primisdiebus, dum integrae vires erant, et frequentes et im-pigre fecerunt: in dies deinde, pauciores et segnius.Etenim, quum multis urgerentur rebus, nulla eos resaeque, ac vigiliae conficiebant; Romanis in magnacopia militum succedentibus aliis in stationem alio-rum, Aetolos propter paucitatem eosdem dies noctes-que assiduo labore urente. Per quattuor et viginlidies,ita ut nullum tempus vacuum dimicatione esset,adversus quattuor e partibus simul oppugnantemhostem nocturnus diurno continuatus labor est.Quum fatigatos iam Aetolos sciret consul et ex ra-tione temporis, et quod ita transfugae affirmabant,tale consilium iniit. Media nocte recepthi signumdedit, et ab oppugnatione simul omnes milites dedu-ctos usque ad tertiam dici horam quietos in castristenuit. Inde coepta oppugnatio ad mediam rursusnoctem perducta est: intermissa deinde usque adtertiam diei horam. Fatigationem rati causam esseAetoli non continuandae oppugnationis, quae etipsos affecerat, ubi Romanis datum receptui signum