Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Marci Ca. INico. de l

§ ſubſtātialē et ꝓpriā.docēs eos quaſi ptātē hn̄s: ⁊ nō rI cum doceret.ſicut ſcribę. Et erat in ſynagoga aeoꝝ hō ī ſpū īmūdo: et exclama­ bF cōmunea uit dicēs: Quid nob̓ ⁊ tibi ieſua F p̄ſentia ieſu: tormenta ſunt demonum.nazarene? Ueniſti āte tp̄ſꝑderecnos? Scio ꝙ ſis ſctūs dei. Et cō dbminatꝰ eſt ei ieſus dicēſ: Obmueteſce: ⁊ exi de hoīe: ⁊ diſcerpens fꝫeū ſpūs īmūdꝰ ⁊ exclamās voceꝙ exiens ei non plus nocuiſſet.magna exijt ab eo. Et mirati ſūtoēs: ita vt ꝯqͥrerēt inter ſe dicēdtes: Quid nā ē hͦ? Quę naꝫ do­ gꝓpria alij inaccepta.ctrina hęc noua? Quia in ptāte hFetiam.I vt deus.ſpiritibus īmundis īperat ⁊ obe§ qꝛ tanta faciebat.diunt ei. Et proceſſit rumor eiꝰſtatim in omnē regionē galileę.F ieſus et diſcipuli.Et protinꝰ egrediētes de ſyna ia Fcircūciſionem petro commiſſam.goga venerunt in domum ſimo knis et andreę cum iacobo ⁊ ioa Alle. Synagoga qͦdāmō mr̄ eccl̓ie cōmiſſehanne. Recūbebat autem ſocrꝰ 11petro. a Fīuidie eſtibꝰ laborās ⁊ eccl̓iaꝫ ꝑſeq̄ne ſimōis fēbricitās: et ſtatī dicunta I in ſpiritualē ſenſū erexit carnalia eius oꝑa.ei de illa. Et accedēſ eleuāuit eā:o ſ nō remanēte moleſtia egritudinis vt ſolet ſanitas q̄ dat̉ imꝑio dn̄i tota ſimul redif apprehēſa manu eius: ⁊ ꝯtinuog dimiſit eā febris: ⁊ miniſtrabath eis. Ueſpere autē facto cū occimyBeda. Morte.Bed̓. Chriſtꝰ qͥ dicit: qͣꝫdiuin mūdo ſū lux ſū nIdidiſſet ſol: afferebant ad euꝫ oēsmale habētesˣ ⁊ demonia habētes. et erat oīs ciuitas ꝯgrega­ npeniaentiani ta ad ianuam. Et curauit mul­ oI vitijs.tos qui vexabantur varijs languoribus. Et demonia multa pBe. Pctōri dixit: Quare tu enarras iuſti. medū audit p̄dicātē ſequat̉ errantē et falrets̉niſcentem.eijciebat: ⁊ non ſinebat ea loqui a2

j. Quid nobis ⁊cͣ. Beda. Nō eſt hic volūtatiscōfeſſio: ſed neceſſitatis extorſio: ſicut ſeruꝰ fugitiuus viſū dn̄m timet: ⁊ de verberibꝰ dep̄cat̉. Demones enī in terris dn̄m cernētes: ſe cōtinuo iudicādos credebant eſſe. b. Obmuteſce. Bed̓. Congruo ordine linguā ſerpētina que pͥmo viruſ ſparſitne vltra ſpargat primo obcludit̉: deinde femina q̄ pͥma ſeducta eſt a carnalisꝯcupiſcētie febre curatur.tertio vir qui male cōiugiobediuit: ab erroris lepramundat̉: vt ſit idē ordo reſtaurationiſ in dn̄o: qͥ ꝑditionis in ꝓthoplaſtec. Diſcerpēs. Bed̓. Ul̓ cōuexās: ſicut qͥdā codiceshn̄t. Lucas aūt dicit qꝛ nihil ei nocuit: Sed qd̓ marcus ait: diſcerpēs idē ē qd̓lucas cum ꝓieciſſet eū inmedium. Qd̓ ꝟo addiditnihilqꝫ nocuit intelligēdūeſt: qꝛ illa iactatio nō eumdebilitauit ſic̄ exeūt demones amputatis vl̓ auulſisiliquibꝰ mēbris. Bed̓.Moralit̓. Uiꝝ a demonioliberatū: animū ab immūda cogitatiōe purgatū intelligimꝰ. Feminā ꝟo a febribꝰ ꝯſequēter curatam:carnē a concupiſcētie fernorē ꝑ continentie p̄ceptafrenatā. d Quidnaeſt hoc ⁊cͣ. Per ea q̄ vidētad inquiſitionē eoꝝ q̄ audierant excitant̉. Ad hoeī ⁊ ipſe dn̄s ſigna facit etdiſcipul̓ facer̄ d̓dit: vt ꝑ h̓eulio certiꝰ credat̉: dūqͥ celeſtia ꝓmittunt terrenis: celeſtia ⁊ diuina opera operent̉ in terris.e. Et ſtatim dicūt ei ⁊cͣ.Be. Lucas dicit qꝛ rogauerūt ꝓ illa. Mō eī ſaluator rogatꝰ: mō vltro curatvt ꝯtra vitioꝝ qͦꝫ paſſiōes⁊ ſe p̄cibꝰ fideliū ſꝑ adeſſe: ⁊ q̄ nō intelligunt̉: veintelligēda dare: vel nō intellecta dimittere pie petētibꝰ oſtendat. vn̄: Oelictaqͥs ītelligit: ab occl̓tꝭ meismūda me. f Et app̄hēſa. Socrꝰ Petri febricitāſapp̄hēſa manu leuat̉. Febris ītēperātia eſt: de quanos filij ſynagoge per manū diſcipline ⁊ leuationeꝫdeſiderij ſanamur: ⁊ huiqui ſanat nos ad veſperūdeclinantis a nobis miniſtramꝰ volūtati. g. Miniſtrabat eiſ. Be. Tropo.Id eſt mēbra q̄ ſeruierāt īmūdicie ſeruiāt iuſticie.hͨ. Ueſꝑe aūt. Be. Occaſus ſolis mors chriſti. Afferebant ad eū omnes male habentes. Plures enī per apoſtolos poſt mortem ſuam ſanauit: qͣꝫ cum in carne viuens iudeispredicauit. Ad ianuam ⁊cͣ. Hierony. Ianuaregni. Moralit̓: penitentia eſt cuꝫ fide que operatur ſalutem languoribus varijs. Uaria enim ſuntvitia quibus langueſcit ciuitas mundi.S Qm̄ ſcie.

a Et erat in ſynagoga eoꝝ homo in ſpū īmundo .i. obſeſſus a demone.b Et exclamauit. dolēs de chriſti doctrīa que erat animaꝝ ſalꝰ ⁊ medicina. Et qꝛ de ſalutē hominū torquet̉ diabolꝰ inuidia motus. ideo ſubdit̉:c Ueniſti ante tꝑs ꝑdere nos .i. diminuere ⁊ auferre poteſtatē noſtramnocendi hominibꝰd Scio ꝙ ſis ſanctꝰ dei .i. chriſtus ad ſalutē hominū miſſus. ꝑ ꝓphetias enī de xp̄o dictas q̄ determinauerāt tꝑs locū ⁊ modū veniendi ipſiꝰ xp̄iẜm qd̓ pleniꝰ declaraui in quadā q̄ſtione de aduētu meſſie cōpletas in eo ⁊ ꝑ alias circūſtātias ſciebant ip̄m eſſe xp̄m in lege ꝓmiſſuꝫ. vn̄. jͣ. eo. ca. d̓rꝙ nō ſinebat eos loqͥ: qm̄ ſciebāt eū .ſ. eſſe xp̄m: ẜꝫY exp̄ſſe d̓r Luc̄. iiij. verū tn̄ neſciebāt ip̄m eſſe deum: nec ꝑ tētationē xp̄i in deſerto diabolꝰ potuitſcire de xp̄o vtrū eſſet dei filiꝰ ꝑ naturā: hn̄s eandē naturā numero cū patre: licet ad hūc finem triliciter eū tētauerit vt dictū fuit pleniꝰ Mat. iiij.Si enī cognouiſſent demones ip̄m eſſe deū: nunqͣꝫ induxiſſent iudeos ad ip̄m crucifigendū: ſꝫ qd̓dr j. Coꝝ. ij. ca. Si cognouiſſent nunqͣꝫ dn̄m gl̓iecrucifixiſſent. Aliqui aūt doctores dicūt ꝙ nō ſolū nō cognouerūt demones ip̄m eſſe deū: vt dictūeſt: ſed nec etiā cognouerūt certitudinaliter ipſuꝫeſſe chriſtum in lege ꝓmiſſum: ſed tm̄ hoc cognouerunt quadā cōiectura ꝓbabili multuꝫ que in hͦloco et alijs locis euāgelij pluribꝰ nomine ſciētieexprimitur: ſed primuꝫ dictū magis videt̉ cōſonūtextul ⁊ dictis ſanctoꝝ. e Obmuteſce. cōpellebat enī chriſtus demones ad tacēdū de ipſo: ne veris falſa miſcerēt: ⁊ ne videret̉ querere teſtimonium ab ipſis: maxime quia phariſei dicebāt ip̄m inbeelcebub principe demonioꝝ eijcere demōia: vthabet̉ Matth̓. xij. vbi dictū phariſeoꝝ pleniꝰ excludit̉: ſicut ibidē expoſui. f. Et diſcerpēs eumſpūs immundꝰ. contrariū videt̉ haberi: Luc̄. iiij.vbi dicit̉ de iſto demone ꝙ exiuit ab illo ⁊ nihil einocuit. Dicendū ꝙ demones ab obſeſſis corporibus ſolent exire: nō ſolū cū afflictione corporis: ſꝫctiā cū mutilatione alicuius mēbri: per hͦ gͦ ꝙ Lucas dicit ꝙ nihil ei nocuit: intelligendū eſt qͣꝫtumad mutilationē: quia exiuit abſqꝫ mutilatione mēbri. ꝙ autē dicit Marcꝰ. diſcerpes eū. intelligēdūeſt qͣꝫtū ad afflictionē: qꝛ licet in exitu non mutilauerit eū tamen multū afflixit. ⁊ hoc idē habeturLuce. iiij. vbi dicit̉: Et cū ꝓieciſſet illud demonium in mediū. ꝑ quod intelligit̉ obſeſſi afflictio. ibidē ſubdit̉: Exiuit ab eo nihilqꝫ ei nocuit. ꝑ qd̓ excluditur mutilatio. g. Que naꝫ doctrina hecnoua. quia preceptis veteris legis addebat nouitatem conſiliorum: ⁊ etiam quia nouo modo ꝯfirmabat doctrinam ſuā: ſcꝫ per operationē miraculorum. ⁊ ideo ſubditur: h. Quia in poteſtateſpiritibus immundis imperat ⁊cͣ. Et protinꝰ egredientes. Hic ponitur ſecundū miraculū: ⁊ diuiditur in duas partes: in principalem ⁊ incidentalē.ſecundum ibi: Ueſpere autem facto. Circa primum dicitur: i Et protinus egredientes de ſynagoga: ſcilicet poſt chriſti predicationem ⁊ eiusconfirmationem per expulſionem demonis.k Uenerunt in domum ſimōis. vt ibi acciperētrefectionem poſt laborem. Recumbebat autem ſocrus ſimonis febricitans: licet enim virtutenature febris poſſit curari: non tamē inſtanti. chriſtus auteꝫ ſanauit eā hic ſubito ⁊ ita ꝑfecte ꝙ illamulier miniſtrabat eis: ex quo oſtenditur iſta curatio miraculoſa ad diſcipulorum cōfirmationē.mꝰ Ueſpere autē facto. Hic ponitur pars incide̓talis: occaſione enim huius ſanationis illi qͥ habebant infirmos in illa villa adduxerunt eos adchriſtum querentes remediū. ⁊ hoc eſt quod dicitur: Ueſpere autē facto. dicit aūt Theophilꝰ expoſitor ꝙ ita tarde adduxerūt eos ad xp̄m: qꝛ illa dies erat dies ſabbati: ⁊ credebāt curationes nō eſſelicitas durāte die ſabbati: q̄ finiebat̉ in veſꝑe illiꝰ diei. n. Et erat oīs ciuitas cōgregata ad ianuā .i. multi de ciuitate: ⁊ eſt modꝰ loquēdi hypbolicus ſic̄. sͣ. dictū ē. o. Et curauit mul .i. oēs qͥ fuer̄t ibi adducti qͦ erāt multi. alit̓ expōit̉: Multos .i. pl̓es de adductꝭ: qͦꝝ fides ⁊ deuotio curationeꝫmerebat̉. p Et demonia mul. eijcie. eodē mō duplicit̓ exponit̉ .i. oīa vl̓plura. q. Et nō ſinebat ea loqui. ex cauſis p̄dictis.

C

Lucea. l

Moralit̓.

Mat .2. 6Luce 4. I

Psͣ .18.

FLu .4.8D

Mat .8. b

rā. j. b

Tropo.

Qm̄ ſcis