Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Marci Ca. XVGlo. ordi.

a I in qͣttuor ordīes. I in qͣttuor ꝑtes ẜm Ioh̓.F mādata. ſ ⁊ alia p̄ter tunicās ſua.a gētes eū diuiſerūt ve̓ſtimēta eiꝰbmittētes ſortē ſuꝑ eis quis quidctolleret. Erat āt hora tertia ⁊ cru acifixerūt eū Et erat titulus cauſęI hebraice: grece: latine.e eiꝰ inſcriptuſ: Rex iudeoꝝ. Et cūf eo crucifigunt duos latrones:a Foues a dextris. I hic aſſumit̉. b 5 hēdos a ſiniſtris. I hic relinquitur.vnum a dextris: et aliu̓m a ſiniſtris eiꝰ Et impleta ē ſcriptura q̨̄I latronibus.dicit: Et cū iniqͥs reputatꝰ eſt. Et ſprętereūtes blaſphemabāt eum:g mouentes capita ſua ⁊ dicētes:Uah qͥ deſtruiſ tēplū d̓i: ⁊ ī tribꝰa F inſultant nepharij ſalutē quā inchoauerat.diebꝰ reędificaſ. Saluū fac temetip̄m deſcendens de cruceˣ Sil̓r etſummi ſacerdotes illudentes adalterutruꝫ cum ſcribis dicebant:h Alios ſaluos fecit: ſeipſuꝫ nō poteſt ſaluū facere. Chriſtus rex iſraiel deſcendat nunc de cruce: vt viF fraudulenta promiſſio.kdeamus ⁊ credamꝰ Et qui cū eoI plurale pro ſingulari.crucifixi erāt conuitiabantur ei.I ſol refugit: qꝛ n̄ p̄t videre mortē xp̄i ⁊ collaborat laborāti: vl̓ ne īpij blaſphemātes ſua luce fruerentur.n Et facta hora ſexta tenebrę factęſūt ꝑ totā t̓rā vſqꝫ ī horā nonā Ethora nona exclamauit voce maBeda. vt homo loquit̉: vt homo flet: vt homorucifigitur: vt homo turbatur.gna ieſus dicens: Eli ēli lammaazabtani: qd̓ eſt interpretatum:a Hiero. pͥncipiū ē viceſimipͥmi pſalmi. qd̓ enī īmedio ponit̉: reſpice in me. in hebreo nō habet̉.n deus meꝰ deꝰ meꝰ: vt qͥd dereliqͥo ſti me? Et quidā de circūſtantibꝰaudientes dicebant: Ecce heliaꝫpvocat. Currēs autē vnꝰ ⁊ implēs

Ueſtimēta ſua ⁊cͣ. Beda. Quadripartita veſtꝭ xp̄i ẜm numerū militū ſignificat eccl̓iam qͣttuor partibꝰ orbis eqͣlit̓ .i. cōcordit̓ diſtributā. Hiero. Veſtimēta dn̄i mādata ſunt qͥbꝰ tegit̉ corpꝰ eiꝰ qd̓ eſt eccl̓ia: qꝛ diuidunt̉ int̓ milites gētiū vt ſintqͣttuor ordines cū ſit vna fides .i. ꝯiugati: viduati: p̄poſiti: ſeparati. Sortiti ſunt tunicā indiuiſamq̄ eſt pax ⁊ veritas in cūctis in modūregal̓ amictꝰ vel anuli. b. Mit. ſor.Hiero. Suꝑ tunicā .ſ. q̄ erat incōſutulis. Hec ſortita oīm partium ſignificatvnitatē q̄ vno vinculo charitatꝭ cōtinet̉: qꝛ q̄ ſuꝑeminet oī ſcīe: et ſuꝑ oīap̄cepta eſt. q. deſuꝑ ꝯtexta eſt. In ſorte gr̄a dei cōmendat̉. ſic enī in vno adoēs ꝑuenit: cū ſors oībꝰ placeat: qꝛ d̓igr̄a in vnitate ad oēs ꝑuenit: ⁊ ſors ſoliꝰ dei iudicio venit vl̓ cedit. c. Erataūt hora ter. Hiero. Hoc ꝓprie Marcus. nā ſexta hora tenebre ſuffuderūtterrā vt nō qͥs poſſet mouere caput. Atriceſimo nāqꝫ fructu Marcꝰ aſcenditad cēteſimū .i. a t̓tia hora crucꝭ vſqꝫ adtertiā reſurrectiōis q̄ poſt tres dies fuit. Triceſimꝰ fructꝰ in cruce. ſexageſimus ī inferno. centeſimꝰ in paradiſo.Quaſi dico. ꝙ milites crucifixerūteū: qd̓ factuꝫ ē hora qͣſi ſexta ẜm Ioh̓.ſed priꝰ iudei hora tertia crucifixerūteū qͥ magꝭ dicendi ſunt eū crucifixiſſe:qͣꝫuis nitant̉ h̓ diſſimulare: qͣꝫ militesqͥ ẜm officiū ſuū duci ſuo paruere.d Et e. ti. Be. Titulus on̄dit ꝙ necoccidēdo potuerūt efficere ꝙ nō eſſeteis rex. vn̄: Ego aūt ꝯſtitutꝰ ſum. r. abe. ⁊cͣ. Bene eī ſimul eſt rex ⁊ pontifex:cū eximiā pr̄i ſue carnis hoſtiā offerret in altari crucꝭ: ⁊ regꝭ dignitatē titulo p̄tenderet: vt cūctis inſinuaret ꝙꝑ crucis patibulū nō ꝑdiderit: ſꝫ ꝯfirmauerit imperiū. Hiero. Ꝙ in titulis pſalmoꝝ p̄notat̉. In finē ne corrūpas ⁊ cū tribꝰ linguis malchus iudeorū: baſileos exomoliſſon rex ꝯfeſſoꝝ:hetres lingue in crucꝭ patibulo ꝯiuncte ſūt: vt oīs lingua cōmemoraret ꝑfidiā iudeoꝝ. e Et cū eo crucifi. Be.Sic̄ dicit Apl̓s: Uetꝰ hō nr̄ ſil̓ cū illocrucifixꝰ eſt vt deſtruat̉ corpꝰ peccati:vt vltra nō dn̄et̉ ſuꝑ nos pctm̄. Ꝙͣdiugͦ id agūt oꝑa nr̄a vt euacuet̉ corpuspctī: qͣꝫdiu exterior hō corrūpit̉ vt interior renouet̉: tp̄s eſt crucꝭ. Hec qͥdēetiā ſūt bona oꝑa tn̄ adhuc laborioſa:qͦꝝ merces reqͥes eiꝰ. Sꝫ iō d̓r ſpe gaudētes vt reqͥem futuraꝫ cū hilaritateexpectemꝰ ī laboribꝰ. Hāc hilaritatēſignat crucis latitudo in trāſuerſo ligno vbi figunt̉ manꝰ. Per manꝰ enīoꝑa: ꝑ latitudinē hilaritatē oꝑantisintelligimꝰ: qꝛ triſticia facit anguſtiaſ.Per altitudinē cui caput adiūgit̉ expectationē retributiōis de ſublimi iuſticia dei. Per lōgitudinē qͣ totū corpus extēdit̉ tolerātiaꝫ: vn̄ lōganimesdicunt̉. Per ꝓfundū qd̓ terre ē infixū ip̄m ſacr̄i ſecretuꝫ. Un̄Apl̓s: Vt in charitate radicati ⁊ fūdati poſſitis cōp̄henderecū oībꝰ ſctīs q̄ ſit latitudo: lōgitudo: ſublimitas: ⁊ ꝓfundū.f Duos la. Be. Latrones qͥ cū dn̄o crucifixi ſunt: ſignāt eosqͥ fide ⁊ ꝯfeſſiōe xp̄i: vel agone ſui martyrij: vl̓ quālibet arctāꝯtinētiā ſubeūt. Et qͥ hͦ ꝓ eterna gl̓ia gerūt: dextri latrōis merito ⁊ fide ſignantur. Qui aūt ꝓ hūane gl̓ie vl̓ qͣlibet minꝰ digna intentiōe ſiniſtri latronis mentē imitat̉ ⁊ actus. Hiero.Cū iniqͥs ꝟitas deputata: vnū relinqͥt ſiniſtruꝫ: alteꝝ aſſumitdextrū: ſic faciet in die iudicij: ex ſil̓i crimīe diſſil̓es ſortiunt̉ vias. Alter p̄cepit petrū ī paradiſuꝫ: alter iudā ī infernū. Cōfeſſio breuis vitā acqͥrit longā: ⁊ blaſphemia finita pena plectit̉eterna. Hic pullus iude ligat̉ ad vitē. anabologiū .i. palliū tingit̉ in ſanguīe vue. hic lacerāt hedi vineā. g. Mouētes.I pi .ſ.

capi .ſ. Hiero. Emittit̉ mors iniqͦꝝ qn̄ excitant̉ vincula inferni vſqꝫ ad ceruicē q̄ eſt ceruix hūani generꝭ. h. Alios ſal.fe. Hiero. Etiā nolētes ꝯfitent̉ ꝙ alios fecit ſaluos: ⁊ ſe ꝓpriadamnant ſnīa: qꝛ alios ſaluos fecit: ⁊ ſe ſi vellet ſaluare poterat. i Deſcen .n. d. c. Plus eſt de ſepulchro ſurgere: et tn̄nō crediderūt. Hi oēs declinauerūt ſimul inutiles facti ſunt. k Et qͥ cūeo cru. ⁊cͣ. Beda. Scd̓m Lucā vnꝰ latro blaſphemabat dicēſ: Si tū es chriſtus ſaluū fac te ⁊ nos. Alter eum redarguit ⁊ dicit: Dn̄ermemēto mei duꝫveneris in regnū tuū. Sic hodie qͥ ficto corde ⁊ ficta mente dn̄ice paſſiōisſacramēta geſtant: ad mūdi gaudia liberari a dn̄o cupiūt: ⁊ iō a dn̄o cōtemnunt̉: nec vlla rn̄ſiōe digni iudicant̉.Qui aūt cū apl̓o in cruce xp̄i gloriantur: ita potiꝰ a pn̄tibꝰ erūnis optantexui vt ſpiritū ſctm̄ ſuū in manꝰ dei cōmendent: vnaqꝫ cū xp̄o regni celeſtisparticipes eē deſideret. Un̄ dn̄s p̄ceseiꝰ qͥ ſalutē pie q̄rebat audiuit: qꝛ quiin tribulatiōibꝰ poſiti a dn̄o tm̄ tꝑaliaſolatia querūt: ⁊ a tꝑalibꝰ ſeparant̉ ⁊eternis priuant̉. Qui celeſtia petuntad ea ſine dubio xp̄o, medianre ⁊ miſerāte ꝑueniūt. lEt facta hora. Beda. Notandū qꝛ hora ſexta .i. ſole receſſuro a cētro mūdi crucifixꝰ ſit: ⁊ diluculo oriente ſole reſurrexit: qꝛ mortuus eſt ꝓpter pctā nr̄a ⁊ re. prop. iuſ.no. De adam enī peccāte dictuꝫ eſt: ꝙaudierit vocē dn̄i ī paradiſo deambulantis ad aurā poſt meridiē inclinataiā luce fidei. Ad aurā refrigeſcēte feruore charitatis. Deambulās autē audiebatur: qꝛ ab hoīe peccante receſſerat. Ratiōis ergo īmo diuine pietatisordo poſcebat vt eodeꝫ tꝑis articuloquo ade p̄uaricanti obcluſerat. latroni penitenti ianuā reſeraret paradiſi.Et qua hora pͥmus adā peccādo mundo mortē intulit: eadē hora ſecundusadā mortē moriendo deſtrueret.m Tenebre facte ſunt. Hiero. Hicadeſt Noe inebriatꝰ ac nudatus: celoac terra tenebroſo pallio tectus: et abhoīe irriſus: hic ſtillauit de ligno ſanguis. n Deꝰ meus. Hiero. Indeinſcribit̉ pſalmus iſte ꝓ aſſumptionematutina: qua xp̄s ad crucem ducit̉.Uerba filij hoīs ī ꝓph̓a. Un̄ etiā ſeqͥt̉iuxta Lucā: In manꝰ tuas cōmendoſpm̄ meū. Nona hora īuenit̉ eu̓ſa domo decīa dragma q̄ ꝑierat. o Quidā. Nō oēs. Forſitā milites rōmani n̄ītelligētes ꝓprietatē hebrei ẜmōis: exeo ꝙ d̓r eli. putauer̄t heliā ab eo vocari. Ul̓ iudei ſolito ſibi ẜmone ꝟba dn̄ideprauātes: ībecillitatē īfamabāt eū:ꝙ helie vocaret auxiliū. p. Cur. aūt.Be. Ioh̓es pleniꝰ dicit. Poſtea ſciēsieſus qꝛ iā oīa ꝯſūmata ſūt vt ꝯſūmaret̉ ſcpͥtura dicit: Sitio. Uas gͦ poſitūerat accto ple. ⁊cͣ. Quaſi hͦ minꝰ feciſtis: date qd̓ eſtis. Erantenī acetū degenerantes a vino ꝓph̓aꝝ ⁊ pr̄iarchaꝝ tanqͣꝫ depleno vaſe de iniqͥtate huiꝰ mūdi pleni: cor habētes ſic̄ ſpongiā cauernoſis ⁊ tortuoſis latibulis fraudulentū. Iſopo circūpoſuerūt ſpongiā aceto plenā. iſopus herba hūilis pectuspurgans: xp̄i ſignificat humilitatem quā circūdederūt ⁊ circūueniſſe putauerūt. vn̄: Aſꝑges me dn̄e iſopo ⁊ mū. Chriſtienī hūilitate mundamur: qꝛ niſi humiliaſſet ſemetip̄m factus Nico. de lyraI obediēsa. Erat autē hora tertia ⁊ crucifixerūt euꝫ. Ioh̓. xix. d̓r: Eratautē hora quaſi ſexta. ẜm veritate erat hora media inter ſextā⁊ tertiā. medium vero denoīatur ab vtroqꝫ extremorū. ⁊ ideoab euangeliſtis aliqn̄ denomīatur tertia: aliqn̄ ſextaAidens

I

Luce .23..

Ibidem ..

C

Mat .17. 6Lu. 25. c

Eſa. 33. 2Lu. 22. d

Mat .27.

Mat .17.Lu. .23. e

Mat. 27. lLucꝭ 23. eIoh̓. .19. e

Roꝝ. 6. a

Mat. 27. t

Bra.j. iLuct .15..

Iob̓. 13. 1

Eph̓. 3. d-

Pr.5Phil̓.