Lib. XXXII. Cap. 17. IS. [U.C.554.A.C.198.] 71

praesidio erant et multi et delecti, gloriam etiamegregiam rati, si armis potius et virtute, quam moe-nibus, urbem tuerentur, conferti, pluribus introrsusordinibus acie firmata, quum transcendere ruinassensissent Romanos, per impeditum ac. difficilem adreceptum locum expulerunt. Id consul aegre pas-sus, nec eam ignominiam ad unius modo expugnan-dae moram urbis, sed ad summam universi belli, per-tinere ratus, quod ex momentis parvarum plerumquererum penderet, purgato loco, qui strage semirutimuri cumulatus erat, turrem ingentis altitudinis,magnam vim armatorum multiplici tabulato por-tantem, promovit: et cohortes in vicem sub signis,quae cuneum Macedonum, (phalangem ipsi vocant)si possent, vi perrumperent, emittebat. Sed ad lociangustias haud late patente intervallo diruti muri,genus armorum pugnaeque hosti aptius erat. Ubiconferti hastas ingentis longitudinis prae se Mace-dones obiecissent,yelut in constructam densitate cli-peorum testudinem Romani, pilis ncquicquam emis-sis, quum strinxissent gladios; neque congredi pro-pius, neque praecidere hastas poterant: et si quasincidissent, aut praefregissent, hastilia fragmentoipso acuto, inter spicula integrarum hastarum, velutvallum explebant. Ad hoc et muri pars adhuc inte-gra utraque tuta praestabat latera: nec ex longospatio aut cedendum, aut impetus faciendus erat;quae res turbaro ordines solet. Accessit etiam fortui-ta res ad animos eorum firmandos. Nam quum tur-ris per aggerem parum densati soli ageretur, rotauna in altiorem orbitam depressa ita turrim inclina-vit, ut speciem ruentis hostibus, trepidationemqueinsanam superstantibus armatis praebuerit.

XVIII. Quum parum quicquam succederet, consulminime aequo animo comparationem militum gene-ris armorumque fieri patiebatur: simul nec maturam