Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Marci Ca. XVGlo. ordi.

Crucifige eū. Pilatus auteꝫ vo 7lens ſatiſfacere ppl̓o dimiſit illisI hircū emiſſariū.ꝓ peccatꝭ occidendū.gͦ barrabā: ⁊ tradidit ieſum flagelI vt nos a cruciatibus liberaret.lis ceſum vt crucifigeretur. Milites autem duxerunt eum in atrium prętorij ⁊ conuocant totam§ gentili eccl̓ia.cohortem: ⁊ induūt eum purpuvt reges efficiamur.ra: ⁊ imponūt ei plectentes ſpineam coronaꝫ: ⁊ cęperunt ſalutared̉ eum. Aue rex iudęoruꝫ. Et percutiebant caput eius arundine:⁊ conſpuebāt eum. Et ponentesgenua adorabant euꝫ. Et poſtqͣꝫ ailluſerunt ei exuerunt illum purF gentili eccleſia.udeis.pura: ⁊ induerūt illū veſtimentisſ tanqͣꝫ frater cain abel in agroſuis: ⁊ educūt illū vt crucifigerēthͨ eum. Et angariauerūt quēpiam ⁊prętereuntem ſimonem cyreneūivenientē de villa: patrē alexādri b⁊ ruffi: vt tolleret cruceꝫ eius. Etperducūt eum in golgatha locū:k quod eſt īterpretatū caluarię loFamara vitis amaꝝ vinum facit: ⁊ ꝓpinat ieſu.n̄. Dederūt in eſ. m. fel: ⁊ in ſi. m. p. m. aceto.cus. Et dabant ei bibere myrrha ea I noluit bibere ẜm Mattheum.b maledis oīs qui pendet in ligno: factus eſtmaledictusnoſtrū tolleret maledictumntū vinū: ⁊ non accepit. Et crucifi-

a Barrabam ⁊ tra. ieſum. Hiero. Hi ſunt duo hirci. vnusapompeius .i. em̄iſſariꝰ cū pctō ppl̓i in deſertū inferni abſolutus dimittit̉. alter ꝓ peccatꝭ abſolutoꝝ vt agnus occiditur.Pars dn̄i ſemꝑ mactat̉. pars diaboli qͥ eſt mgr̄ eoꝝ effrenata in tartara p̄cipitat̉. b Ieſum fla. ce. Vt nos a flagellisliberaret. vn̄: Flagellū non appro. ta.tu. Cum prius diceret̉: multa flagellapctōris. Beda. Ieſum fla. ce. Ceſuseſt ab ip̄o pilato. vn̄ Ioh̓es: Apprehēdit pilatꝰ ieſum et flagellauit. Et poſtſubiūxit: Et milites plectētes coronāde ſpinis ⁊cͣ. ⁊ militibꝰ illudēdū p̄buit. Qd̓ ideo fecit: vt eiꝰ penis ⁊ opprobrijs ſaturati vltra mortē nō ſitirent.e Et induūt eū pur. Be. Mattheusita: Et ex. eū chla. coc. cir. ei: qd̓ idē ē.Pro regia eī purpura data eſt ei chlamys ab illudētibꝰ: ⁊ eſt quedā rubrapurpura cocco ſil̓ima. Pōt etiā videri ꝙ Marcꝰ purpuram cōmemorauituā chlamys hēbat qͣꝫuis eēt coccīea.Et indu. Veſtimētis ſuis nudat̉ .i.iudeis purpura induit̉ .i. gētili eccl̓iade amaris ppl̓is collecta. Itē ea ſcandalicante exutꝰ: in fine iudaica rurſūinduit̉ plebe. Cū enī plenitudo gētiūſub intrauerit: tūc oīs iſrl̓ ſaluus erit.Quia rex dicebat̉: ⁊ hͦ ſacerdotes ⁊ſcribe imponebāt: qꝛ imꝑiū in populovſurparet: illudēdo induunt purpuraqͣ reges vtunt̉. Pro diademate ſpineam coronā. ꝓ ſceptro regali calamuꝫdonāt. ſicut Mattheus dicit: Et adorant qͣſi regē ⁊cͣ. Sicut cayphas neſciens dixit: Oportet enī vnuꝫ hoīemmori ꝓ ppl̓o. ſic milites oīa myſtice neſcientes faciūt. Purpura: caro eiꝰ rubra paſſiōibꝰ. vn̄: Quare rubrū eſt indumētū tuū: ⁊ ve. t. ſi cal. in tor. Spineā coronā portat: qꝛ pro nob̓ factusmortal̓ nr̄a ſuſcepit delicta. vnd̓: Ecceagnus dei ecce qͥ tol. peccata. mū. Ꝙaut ſpine pctā ſignificēt dn̄ſ ſic on̄dit:Terra tua ſpinas ⁊ tri. ger. tibi. i. conſciētia tua pūctiōes tibi ⁊ aculeos vitioꝝ ꝓcreare nō ceſſabit. Ꝙ vero ẜmLucā apud herodē alba veſte induitur: ⁊ ẜm alios a militibꝰ pilati coccineo vel purpureo habitu induitur: invno innocētia ⁊ hūanitatꝭ caſtitas. inaltero expͥmit̉ veritas paſſiōis ꝑ quāvenit ad gl̓iam regni īmortalis. Puipura enī ⁊ paſſionē ⁊ regnū ſignificat. Sꝫ quia vt ait Apl̓s:Quotqͦt baptizati eſtis xp̄m indu. ⁊ Eſa. His velut ornamēto induerꝭ. pōt ī vtroqꝫ hītuproſa qͥdē inimicoꝝ iudicio: ſꝫdn̄i electiōe gl̓ioſiſſima mideſignari q̄ in marsͣ diſtityres ceteroeſte induit̉: cū mūꝝ circūdada ꝯfeſſiōe iuocco veſtit̉: cū triumphoꝝ martyrū.ꝑcu. ca. e. Caputeū denegāt eſſe deū: ⁊ quixp̄i deꝰ eſtaput gͦ xp̄i ꝑcutiūtſcripture aucͣte errorē ſuū defendūttura arūdineſolet fieri. q. arūdine caput eiꝰ feriūt.n faciē eiꝰ ſpuūt qͥ preſentiā gr̄e eiꝰ execrādis ꝟbis ex interna cece mentis inſaniaꝯceptis reſpuūt ⁊ eū in carne veniſſe negāt. e Adora. euꝫ.Quaſi falſo ſe dixiſſet deū. Sed hodie qd̓ eſt grauioris inſanie qͥdā eū certa fide vt deū veꝝ adorāt: ſꝫ ꝑuerſis actibꝰ moverba eiꝰ. q. fabuloſa deſpiciunt: ac ꝓmiſſa regni illiꝰ tꝑalibꝰillecebris poſtponūt. f Et educūt. Hiero. Hic educit̉ Abelin agrū a frē vt perimat̉. Hic ad eſt iſaac cū lignis: et abraamcū ariete int̓ vepres herēte. Hic adeſt Ioſeph cū thalari tunica lita ſanguīe. Hic adeſt moyſes cū virga ſerpēte ſuſpēſo inligno. Hic botrꝰ in ligno portat̉. Hic adeſt helyſeus cū lignoad q̄rendū ſecurim q̄ in imo demerſa eſt: ⁊ natauit ad lignū:id eſt genꝰ hūanū qd̓ a ligno vetito ī infernū cecidit: ꝑ lignūcrucis xp̄i ⁊ ꝑ baptiſmū aque ad paradiſuꝫ natauit. Hic adeſt ionas de ligno nauis foris ⁊ in mare ventrēqꝫ ceti triduomiſſus. g. Ut cru. eū. Hiero. Ip̄a crucꝭ ſpecies qͥd ē niſi forma qͣdrati mūdi? Oriens de virtute fulget. arcton dextra teInet: auſter

net: auſter leua ꝯſiſtit: occidēs ſub plantis firmat̉. Un̄ Apl̓s:Ut ſciamꝰ q̄ ſit latitudo: lōgitudo: ſublimitas ⁊ profundum.Aues in forma crucꝭ ad ethera volāt: hō adorat ⁊ natat ī forma crucꝭ: nauis ꝑ maria antēna cruci aſſimilata ſufflat̉. Taulittera ſignū ſalutꝭ ⁊ crucis demonſtrat. h. Et anga. Beda.ip̄e dn̄s prīo crucē ſuā poͣrtauit ſicutIoh̓. dic̄. poſt iſte ſimon. de qͦ ⁊ alij dicūt: ⁊ hͦ ſatis congruo ordīe myſterij.Chriſtꝰ enī paſſus ꝓ nob̓ no. re. ex. vtſe. ve. e. Et qꝛ n̄ hieroſolymita: ſꝫ cyreneꝰ a ciuitate lybie recte ꝑ euꝫ gentesſigͣnt̉: qͥ qͦndā ꝑegrini ⁊ hoſpites teſtamētoꝝ: nūc obediēdo ciues ſūt et doieſtici dei. ſic̄ alibi: Hęredes qͥdē dei:coheredes aūt xp̄i. vn̄: Simon obedienſ: cyreneꝰ heres īterp̄tat̉. Et nota ꝙde villa vēire d̓r. Villa enī grece: pagos. vn̄ paganoſ appellamꝰ: qͦs a ciuitate dei alienos ⁊ qͣſi vrbane ꝯu̓ſationis videmꝰ exꝑtes. Sꝫ de pago ſimōegrediēs crucē ieſu portat: cū ppl̓s nationū paganis ritibus relictꝭ veſtigiadn̄ice paſſiōiſ obedient̓ āplectit̉. Hiero. Simon qͥ portat crucē ī angaria: h̓eſt qͥ laborat ꝓ laude hūana. Cogunteū hoīes huic labori quē non cogit timor vl̓ dilectio dei. i Patreꝫ alex.Magne opiniōis ſimō iſte videt̉ eſſe:cū ⁊ filij eiꝰ tāqͣꝫ noti oībꝰ ex noīe deſignant̉. Hiero. Alij ꝑ merita patꝝ ſuoꝝ cōmēorāt̉: alij ꝑ merita filioꝝ. Hicaūt ſimon qͥ crucē ī angaria portat filioꝝ ſuoꝝ meritʸ qͥ erāt diſcipuli cōmemorat̉. Per hͦ monent̉ ī pn̄ti vita patres adiuuari ꝑ merita filioꝝ ſuoꝝ: vtppl̓s iudaicꝰ ꝑ pr̄iarcharum: ꝓph̓aꝝ ⁊apl̓oꝝ merita ſepe cōmēorat̉. De amaritudīe .n. radicꝭ ſurgit dulcedo oliue.Un̄ Hiere. Oliuam vberē fructiferaꝫſpecioſaꝫ vocauit dn̄s nomē tuum.k Calua. lo. Hiero. Tradūt iudei ꝙin hͦ loco mōtꝭ īmolatꝰ fuerit aries ꝓiſaac: vt ibi decaluet̉ xp̄s .i. carne ſuſcꝫ iudea carnali ſeparet̉. Be. Extraportā truncabant̉ capita dānatoꝝ: etcaluarie decollatoꝝ loca dicūt̉. Iō ibicrucifixꝰ dn̄s: vt vbi erat area dānatorū: ibi erigant̉ vexilla martyꝝ. Et qm̄ꝑ nob̓ factū ē maledictū crucis ⁊ flagellatꝰ ⁊ crucifixꝰ ꝓ ſalute oīm. q. noxius int̓ noxios voluit crucifigi.l Et da. ei bi. m. v. Be. Mattheꝰ: cūfelle mlxtū: qd̓ idē eſt. Fel eī ꝓ amaritudīe poſuit. Myrrhatūeī vinū ē amariſſimū: qͣꝫqͣꝫ fieri poſſit vt ⁊ felle ⁊ myrrha amariſſimū redderēt vinū. Hiero. Et de. ⁊cͣ. Hoc aceto ſuccꝰ letalis pomi abſtergit̉. Et n̄ accepit id ꝓ qͦ patit̉. Un̄ de eo qd̓ n̄ rapui tūc exoluebā. m Et n̄ ac. MattheEt cū guſtaſſet noluit bibere. Indicat Mattheꝰ ꝙ ꝓ nob̓ amaritudinē mortiszuſtauerit: ſꝫ die tertia reſurrexerit. n. Et cru. ⁊cͣ. Hiero. Hicfigit̉ ſalꝰ ī ligno. prīo īfixa ē mors ī ligno: lignū pͥmū ſcie boni⁊ mali. Scd̓m boni tm̄: ⁊ vite nob̓ lignū ē. Extenſio pͥme manꝰad lignū mortē app̄hēdit: extēſio ſcd̓e vitā q̄ perierat inuenit.Ligno hoc vehimur ꝑ mare vndoſum ad terrā viuentiū.Nico. de lyraX veſtimentaa. Poſtqͣꝫ il. h̓ ꝯn̄r deſcribit̉ iniq̄ ſnīe late ī xp̄m executio: vbiprīo pōit̉ ip̄iꝰ xp̄i iudicati crucifixio. ſcd̓o crucifixi illuſio. ibi:Et p̄tere. blalphemabāt. tertio illuſi expiratio. ibi: Et fctā hoſexta. ſnīa iſtaꝝ ꝑtiū ptꝫ ex dictꝭ Mat .xxvij. exceptꝭ q̄ ſequūt̉.b Pr̄em alex. ⁊ ru. hic dicit Hiero. ꝙ nomē iſtiꝰ ſimonis hicexpͥmit̉ rōe filioꝝ ſuoꝝ qͥ erāt diſcipl̓i xp̄i. c Et da. ei. bi. ⁊cͣ.dicūt aliqͥ ꝙ iſtd̓ vinū d̓r myrrhatū ex ꝓpͥetate myrrhe q̄ ē valde amara. iſta tn̄ amaritudo cauſabat̉ ex admixtōe fell̓. alij ātdicūt ꝙ n̄ ſolū fuit ibi mixtio fell̓ ſꝫ etiā myrrhe. d. Et n̄ acce.Cōtrariū tn̄ videt̉ Ioh̓. xix. vbi d̓r: Cū acce. ie. ace. ⁊cͣ. Ad qd̓dicēdū ꝙ aliqͥd accepit ad guſtādū: modicū tn̄ ꝓpt̓ īpletioneꝫꝓphetie dicētꝭ: In ſiti mea potauer̄t me aceto. ⁊ qꝛ illd̓ qd̓ modicū ē qͣſi nihil r̄putat̉. iō h̓ d̓r: ꝙ n̄ accepit .ſ. ad ꝑfecte bibēdū.Erat autē

D

Eph̓. 3. v

Ioh̓ .19. a

Pd̓. 90.Ibi 31.

Mat .27.Lu. 23. 0Ioh̓ .19. cI. Pe .2. d

Mat .17. cIoh̓. 19. 4Roꝝ. 8. c

Hrt.27.5

Bat. 17.Ioh̓ .19. a

Roꝝ. 11. d

Mat. 27. e3

Ioh̓. 11. f. ſ

Eſa. 63. a

Hie .11. b

Ioh̓. 1. d

Gen. 22.5

iGen̄. j. d

Auce. 23. b

Ma. 27. 6

Gal̓. 3.dEſa. 49. e

P8 .63.Ma. 27.

Gen̄ .4. bIbid̓. 21. c.Ibid̓. 37.Nu. 21. bIbid̓ .13. b4. Re. 6. a

4. Re. 6. a

Ione. .1. et