IL TOESTANDEN EN VERHOUDINGEN IN HET

AMBT BIJ DE AANVAARDING VAN

HET PANDSCHAP.

Na de lossing van het pandschap uit handen van de erfgenamenvan Marten van Rossem omirent Paschen 1562 moet het er met deintegriteit van het ambt Breedevoort een oogenblik bedenkelijk hebbenuitgezien. Den 4den Juli 1562 toch teekende Philips II, daartoe ge-drongen door den toestand van het koninklijk budget, hetwelk doorde „menichfuldige lasten uyt zaken van den lest voirleden oirlogeende anderssins" al te bezwaard bleek om de betaling der lossings-gelden te gedoogen, een volmacht aan de Geldersche Rekenkamerom „van stonde aen ende in der ijll" over te gaan tot verkooping van„sulcke partien van landen, als ghy alderoirbaerlyxt bevinden suit,die wy alderbest sullen mögen ontberen ende dewelcke aen unsen huiseende slote alderminst dienen ende die verst gelegen sullen wesen" 1).

Ware dit geschied, dan zouden de Breedevoortsche domeinen stelligeen gevoeligen knauw hebben gekregen. Maar het geluk wilde, dathet voornemen kon worden afgelast, hetgeen te danken was aan debereidverklaring van Dietrich van Bronckhorst-Batenburg, heer vanAnholt, om het gansche ambt, zooals het reilde en zeilde, in pand tenemen, alsook aan de zorgzame bemoeiingen van invloedrijke bemid-delaars, die tot deze meer bevredigende oplossing het hunne schijnente hebben bijgedragen. Dit laatste vernemen wij uit een in het VorstelijkeSalm-Salmsche Archief aanwezig stuk 2), waarin betoogd wordt, datDietrich op aandrang en advies van den prins van Oranje en dengraaf van Egmond als pandhouder bij koning Philips voorgedragenwerd, een feit, waarop trouwens van de zijde van Anholt in laterestrubbelingen met de Geldersche Staten 00k de aandacht gevestigdis, blijkbaar met de bedoeling, dezen wat milder te stemmen.

Voor den koning moet de aanvankelijk niet verwachte oplossing00k financiëel een uitkomst zijn geweest, want Dietrich betaalde maareventjes 32000 ponden meer dan aan van Rossems erfgenamen terug-

1) Brief met bijgevoegd charter in het archief der Rekenkamer te Arnhem, no. 385.

2) Ontwerp van een adres aan de Staten met bezwaren van Anholt tegen de lossingvan Breedevoort door prins Maurits (ged. 14 Oct. 1611), dat intusschen blijkens een oork.van 16 Oct. 1612 den 14 Oct. 1611 te Arnhem is ingediend; oork. no. 1743, Bestand An-holt, Fürstlich Salm-Salmscher Archiv in Anholt (in het vervolg aangeduid metF. S.-S. Arch.)