Glo. ordi.PrologusNico. de lyra
gelij in ſe dicta diſponere: et diſciplinam in ſe legꝭ agnoſcere ⁊ adiuinā in carne domini ītellige ba ſ vt prius faciamus oꝑa bona: poſt doceamꝰre naturam. Quę in nos primūoportet reqͥri: dehinc inquiſitadvolumꝰ agnoſci: hn̄tes mercedēeI bene exhortatiōis. I tm̄.exhortatiōis: qm̄ qͥ plantat et qͥ gͦrigat vnū ſunt: qͥ aūt incremētupręſtat deus eſt.FFinit prologus.
In octauo canone cū Luca comitatur in tredecim capitulis.In proprijs ꝟo q̄ maxime vtcunqꝫ explanare diſpono decem⁊ octo incedit ſpaciatim capitulis: que ſimul omnia ducēta triginta ſūt capitula. Marcus: excelſus mādato. Lucas: iſteꝯſurgens vel ipſe eleuans. Beda. Marcus Petri diſcipulꝰrogatu romanoꝝ euangeliuꝫ ſcripſit:vt quod petrus verbo p̄dicauerat: cōſeruaretur in ꝑpetuū litterarū memoria. Primo expulſio demōis in ſynagoga ab homīe. Secūdo liberatioſocrus ſimonis a febre. Tertio leproſum mundauit. Quarto paralyticuꝫacurauit. Quinto in ſynagoga manuꝫaridam curauit. Sexto dęmoniacū a.clegiōe poſſeſſū liberauit. Septimo fluxum ſanguinis tactꝰ a muliere reſtrinxit. Octauo filiā iairi in domo ſuſcitauit. Nouo qͥnqꝫ panibꝰ qͥnqꝫ miliahominum ſatiauit. Decimo a filia ſycropheniſſe demoniū expulit. Vndecimo ſurdi et muti hominis aures ⁊ linguā aꝑuit. Duodecimo cecū extra vicū bethſaide illuminauit. Tredecimoquattuor milia ſeptē pāibꝰ ſaturauit..c Quartodecimo hominem a ſurdo ⁊muto ſpū quod diſcipuli nequibant liberauit. Finit ꝓlogꝰ.Nico. de lyraF Initiū euā.a Et diſciplinā in ſe legis agnoſcere: nō ſolū litteraliter intelligendo: ſed etiā ſpiritualiter. b Et diuinā in car. do. ītelligere naͣ. qͣꝫtū ad diſtinctionē naturarū: vt ſuppoſiti vnitatem: ⁊ qm̄ vitā ⁊ doctrinā beati marci debemus imitari. iō cōcludit Hiero. c¶ Que in nos primū oportet requiri. doctrinā beati Marci imitando. d ¶ De hinc inquiſita volumusagnoſci. ſupple ab alijs: qꝛ ꝑfectionē quā aliquis habet debetalijs tradere: ẜm illud. j. Pe. iiij. Unuſquiſqꝫ ꝓut accepit gratiā in alterutrū illam adminiſtrantes ſicut boni diſpenſatoresmultiformis gratie dei: quia hoc cedit ad magnū meritū. vnd̓ſubdit̉: e Habentes mercedē ⁊cͣ. ſed quia iſte labor ſine deiadiutorio nō ꝓficit. ideo ſubdit̉: f. Qui plantat. prīo erudiēdo. g Et qui rigat ⁊cͣ. illā eruditionē fouēdo ⁊ nutriēdo. vnde dicit Apl̓us. j. Coꝝ. iij. Ago plantaui: appollo rigauit: deus autem incrementū dedit: qui ē benedictꝰ in ſecula ſeculoꝝ Amen. Occaſione cuiuſdā dicti in hoc prologo poteſtqueri: vtrū licitū ſit alicui ſeip̄m mutilare: ⁊ arguit̉ ꝙ ſic: quiabeatus marcus amputauit ſibi pollicem: vt dictuꝫ eſt: nec tn̄ex hoc reprobatur. Itē occidere ſeip̄m peiꝰ eſt qͣꝫ mutilare. Sāꝑſon autē ſeip̄m īterfecit: vt habet̉ Iudic̄. xvj. ⁊ tn̄ numerat̉ īter ſanctos: vt habet̉ Heb̓. xj. Itē racias ſeip̄m īterfecit: vt habetur. ij. Machab̓. xiiij. ⁊ tn̄ ſcriptura videt̉ ex hoc ip̄m cōmēdare: qꝛ ibidē dicit̉ eligēs nobilit̓ potiꝰ mori qͣꝫ ſubditus fieripeccatoribꝰ. Itē minꝰ bonū eſt cōtenendū ꝓpt̓ ꝯſeruationē maioris boni: ſicut ad conſeruationē vite aliqͥs ꝓijcit merces inmari: ſꝫ virtus caſtitatis eſt magis bonū qͣꝫ mēbrū corporale:ergo licite pōt ſibi qͥs abſcīdere virilia ꝓpter conſeruationemcaſtitatis. Contrariū arguit̉ per illud qd̓ habet̉ in decretꝭ: di.lv. ca. Si qͥs amputauerit ſibi virilia clericꝰ nō fiat: qꝛ homicida ſui eſt. Reſpōſio: q̄libet ꝑs corꝑis ordinat̉ ad totū. ⁊ ideode ipſo ordinandū eſt: ꝓut reſpicit bonū totius corporis: ⁊ vlterius ꝓut reſpicit bonū hominis ⁊ cōmunitatis: qꝛ ſicut ꝑscorporis ordinat̉ ad totū corpꝰ: ſic corpꝰ ad hominē cuius eſtpars. ⁊ vnus homo ad totam cōmunitatem. Ergo ſi mēbrumaliqd̓ ſit noxiū corpori: vtpote qꝛ ꝓpter aliquā egritudinē eſtalioꝝ mēbroꝝ corruptiuū: licite poteſt abſcindi ne inficiat aliamēbra: ⁊ hoc ab eo cuiꝰ eſt ſi habeat artē medicādi vl̓ ab aliode votate eiꝰ: qꝛ cuilibet cōmiſſa eſt cura ſalutis ſui corꝑis:ſicut etiā homicida vl̓ raptor ꝑ iudicē licite occidit̉: ⁊ a cōmunitate hominū abſcindit̉ inqͣꝫtū eiꝰ vita eſſet in nocumētū cōitatis: qꝛ iudicibꝰ cōmittit̉ cura ſalutis cōmunitatis: ſi aūt mēbrū ſit ſanū tūc regl̓ariter nō eſt licitū alicui ſeip̄ꝫ mutilare. pͥmo qꝛ homo naturaliter amat ſeip̄m: ⁊ ꝑ cōſequēs oīa q̄ ſūt deintegritate ipſius. ⁊ ideo mutilare ſeip̄m eſt agere ꝯtra charitatē: quā qͥlibet tenet̉ habere ad ſen. Itē hō ſingularis ē ꝑscōitatis: ⁊ ideo inferre ſibi nocintū ꝑ mutilationē eſt agereꝯtra cōmune bonū. Itē deꝰ ē inor nature: inſtituēdo mēbra in corpore: ⁊ ideo mutilās ſeium agit contra deū: in caſutn̄ licitū eſt: videlicetecepto dei occulto: qd̓ alio mō vocatur inſtinctus ſpūſſancti: qꝛ deus eſt auctor nature et dn̄s vite⁊ mortis
⁊ mortis humane: ⁊ ꝑ conſequēs omniū membroꝝ: ⁊ ideo ſip̄cipiat homini auferri ſibi vitā vel mēbroꝝ aliquod: nō ſolūlicitū: ſed etiā debitū ē hoc fieri: ⁊ hoc mō dicit Augꝰ. j. de ciuitate dei ꝙ ſampſon interfecit ſeip̄m cū philiſteis: qd̓ ꝓbatex hoc ꝙ dn̄s ad hoc agendū reſtituit ſibi miraculoſe priſtinam fortitudinē. vnde dicit ibidē Auguſti. ꝙ ille hoc latent̓ iuſſerat fieri: qͥꝑ ipſum miracula faciebat: ⁊ hoc etiāmodo dicit Augꝰ. de quibuſdaꝫ ſāctꝭmulieribꝰ: que tꝑe ꝑſecutiōis ſeipſasocciderunt: de quibus eccleſia memoriam facit. Iudei ꝟo. ⁊ aliqui chriſtiani in hoc ipſos ſequentes dicunt ꝙ etiam ſine tali precepto diuino vel inſtinctu licitū eſt alicui ſe occidere vel mutilare in caſu .ſ. qn̄ videt ratione ſue vite vel alicuius membri imminere ſibiludibrium in contemptū dei: quia debet negligere vitaꝫ ꝓpriam: multo fortius aliquā partē ſui corporis: ſed adprecauendū contemptū honoris diuini: ⁊ hoc modo dicūt ꝙ ſampſon int̓fecit ſeipſum: cōſiderās ꝙ philiſtei exercebāt in eo ludibriū ad laudē idolorū ſuoꝝ: ⁊ in diuinuꝫ ꝯtēptū. ⁊ raziasvt habet̉. ij. machab̓. xliij. ⁊ eodem modo q̄dā mulieres ſancte legunt̉ ſibi nares amputaſſe: ne ab infidelibꝰ exerceret̉ luxuria in corporibꝰ eaꝝ in contēptū diuinū. Sed iſtud dictumvidetur eſſe expreſſe contra dictū ſaluatoris Ioh̓. vl. dicentisPetro: Cum eſſes iunior cingebas te ⁊ ambulabas vbi volebas: cū aūt ſenueris extēdes manꝰ tuas ⁊ aliꝰ te cinget ⁊ diicet quo tu non vis. ⁊ ſubdit̉: Hoc aūt dixit ſignificās qͣ morte clarificaturꝰ eſſet deū. ſuꝑ quē locū dicit Augꝰ. ꝙ hic ſatisexp̄ſſit nō a ſeip̄o ſꝫ ab alio debere occidi qͥ veſtigia ſequiturxp̄i: ⁊ eodē mō dicēdū eſt de mutilatiōe. rō etiā q̄ inducit̉ prooppoſito nō valet: qꝛ licet intētio īfideliū ſit exercere ludibrium in ſctīs ad dei ꝯtemptū: tn̄ ex diuīa ordīatiōe q̄ ex mal̓ elicit bona: ordinatur ad dei gloriam ⁊ meritū electoꝝ: qd̓ patetin martyribus: qui quanto maiora ludibria ⁊ magis exquiſita tormenta ſuſtinuerunt: tanto glorioſius de tyrannis triumphauerūt ad tyrannoꝝ confuſionē ⁊ ꝓpriū meritū: ⁊ dei gloriā qui in martyribꝰ triūphabat. Ex dictis patet ad primū argumentū ꝙ Marcꝰ amputaſſe credit̉ ſibi pollicē īſtinctu ſpirituſſctī. Et eodē mō dicēdū ad ſcd̓m ⁊ tertiū. Ad qͣrtū dicendū ꝙ nō eſt licitū amputare ſibi virilia ꝓpt̓ obſeruātiā caſtitatis: tū qꝛ hoc nō eſt efficax remediū: tū qꝛ ꝑ hoc nō abſcindūtur cōcupiſcentie interiores: tū qꝛ ꝑ aliā viā habet̉ melius remediū: videlicet ꝑ conatū liberi arbitrij reſiſtēdo tētatiōibꝰcū adiutorio dei: ẜm illd̓. j. Coꝝ. x. Fidelis deꝰ ē qͥ nō patieturvos tētari ſuꝑ illud qd̓ poteſtis: ſꝫ faciet cū tētatiōe ꝓuētumvt poſſitis ſuſtinere.Marci in ꝓlogo ſcd̓o vbi dicit̉ in poſtil. Ratio etiaꝫ queinducitur pro oppoſito.ec ratio eſt valida ⁊ cōſona auctoritatiCAA AIIIO. bꝰ ſanctoꝝ ī poſtilla allegatis: lꝫ poſtillator eā reijcere videat̉. j. Reg. xxxj. vbi videt̉ tenere cū hebreis⁊ alijs minꝰ bn̄ ſentientibꝰ: qͥ aſſerūt ꝙ ſaul poſſet excuſari abocciſione ſui: eo ꝙ timebat ne in ip̄m qͥ erat principalis ī ppl̓ofierēt ludibria in cōtēptū dei. quā aſſertione ſeu opinionē ibidē recitat tāqͣꝫ verā vel ſaltē tolerabilē: qd̓ manifeſte ꝯtrariatur his qͥ in hͦ loco tenet q̄ manifeſte ſūt vera ꝓut ptꝫ legentiea que hic ⁊ alibi a poſtillatore ponūt̉ ⁊cͣ.In ꝓlogo circa euangelium ſancti Marci¶ ACPII CApoſtillator mouet q̄ſtionē: an ſit licitū quēquā ſeipſū mutilare. Et rn̄det ꝙ nō niſi īterueniat īſtinctꝰ diuinꝰ: ⁊ addit ꝙ iudei ⁊ qͥdā xp̄iani ī hͦ eos ſequētes dicūt ꝙ licitū ſit nō ſolū ſe mutilare verū etiā occidere ſine tali īſtinctuad p̄cauēdū ludibriū ⁊ cōtēptū honoris diuini: ſꝫ illū moduꝫdicēdi reprobat poſtilla. ⁊ excludit rōnē eiꝰ: qꝛ ludibria ⁊ taleſcōtēptꝰ deꝰ ſit ꝯuertere ī bonū patiētꝭ ⁊cͣ. Hic putat Bur. poſtil. velle īuoluere ī ꝯͣdictorijs cōmēdās illū modū dicēdi h̓.Sꝫ dicit eū ſentire oppoſitū illiꝰ pͥmi Reg. vl. ſꝫ diligēter p̄legeti ꝙ poſtil. ſentit d̓ ſaul ⁊ alijs ſe īterficiētibꝰ: ptꝫ ꝙ Bur. ei falſū īponit. poſtil. eī opinionē hebreoꝝ ⁊ aliqͦrū latinoꝝ ibi recitat: ſꝫ finalit̓ ī hͦ reſidet ꝙ btūs Augꝰ .j. de ciuitate nullā ꝑſonā excuſat ſeſe occidētē: niſi īteruenerit diuinus īſtinctꝰ: ita d̓ſaul dici pōt ſi vie alie nō ſufficiūt. vn̄ ptꝫ Bur. fruſtra poſtillatoreꝫ notaſſe.Incipit euā.
B
.jͣ. 5. aMat. 8. abidem.jͣ. 3. a
Mat. 9. c.
Luce .8. f.
.jͣ. 6. ejͣ. 7. 6
Ibidem. d.jͣ. 8. c.
Mat .15. djͣ. 9. c.