Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ca.Nico. de lyraGlo. ordi. MarciIX

virtutē in noīe meo: ⁊ poſſit citomale loqͥ de me. Qui enī nō ē aduerſuꝫ vos: pro vobis eſt. Quiſ­ aquaſi dico: quiſqͥs vnū ex hmōi pͦ. ſed ne pauꝑtis excuſationē p̄tendatis. quiſquis enim.qͥs enī potuꝫ dederit vobis calia ſ leuiſſimo precepto excuſationē diluit.a cē aq̨̄ frigidę in noīe meo: qꝛ chriſti eſtis: amē dico vobis: nō ꝑdetb mercedē ſuā. Et quiſqͥs ſcādalięa ba ſ magni nll̓o mō mouent̉: puſilli occaſiōeſ q̄rūt.uerit vnū ex his puſillis credētibus ī me: bonū ē ei magꝭ ſi circūdaret̉ mola aſinaria collo eiꝰ: et īd mare mitteret̉. Et ſi ſcādalizaueerit te manꝰ tua abſcide illā. Boquia.I ſine cupito principatu.t nū ē tibi debilē introire ī vitā qͣꝫduas manus habenteꝫ ire in gea I inferni penas enumerat vt exterreathennā ī igneꝫ inextinguibilē vbiI putredo gehēne. § ꝯſcīa ſera .ſ. dolor interiꝰ acvermis eorum non moritur: etcuſans eos. a Hiero. pena exteriꝰ ſeuiēs incorſūpta. vn̄ ꝓph̓a. Ambulate ī lumīe ignifi: ī fiamicꝰ neceſſariusmis qͣs ſuccēdiſtis vobis. b.cuius tibi quotidianis vſibus ſeruit diſcurſus.ignis nō extīguitur. Et ſi pes tua ſ cū corrigere nequeaſ amputa a ſocietate tua.us te ſcandalizat: amputa illum.quia.Bonū ē tibi clauduꝫ in vitā ęternā ītroire: qͣꝫ duos pedes habentē mitti in gehēnā ignis inextins guibilis:⁊ vbi vermis eoꝝ nō mo cqui tibi prouidet. I in oculo: noſtri carnaliternici. ſpiritaliter aduerſarij ſignificantur.rit̉ ⁊ ignis nō extīguit̉. Ꝙ ſi oculus tuꝰ ſcandalizat te: eijce eum.quiaBonū ē tibi luſcum ītroire in regnuꝫ dei: qͣꝫ duos oculos hn̄temmitti ī gehennā ignis: vbi ꝟmiseoꝝ nō morit̉: ⁊ ignis nō extīguir̄a ſpūſſctī vel tribulatiōe. Faſꝑſo ſale ſicut īhoſtijs fiebat.humanū genush tur. Oīs enī igne ſaliet̉: ⁊ oīs vi­ 8purgatorio igieſ.pīa.Hiero. Bonū ēerbū dei audireie coōdire: īmo cū apoſtolis ſal eſſe .i. alijs ſapientiam miniſtrare.kctīa ſale ſaliet̉. Bonū ē ſal. Ꝙ ſi Exa⁊ Hitre. Sel iultl. ggcexi. ne de ſenagooa eūnſulſuꝫ ē qͥ amat pͥncipatū: qͥ increpare nōciatur: diligens gloriā hominis magis qͣꝫ dei.ſal inſulſuꝫ fuerit: in qͦ illud ꝯdie-

dum nō ſequunt̉ nobiſcū: deteſtari ⁊ prohibere debemus.Frigide ⁊cͣ.dicit Apl̓s ad Gal̓. CōNe pauꝑtate ⁊ penuria lignorū aliqͥs ſe excuſet.b municet auteꝫ is qui cathecicat̉ verbo. ei qui .ſ. c. iis bōis. Et ne quis ſen pauꝑtate excuſet ait: Nolite erra. deus nō ir. Que enemīauerit homo: hec⁊ meret. b Et quiſqͥs ſcan. Ꝙqͣꝫ hoc generale ſit: pōt tn̄ ẜm ꝯſequētiā ſermonis ꝯtra apl̓os dici: qͥ de primatu diſputabant: eteos quos ad fidē vocabant exemplo ſuo ꝑdere poterant. Beda. Nota ꝙ in bono oꝑe nr̄o aliqn̄ cauendum eſt ſcandalū ꝓximi: aliqn̄ ꝓ nihilo habenduminquantū ſine pctō poſſumꝰ: vitare ꝓximoꝝ ſcandalum debemꝰ. Si autē ꝓ veritate ſcandalū ſumit̉: vtilius naſci ꝑmittit̉ qͣꝫ veritas relinquat̉. cMolaaſinaria. Hiero. Scd̓m morē ꝓuincie. Hec enī penamaiorū criminū erat. Et reuera eſt meliꝰ innoxiū pena atrociſſima tꝑali tm̄ finire vitā corporeā qͣꝫ ledendo fratrē mortē aīe mereri ꝑpetuā. Per molā aſinariā ſecularis vite circūitus ⁊ labor. ꝑ ꝓfundū maris: extrema dānatio. Melius eſt vt ſolus pereat ſubhabitu exteriori: nō ſimulādo ſe bonū: qͣꝫ ſimulandoſe bonū corrūpere alios. Leuius ergo eſt ſi ſub exteriori habitū ad mortē terrena acta ꝯſtringāt: qͣꝫ ſi ſacra officia culpā ceteris imitabilē demonſtrēt: qꝛ ſi ſolus caderet tolerabilior vtcūqꝫ eū īferni pena cruciaret. d Et ſi ſcandali. ⁊cͣ. Quia. sͣ. docuit ne ſcandalicemꝰ eos qͥ credūt in eū: āmonet quantū debemꝰeos cauere qͥ ſcandalicāt. Scandalon grece: offendiculū vel ruina vel impactio pedis. Vel vt alij ſcrupulus. Ille gͦ ſcandalięat fratreꝫ: qͥ ei dicto vel factooccaſionē ruine prebet. eMManꝰ tua ⁊cͣ. Amicus:cuiꝰ oꝑe ⁊ ꝯſilio indigemꝰ qͦtidie. Sed ſi hic ledere incauſa aīe voluerit: excludēdus eſt a nr̄a ſocietate: neſi cū perdito in hac vita partē habere volumꝰ: ſimulcū illo pereamus. f Ꝙ duas m. Hiero. Due manus pͥncipatus: humilitas ⁊ ſuꝑbia. Abſcide ſuꝑbiam: tene humilē pͥncipatū. g Ubi vermis ⁊c̄. Beda. Fetor vermiū de corruptione carnis et ſanguīs.Ideoqꝫ caro recens ſale cōditur: vt exiccato humoreſanguineor vermis eſſe neq̄at. Caro gͦ ⁊ ſanguis vermes creant: qꝛ delectatio carnalis cui ꝯdimētū ꝯtintie n̄ reſiſtit: penā luxurioſiſ generat et̓nā. Debemꝰ gͦcorpꝰ ꝯtinētie ſale ⁊ mētē ꝯdimēto ſapiētie ab erroris⁊ vitioꝝ labe caſtigare. h Oīs eī igne ⁊c̄. Quiatertio mentionē fecit ignis ⁊ vermis: oſtēdit quomōvtrūqꝫ valeamus vitare. Omnis enī igne. Miredictū eſt. Qd̓ enī ſale ſalitur: vermis putredineꝫ arcet. Qd̓ vero igne .i. in igne aſperſo ſale carnē quoqꝫconſumit. Hec ẜm legem in hoſtijs fiebant que in altari cremabant̉: vbi in om̄i victima ⁊ ſacrificio ſal offerri preceptū eſt. Sal dulcedo ſapiētie. ignis ſanctiſpiritus gratia. Omnis enī igne ſaliet̉: qꝛ omnis electus ſapiētia condit̉: vt digna victima dei efficiat̉ altaribus. Und̓ bene addit: Et oīs victima ſale ſaliet̉.Ille enim vere dn̄i victima eſt: qui corpus ⁊ anīam avitijs emūdādo ꝑ amorē ſpūſſancti deo ꝯſecrat: Necſolum ſale aſpergitur: ſed igne conſumit. qn̄ non peccati tm̄ contagio pellit̉: ſed etiā pn̄tis vite delectatiotollitur: ⁊ future vite cōuerſatio tota mente ſuſpirat̉.vn̄: Noſtra cōuerſatio in celis eſt. Et obſecro ꝑ miſericordiaꝫ dei vt exhibeatis corpora veſtra hoſtiā ſanctam ⁊cͣ. Aliter: Altare dei cor: bonorū hoſtie ⁊ ſacrificia bona opera fidelium. In omībus ſacrificijs ſal:quia nullū opus bonum ſine ſapientia. Ignis ſacrificia in altari cōſumit. de quo: Ipſe vos baptizabit inſpirituſancto ⁊ igne. Vel ignis tribulationes. Reſpicit hoc ad ſuperiora vbi ſcandalicantia membra euelli precepta ſunt: qꝛ hoc eſt igne ſaliti: ⁊ tentationibusexerceri ob xp̄i amorē dilectos ⁊ ꝓximos nob̓ abnegare. i. Oīs victima. Hiero. Uictima genꝰ hūanūqd̓ hic ſapīe ſale vel rōne ſalit̉: dū corruptio ſanguīſ:cuſtodia putredinis ⁊ mater vermiū h̓ ꝯſumit̉: ⁊ poſtpurgatorio igne examinabit̉. kꝘ ſi ſal: Id eſt ſiquis ſemel condimētis veritatis refectus ad apoſtaſiam redierit: quo alio doctore corrigitur qui eam quam guſtauit ſapientiam: vel aduerſis territus: vel proſperis illectus reſpuit. Unde quis medebitur incantatori a ſerpente ꝑcuſſo. In hoc iudam ⁊ ſocios eiꝰ ſignificare creditur qui phylargiria corruptus: ⁊ apoſtolatū perdere: ⁊ dn̄m tradere nō dubitauit. Quia autem ſunt multi quos dum maior ſcientia erigit: ab alioꝝ ſocietate diſiungit. Et quo plus ſapiunt: eo plus a ꝯcordie virtute deſipiūt. ſubP iungit

chriſtū: in cuiꝰ noīe fecerat miracula de qͥbusgloriabat̉: ⁊ qꝛ nō ſolū in noīe xp̄i fiēda ſūt miracl̓a: ſꝫ etiā oꝑa meritoria. iō ſeqͥt̉: a Quiſqͥs eī potū dede. vo. calicē aq̄ fri. ⁊cͣ. hoc dicitad on̄dendū ꝙ qͥlibet quātūcūqꝫ pauꝑ pōt aliqua pietatis oꝑa facere: qꝛ potū aque frigide pōt dare qͥlibet qͥntūcūqꝫ pauꝑ. b Etquiſqͥs ſcanda. vnū exhis puſillis. Hic ꝯſeq̄nter ponit̉ ꝓhibitio ſcādali. ⁊ patet ſententiaex dictꝭ Matth̓. xviij.excepto quod ſequit:c Ubi vermis eoruꝫnō morit̉ .i. aculeus vr̓remorſus ꝯſcientie quiꝯtinue affliget damnatos. d Omīs enīigne. Hic ponit̉ declaratio cuiuſdā dicti. dixerat enī xp̄s ꝙ ad euitandū ſcandalum peseſſet amputāduſ: ⁊ manus ⁊ oculus eruēduſ.que quidem mutilationō eſt intelligēda ꝑ abſciſionē vel eruitioneꝫalicuius mēbri: ſed perreſtrictionem ab actumalo: qd̓ fit ꝑ macerationem carnis. ⁊ diſciplinā vbi neceſſaria eſtdiſcretio ſapiētie. vnded̓r: Om̄is enim igne ſalietur. ī qͦ docet modūacquirendi diſcretiōeꝫſapientie que acquirit̉tribulationis igne: qꝛvexatio dat intellectū.⁊ hoc eſt qd̓ d̓r: Om̄isenim igne ſaliet̉ .i. tribulatiōis igne ſapiēsefficietur. ſicut enim ꝑignē decoquentē materia cōuertit̉ in ſal: ſic ꝑignem tribulatiōis acquiritur ſal diſcretiōiſ.e Et omnis victimaſale ſalietur. ſicut enimin lege veteri ſal ponebatur in om̄i ſacrificiodei: ſic in omni oꝑe bono requirit̉ diſcretio.f ⁊ Bonuꝫ eſt ſal .i. diſcretio bona eſt ꝑ quāopera humana habētbonitateꝫ. g. Ꝙ ſiſal inſulſum fuerit ⁊cͣ.hic accipitur ſal ꝓ hominibus diſcretionemhabentibus: eo ꝙ aliquis excellens in aliqͣproprietate non ſolumdenominat̉ ab ea ꝯcretiue: ſed etiā abſtractiue: ſicut notabiliter liberalis vel ſapiens dicitur ip̄a liberalitas vl̓ſapientia: ⁊ ꝑ taleꝫ modum loquēdi chriſtusdixit apoſtolis qui ceteros p̄cellere debebantſapientia: Vos eſtis ſal terre. Mat. v. Dicit ergo ſaluator: Ꝙ ſi ſal inſulſum ⁊cͣ. qꝛ ſi ille quidebet alios dirigere ꝑ eminentiā ſue diſcretionis ⁊ ſapientie fuerit inſulſus ꝑ defectū diſcretionis: iſte defectus redundat in aliosHabete

G8

Gal̓. 6. bIbidem

Mat 11. 6Luce. 17.

cla. 66. 5ezech̓. 20. g

Mat .18. b

No 12. a

Auce .3. e

Mat .3. b.Luce .14. g

Ecti. 12. e