io6 HET AMBT BREEDEVOORT TIJDENS

zouden ingrijpen, als Breedevoort werkelijk door de Spaanschen ver-laten werd i). Gertruds broeder Johann beloofde, desnoods zelf voorhaar naar Brüssel te zullen reizen 2), maar hij achtte toch eigenlijkden tijd niet geschikt. Het bleek, dat Van den Bergh en Verdugo wezen-lijk van meening waren, dat de Koning, wilde hij den oorlog op dezezijde van den Rijn niet beter voeren en doorzetten, gerust Breedevoortlos kon laten 3). Maar zoodra gelijken een jaar later de plannen derStaatschen niet op een poging om Breedevoort te gaan nemen, ofVan den Bergh dwingt de stad, een vendel onder hopman Adriaanvan Rossum ter verdediging op te nemen, wat eerst op verzet vanGerardi stuit, maar toch niet tegen te houden is, hoe tyranniek menhet 00k vindt 4). Niet alleen dit, maar 00k een buitengewone contri -butie van 3000 gulden eischc Van den Bergh van het ambt Breedevoort.En dit heeft automatisch ten gevolge, dat de Gedeputeerden van deGraafschap hetzelfde eischen — om het evenwicht te bewaren 5) !Succès heeft het streven naar neutraliteit dus noch bij de Staten,noch bij de Spaansche regeering: Breedevoort is voor beide partijente begeerlijk, dan dat men van het bezit wil afzien door een neutrali-teitsverklaring te geven.

Wij verwonderen ons derhalve niet, dat er in dezen tijd een regenvan klachten is over de strooptochten, door de siecht betaalde bezet-tingen van Breedevoort en Werth in den omtrek ondernomen; klachten00k over gewelddadigheden van andere Spaansche benden, v.n.l.uit Grol, Breedevoort aangedaan; klachten 00k over de kosten en voor-schotten, die maar steeds voor vriend en vijand moeten worden opge-bracht. Zoo ontvangt men te Anholt zelfs een vermaning van „dieLuyden van Rekencamer uns heren des Conincx in Gelderlandt" teRoermond, wegens een aanval van Breedevoort uit op 's Konings huisin de Geldersche Weert 6); later een van de regeering te Kleef wegenswandaden o.a. in de Lymers 7). Herman van den Bergh — te Rijnberkgelegerd — is als stadhouder en kapitein-generaal steeds bereid, wettigebescherming aan vrouwe Gertrud te verleenen: op Oudjaarsdag 1598geeft hij een order af, waarbij exemplarische straf wordt aangekondigdaan alle koninklijke soldaten, die den onderdanen van de pandheerlijk-

1) Gerardi aan Gertrud, 34 Sept. 1594, orig., Bronckh. Korresp., en Gertrud aanHerman van Wittenhorst, heer van Sonsfeld, cone, 13 Juli 1595, en Jacob van Munster es.aan Gertrud, 33 Oct. (1594), orig., Kriegsakten no. 256, Bd. X, F. S.-S. Arch.

3) Gerardi aan Gertrud, 1 Dec. 1594, orig., Bronckh. Korresp. no. 28, F. S.-S. Arch.

3) Gerardi aan Gertrud, 23 Dec. 1594, orig., Bronckh. Korresp. no. 28, F. S.-S. Arch.

4) Herman van den Bergh aan Breedevoort, 10 Oct. 1595, copie, Kriegsakten no. 256,Bd. X; Gerardi aan Gertrud, 18 Oct. 6, 8 Nov. 1595, orig., Bronckh. Korresp.; Hermanvan den Bergh aan Gerardi 3 Nov. 1595, orig., ib., F. S.-S. Arch.; dit valt alzoo nog nà•den door Mondragon afgeslagen aanval van Maurits op Groenlo, Juli 1595.

5) Gedeputeerden der Graafschap aan den ontvanger Dunnewalt (Dunnewold), 4 Dec.1595» copie; Jacob Vockinck, voogd te Winterswijk, aan Gertrud, 18 Dec. 1595, orig.,Kriegsakten no. 256, Bd. X, F. S.-S. Arch.

6) 2 Jan. 1593, orig., Kriegsakten no. 256, Bd. IX, F. S.-S. Arch.

7) 10 Oct. 1593, orig. Kriegsakten no. 256, Bd. IX, F. S.-S. Arch.