Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Moraliter MarciAdditioCa. I

ce. hr. Et angeli miniſtrabāt illi. Per hͦ moraliter inſinuat̉ꝙ illi quorū ſenſualitas ſub rōne pacifice tenet̉ ꝑ angeloꝝ miniſteriū ad celeſtia trāſferent̉. b. Uenit ieſus ī galileā p̄dcā s ⁊cͣ. Per hͦ inſinuans ꝙ p̄dicator euāgelij priꝰ debet trāſmigrare de carnalibꝰ ad ſpūalia ⁊ de terrenis ad meditandūceleſtia: qꝛ galilea trāſmigratio interp̄tat̉. fr. Et p̄teriens ſecus mare galilee vidit ſimonē ⁊ andreā ⁊cͣ. Per hoc aūt ꝙ petrus ⁊ andreas relictis retibꝰ ⁊ iacobꝰ ⁊ iohānes relicto patre vocantem dn̄m ſtatim ſecuti ſūt: nobis oſtendit̉ ꝙ nō cupiditas tꝑalis: nec affectio carnalis retrahere nos debēt a ſeq̄la chriſti. k Et ſtupebāt ſuꝑ doctrina eiꝰ. erat em̄ docēs qͣſi poteſtatē habēs .i. ſuā doctrinā cōfirmās operibꝰ miraculorū. Et nō ſicut ſcribe. qͥ ſuā doctrinā affirmabāt iactantiaverboꝝ. ꝑ hͦ oſtendit̉ ꝙ p̄dicator euāgelij nō debet doctrinamſuā oſtētare verboꝝ affluentia ſed eā firmare ꝑ oꝑa ſancta.ar. Et erat in ſynagoga eoꝝ hō in ſpū īmūdo. ꝑ quē ſignificatur hō pollutus carnis vicio. de quo dicit̉: fr. Et diſcerpenseū ⁊cͣ. qꝛ vitiū carnale nō curat̉ niſi carnis afflictione: vt ꝑ q̄peccat quis ꝑ hec ⁊ torqueat̉. li. Recūbebat aūt ſocrꝰ ſimonis febricitās. ꝑ quā ſignificat̉ mulier calore luxurie laborāsq̄ manu eiꝰ app̄henſa ſanat̉: qꝛ talis mulier eiꝰ repreſſa libertate curat̉ Eccī. xxvj. In filia nō aduertēte ſe firma cuſtodiā.mxͣ. Ueſpere aūt facto cū occidiſſet ſol afferebāt ad eū oēs male habētes ⁊cͣ. Będa. Myſtice ſolis occubitꝰ paſſionē mortēqꝫſignificat illiꝰ qͥ dicit: Ꝙͣdiuſuꝫ in mūdo lux ſum mūdi: ⁊ ſoleoccidente plures qͣꝫ ante demoniaci ⁊ egroti ſanant̉: qꝛ qͥ tꝑaliter in carne viuēs paucos iudeoꝝ docuit: oībus ꝑ orbē gentibꝰ fidei ſalutiſqꝫ dona trāſmittit. q. Et nō ſinebat ea loqͥ⁊cͣ. Theophilus ī hͦ docēs nos nō credere demonibꝰ etiā ſi vera dicāt: qꝛ ſi aliquos credētes ſibi inuenerint veritatibꝰ mendacia miſcēt. Un̄ in collatione moyſi abbatis d̓r ꝙ q̄dā anachorita deceptꝰ fuit a demone in angelū lucis ſe trāſformāte:qͥ poſt plura vera q̄ ſibi dixerit ꝓiecit ſeipſū in puteū ad eiusverbū. nā ei dixit ꝙ tāti meriti erat apud deū ꝙ ex hͦ nullū pateret̉ malū qd̓ fuit falſū: nā ex hͦ letaliter fuit vulneratꝰ ⁊ citopoſt mortuꝰ. b⁊ Et diluculo valde ſurgēs abijt in deſertū locū ibiqꝫ orabat. ꝑ hoc oſtēdēs ꝙ p̄dicator euāgelij redire debet ad orationis ſecretū: vt ibi hauriat qd̓ poſtea ppl̓is effundat. ideo ſequit̉: . Eamꝰ ī ꝓximos vicos ⁊ ciuitates vt ibip̄dicē ⁊cͣ. ⁊ venit ad eū leproſus ⁊cͣ. ꝑ leprā q̄ moribꝰ eſt cōtagioſus originalis culpa ſignificat̉: q̄ ꝑ carnalē generationemad poſteros deriuat̉: q̄ manu xp̄i tactꝰ ſanat̉: qꝛ virtute eiꝰ ꝑbaptiſmū emundat̉: ꝑ oblationē aūt muneris et diuulgationē oꝑis ſignificat̉ ꝙ baptizatꝰ tenet̉ deo fideliter ſeruire: ⁊ eūiugiter collaudare. In ca. j. vbi dicitur in poſtilla: ideo nō eſt credibile ꝙ calciamentis vteret̉.Uti calciamētꝭꝰ manifeſtū ē eē d̓ cōi hoīꝫAdditio. j. ꝯſuetudine: nō ſolū rudiū ſeu īꝑfectoꝝſꝫ etiā ſctōꝝ vt ptꝫ de moyſe Exo. iij. ca. cui ī reuerētiā t̓re ſācted̓r ꝑ angelū: Solue calciamēta d̓ pēdibꝰ tuis. Sil̓r d̓ Ioſue legit̉ Ioẜ. v. Un̄ nō ē credibile ꝙ xp̄s qͥ nō ſolitariā duxit vitā:ſꝫ cū hoībꝰ ꝯuerſatꝰ ē vt Baruch. iij. calciamētꝭ vteret̉. Conueniētiſſimū eī ē vt qͥs cū eis qͥbꝰ ꝯuerſat̉ ſaltē ī licitꝭ ⁊ honeſtis ꝯuerſet̉. vn̄. j. ad Coꝝ. ix. Oībꝰ oīa factꝰ ſū. Nec obſtat illud qd̓ poſtil. allegat ꝙ xp̄s īpoſuit diſcipul̓ ad p̄dicādū miſſis ſine calciamētꝭ īcedere. p̄mo qꝛ nō oīa q̄ ip̄is diſcipul̓ ad p̄dicāī miſſis īpoſuit xp̄s ip̄e ẜuauit. p̄ceꝑat eī eis ī ciuitatesſamaritanoꝝ n̄ ītraueritꝭatth̓. x. qd̓ tn̄ ip̄e xp̄s n̄ ẜuauit: vthr̄ Ioh̓. iiij. ſMatth̓. x. In viā gētiū ne abieritꝭ. xp̄s āt abijtī viātꝫ Matth̓. xv. vbi legit̉. Seceſſit ī ꝑtibꝰ tyri etſidonillud qd̓ legit̉ Act̉. j. Cepit ieſus facere ⁊ docere ītelligit̉ d̓ his q̄ ſimpl̓r ſunt bona ẜm legē naturalē vel diuinā:ſeu d̓ his q̄ ꝑtinēt ad ꝑfectionē vite. Uſus aūt calciamētoꝝ deſe nec ē bonꝰ nec malꝰ ẜm vtrāqꝫ legē p̄dictā. vn̄ ẜm Augꝭ. dedoctrina xp̄iana: In oībꝰ nō vſus reꝝ: ſꝫ libido vtētis ī culpaē. ſcd̓o qꝛ illud qd̓ dicit̉ Luc̄. x. Nolite portare perā nec calciamēta: a doctoribꝰ intelligit̉: nō vt lr̄a ſonat: ſꝫ fignratiue: vn̄ īglo. ibidē: vtrūqꝫ d̓ mortui aīal̓ corio fit. vn̄ nihil mortale vulteē ī ill̓ qͦs ad p̄dicādū mittit. hec in glo. q̄ qͥdē glo. nō myſticacēſenda ē: ſꝫ potiꝰ lr̄al̓. Nā cetera q̄ xp̄s ꝓhibuit diſcipul̓ ad p̄dicationē miſſis ad lr̄aꝫ ītellecta ſūt īpeditiua officij p̄dicationis inqͣꝫtū aliquā ſollicitudinē ſuꝑfluū ſecū trahūt: ſic̄ ē poſſidere auꝝ ⁊ argētū: ſꝫ portare ſacculū vel perā ⁊ hmōi .ſ. calciamēta: manifeſtū ē aūt ꝙ nō īpediūt ad itinerādū: ſꝫ potiꝰ expdiūt. vn̄ dn̄s qͥ iſraeliticis exeūtibꝰ d̓ egypto ad feſtinationēeundi ⁊ ābulādi hortabat̉ ī eſu agni paſcal̓: p̄cipiebat eos hr̄ecalciamēta ī pedibꝰ: vt ptꝫ Exo. xij. Cuiꝰ rō ē: nec nudis pedibus am-

bꝰ ābulādo ꝑ offenſionē lapidis vel hmōi īpedirēt̉ ab itinere:ex qͥbꝰ videt̉ ſeqͥ ꝙ xp̄s nō ꝓhibuit p̄dicatoribꝰ materialit̓ calciamēta: ſꝫ ītelligēdū ē ꝓut ī glo. allegata. hͦ eī ptꝫ. jͣ. vj. ca. manifeſte vbi xp̄s diſcipul̓ ad p̄dicandū miſſis iubet calciari ſandalijs. vn̄ Augꝰ. d̓ ꝯſenſu euāgeliſtaꝝ dicit ꝙ Marcꝰ dicēdocalciari aliqͥd hͨ calciamētū myſtice ſignificatiōis amouet. ⁊ iōnullā ꝯͣdictionē īcludit ſi vno loco calciamēta diſcipul̓ ꝓhibeant̉ ⁊ ī alio eiſdē p̄cipiāt̉: cū ẜm myſticā expoſitionē vtrūqꝫ ſitverū. Si qͥs āt ī tm̄ voluerit ꝓteruire ꝙ nullo mō calciamēta ītelligāt̉ niſi material̓r: tūc ex dictꝭ apl̓i hēbit ꝯcordare ꝙ p̄dicatores euāgelij debēt haberi calciamēta dic̄ Eph̓. vl. State gͦſuccīcti ⁊cͣ. ⁊ ſeqͥt̉. ⁊ calciati pedes ī p̄paratiōe euāgelij pacis.portet gͦ dicere ꝙ tā ī dictꝭ xp̄i ꝓhibētꝭ calciamēta diſcipulisqͣꝫ ī dictꝭ apl̓i p̄cipiētꝭ p̄dicatoribꝰ calciari vtrobiqꝫ ītelligāt̉calciamēta nō naturalit̓: ſꝫ ſpūalit̓. t̓tio nā ꝯſuetudo eccl̓ie vniuerſalis maximā haucͣte. ip̄a eī doctrina catholicoꝝ doctoꝝab eccl̓ia aucͣtē hꝫ. dicit eī Augꝰ. ī libro de vtilitate credendi:Nō crederē euāgelio: niſi eccl̓ia illud mihi traderet. Cōſtat ātꝙ ex ꝯſuetudīe eccl̓ie vniuerſal̓ p̄dicatores diuini ꝟbi materialibꝰ vtūt̉ calciamētꝭ: nec ex hͦ rep̄hendūt̉ niſi forte illi qͥ ex regula vl̓ ꝯſtitutiōe ad hͦ reſtringūt̉. cetera aūt nullo mō tā generaliter ⁊ irrep̄hēſibilit̓ hͦ feciſſent ſi ex p̄cepto xp̄i hͦ fuiſſet īterdictū p̄dicatoribꝰ: vt poſtil. videt̉ ſentire. qͣrto qꝛ ex his ꝟbisioh̓is baptiſte Augꝰ. ītellexit ad lr̄aꝫ qꝛ xp̄s calciamēta materialiter portabat: vn̄ dicit ī li. d̓ ꝟbis dn̄i: De his calciamētꝭ qͥbꝰ calciati ſumꝰ ꝯfortat me dn̄s ieſus: qꝛ niſi calciatꝰ fuiſſet deeo Ioh̓es nō dixiſſet cuiꝰ nō ſū dignꝰ corrigiā calciamēti ſoluere: ſubrepat gͦ hūana p̄ſūptio d. Ego euāgeliū ſeruo: qꝛ nudopede ā bulo hec ille: Eſt etiā alia rō ad ꝓpoſitū: vide. jͣ. ca. vj. īadditiōe ſcd̓a. In eo. ca. vbi d̓r ī poſtil. dicēdū ꝙ illa nō fiūtAdditio. lj. aū ē ẜm Hiero. ſuꝑ Matth̓. dicētē ꝙ n̄Meliꝰ dicē Iī corꝑe celeſti: ſꝫ ī aere.reſeratiōe elemētoꝝ ſꝫ ſpūalibꝰ ocul̓ celi aꝑti ſūt: ſic̄ Ezech̓. ī pͥmo ſui volumīs aꝑtos eē cōmemorat: ẜm quā ſnīaꝫ: nec ī corpore celeſti nec ī aere aꝑtio illa fuit facta: ſꝫ tm̄ reſpectu ip̄iusxp̄i hāc aꝑtionē ſpūalit̓ ꝯſiderātis: ꝙ etiā modꝰ loquēdi euāgeliſtaꝝ teſtat̉: d̓r eī Matth̓. iij. Et ecce aꝑti ſt̓ ei celi. vbi Chryſo. Qd̓ corꝑalit̓ aꝑit̉ oībꝰ aꝑtū ē. ſil̓r ⁊ Mar. dicit d̓ xp̄o tm̄:Uidit aꝑtos celos: qͣſi ip̄a aꝑtio celoꝝ ad viſionē xp̄i referat̉.ſcꝫ ītellectualē: ꝓut xp̄s baptiſmo iā ſāctificato vidit aꝑtū eēcelū hoībꝰ qd̓ tn̄ āteā viderat fiēdū: vn̄ ī hac aꝑtiōe ẜm Tho.ī. iij. ꝑte. q. xxix. ar. v. ī corꝑe q̄ſtionis. Tria ſūt ꝯſiderāda q̄ ꝑtinēt ad efficaciā nr̄i baptiſmi. pͥmo q̄dā pͥncipalis ꝟtꝰ ex qͣ baptiſmꝰ efficaciā hꝫ: q̄ qͥdē ē ꝟtꝰ celeſtis .ſ. diuīa: qd̓ recte ſignificat̉ ꝑ aꝑtionē celoꝝ. ſcd̓o ad efficaciā baptiſmi oꝑat̉ fides eccleſie ⁊ eiꝰ qͥ baptizat̉. Baptiſmꝰ eī ē fidei ſacr̄m: ꝑ fidē aūt cognoſcimꝰ celeſtia q̄ ſenſū ⁊ hūanā rōnē excedūt: ad qd̓ ſignificādū aꝑti ſūt celi. tertio qꝛ ꝑ baptiſmū aꝑit̉ nobis ītroitus regni celeſtis: ꝓut in poſtilla. In eo. ca. vbi d̓r ī poſtil. Si em̄cognouiſſent demones ip̄m eē deū nūqͣꝫ induxiſſent.Nō videt̉ rō qͣre demōes nō induxiſAdAlIIO. II. ſent iudeos ad crucifigēdū xp̄m etiāſi cognouiſſent ipſū eſſe deū. Demones em̄ cuꝫ ſint in terminodamnationis quāto ad maiora peccata hoīes trahere poſſūttm̄ ad illud magis conant̉: ⁊ ideo Beda in hoc loco loquensd̓ diabolo ſic dicit: Nō igit̉ ideo iudeis eū crucifigere ꝑſuaſit:quia dei filiū nō putauit. Ex quo ptꝫ ꝙ etiā ſi filium dei ipſumeſſe putaſſet adhuc ꝑſuaſiſſet vt crucifigeret̉: dictū aūt apl̓i. j.ad Coꝝ. ij. dicentis. Si em̄ cognouiſſent nūqͣꝫ dn̄m glorie crucifixiſſent ⁊c̄. nō facit ad ꝓpoſitū. loquit̉ em̄ de hoībus qͥ tā qͣꝫviatores qͣꝫtūcūqꝫ viles ſint nōdū tn̄ cōmuniter attingunt adterminū damnationis.In primo ca. vbi dicit̉: Nō ſum dignꝰ ſolAC PII CA. uere corrigiā calciamenti ⁊c̄. poſtillator hͦexponēs dicit ꝑ hoc ſignificari vile obſequiū. q. d. non ſum dignꝰ ei in minimo obſequiū p̄ſtare. nō em̄ ad litterā xp̄s calciamēta ſoluēda habuit qͥ apoſtolis ne portarēt interdixit: qꝛ cepit ieſus facere ⁊ docere ⁊cͣ. Bur. hoc dictū egreferēs fortaſſeꝓpter poſtillatorē nudipedē calciamentoꝝ vſū grādipendit:nō attendens ꝙ ſanctꝰ Dionyſiꝰ ca. xv. angelice hierarchie ſingulari myſterio deſcribit āgelos diſcalciatos: vt oſtēderet addiuinas illuminationes ſuſcipiēdas et cōmunicādas nudipedes eſſe aptiores. Attēdat Bur. primū eccl̓ie electū ⁊ deputatū rectorē moyſen: nō niſi nudipedem ad diuina cōtēplāda accedere potuiſſe: Exo. iij. Et ꝓphetarū diſertiſſimū Eſaiā ad deip̄ceptū nudipedē inceſſiſſe. Eſa. xx. Et magiſtrū vnicū nudipedem ſediſſe: vt ptꝫ ex Marie penitētia q̄ pedes eiꝰ lauit Lucevij. Apoſtoloſqꝫ calciatos nō fuiſſe. ⁊ qͣꝫuis pīm illaꝝ reꝝ ſinto rōnes