Glo. ordi.Matthei Ca. XXVIINico. de lyra

I ne ſol pendētē dn̄m videret vl̓ ne īpij ſua frueent̉ luce.aūt hora tenebrę factę ſūt ſuper aI ne putet̉ cōſueta eclypſis ꝑ tres horas tenebre facte ſunt.vniu̓ſā terrā vſqꝫ ad horā nonā. ba Et circa horā nonā clamauit ie­ cauſcepte nature in primis parētibꝰ corrupteorat miſeriam.bſus voce magna dicens: Eli elilāma azabtani. hͦ eſt: Deꝰ meꝰ: ⁊a I hūana natura erat derelicta: ſꝫ nō dei filiꝰ.deꝰ meus: vt qͥd dēreliqͥſti me?Quidā aūt illic ſtātes ⁊ audien d§ ex eo ꝙ dixit heli.dtes dicebāt: heliā vocat iſte. Et eꝯtinuo currēs vnꝰ ex eis acceptāſpōgiā impleuit aceto: ⁊ impoſuit arundini: ⁊ dabat ei bibere.eCęteri ꝟo dicebāt: Sine: videamus an veniat helias liberansa §qͥd dixerit lucas aꝑit: Pat̓ in manꝰ tuas cōeum. Ieſus aūt iteruꝫ clamans fmēdo ſpūm meū ſ nō alius extorſitvoce magna emiſit ſpm̄ Et ecce grin nouū et vetus teſtamētū.velū tēpli ſciſſuꝫ eſt ī duas ꝑtesinitio mūdi qn̄ hō cōditꝰ ē vſqꝫ ad cōſummꝰonem ſeculi.g a ſummo vſqꝫ deorſum. Et terramota eſt: ⁊ petrę ſciſſę ſūt: ⁊ moI in typum future reſurrectionis.knumēta aperta ſūt. Et ml̓ta corpora ſanctoꝝ qͥ dormierāt ſurreceārdīe hoc et qn̄ cōſiderandū eſt. a adiū dn̄ice reſurrectionis.xerūt. Et exeūtes de monumētiſmpoſt reſurrectionē eiꝰ venerūt in n§ pro antiquo nomīe vt mattheꝰ publicanus.ſanctā ciuitatem ⁊ apparuerūt§. i. idoneis. Fnō oībꝰ: qꝛ n̄ general̓ reſurrectio 0in multis. Cēturio aūt ⁊ qui cū eo p

ianuā reſeret paradiſi. Ꝙ marcꝰ ait hora tertia crucifixiſſe dn̄m. ideo eſt vt iudeos qͥ ſe excuſant magꝭcrucifixiſſe oſtendat linguis qͣꝫ milites quoꝝ manibus factū eſt qͥ hora tertia vt crucifigeret̉ inclamauerūt: qn̄ enī crucifixus eſt: hora erat quaſi ſexta .i.non adhuc plene ſexta.a Circa horā no. ⁊cͣ. Cū inclinata eſt dīes ad veſperaꝫ⁊ tepefactꝰ eſt ſol a feruore:paſſionē cōſūmat: oſtēdensſe mori ꝓpter pctā nr̄a qͥbuſa diuina luce ⁊ dilectiōe inhāc noctē cecidimꝰ. Maneſurrexit dn̄s docēſ reſuſcitatos in aīa ſe eſſe ꝑducturuꝫin lucē eterne felicitatꝭ.b. Eli eli lāma. ⁊cͣ. Quoꝝſuſcipit naturā eorūdē ploʳrat miſeriā. In qͦ oſtēdit qͣntā ip̄i flere debēt qͥ peccant.Ne mireris verborū humilitatē: ⁊ q̄rimōias derelicticū formā ſerui ſciēs ſcādalū crucis videas. c. Quidā autē ⁊cͣ. Nō oēs: forſitāromani hebrei ẜmōis ignorātes ꝓprietatē. Ul̓ aliqͥ iudei xp̄m minorē helia reputātes vt eiꝰ auxiliū dep̄cet̉.d Et ꝯtinuo cur. ⁊cͣ. Quare acetū ſit ei datum Ioh̓esoſtendit ei dicēs: Sciens ieſus ꝙ oīa alia ꝯſūmata ſūtvt hoc īpleret̉: Et ī ſiti meapotauerūt me aceto. dic̄: Sitio. Iudei erāt acetū d̓generantes a vino patriarchaꝝde pleno vaſe de iniqͥtate huius ſcl̓i īpleti: cor habēteſ vtſpongiā cauernoſis ⁊ tortuoſis latibulis fraudulentūvt ſpōgia. Spōgea herba ēvacua ⁊ cauernoſa. Hiſopꝰhūilis herba et purgās pectꝰ: hūilitatē xp̄i ſignificat.Spongiā ergo hiſopo circūponūt: qꝛ hūilitateꝫ xp̄i circūdederūt: et ſe circūueniſſe putauerūt. harūdo ſignificat ſcripturā q̄ hoc facto īplebat̉. Imponūt gͦ ſpōgiāarundini .i. euētū rei p̄miſſeꝓphetie adiūgūt. e. Sine:videamꝰ ⁊cͣ. qꝛ vocē dn̄i male intelligebāt: fruſtra helieexpectabāt aduētū. fEtecce ve. tē. ⁊cͣ. Vt arca teſtamēti ⁊ omnia ſacramēta legis q̄ tegebant̉ appareāt: ⁊ ad gētes trāſeant. Ioſephus ait virtutes angelicas pſides quōdā tēplitūc parit̓ cōclamaſſe: trāſeamꝰ de his ſedibꝰ. Uelū qd̓ dicebat̉ exteriꝰ: qꝛ nūc ex ꝑte videmꝰ. Cū autē venerit qd̓ ꝑfectū ē tuc velū interiꝰ diſrūpet̉.g¶ Terra mota eſt. Oīa elemēta ſuū dn̄m crucificū demōſtrāt: terra mouet̉ dn̄m ſuū pēdētē ferre n̄ſuſtinēs. h. Petre .i. corda gētiliū: vl̓ vaticiniaꝓphetarū qͥ petre dicunt̉ a petra xp̄o vt qͥcquid īis duro legꝭ velamīe clauſū erat: ſciſſū pateret getibꝰ. Myſti. Corda terrenoꝝ ꝑ paſſionē chriſti cōmutant̉. Petre ſciſſe ſūt: qꝛ duricia iudaica ex ꝑteerat emolliēda. iEt monumēta. ⁊ tn̄ cū monumēta aꝑta ſūt nō an̄ ſurrexerūt qͣꝫ dn̄s reſurgeret vt eſſet pͥmogenitꝰ ex multis fratribꝰ. k Corꝑa ſctōrū. Hi credēdi ſūt cū dn̄o aſcēdēte ſil̓ aſcēdiſſe cumcorꝑe. ¶ In ſcām ci. ⁊cͣ. Hierl̓m q̄ ſctā d̓r ꝓpt̓ templū ⁊ ſctā ſctoꝝ ꝙ nulla alia. m Centurio aūt.Hi in ſcādalo crucis ꝯfitent̉ filiū dei. Arriꝰ in eccleſia predicat creaturam quē ceci iudei nec tot mi☞ racul̓

mo deſcribit̉ ꝑturbatio corpoꝝ ſuꝑioꝝ. ſecūdo inferioꝝ. ibi: Et ecce velū.¶ Circa primū dicit ſic: A ſexta hora tenebre facte ſunt ⁊cͣ. Hiero. dic̄ ſuꝑ iſtū locū ꝙ iſte tenebre fuerūt facte ꝑ retractioneꝫ radioꝝ ſolis diuinavirtute. Origenes aūt dicit ꝙ hoc factū eſt ꝑ interpoſitionē nubiū dēſarū. Sed in hͦ magis credēdū ē Dionyſio qͥ dicit in epl̓a ad Polycarpuꝫhoc fuiſſe per interoſitionem lune int̓ terrā ⁊ ſolē: ſicut fit in eclypſi ſolis: ⁊ ibideꝫ dicit ꝙ ipſe hͦvidit: tūc exiſtēs in egypto vbi eſt aeris puritaſ:qꝛ rariſſime fiunt ibi nubes et pluuie: ꝓpter qd̓talia potuit tūc magis ꝑpēdere. vidit ergo vt dicit lunā ab oriente aſcendentē verſus meridiē ⁊ſupponentē ſe ſoli. Hiero. aūt ⁊ Origenes nō loquūt̉ d̓ illa eclypſi aſſerēdo ꝙ ſic fuerit vt idicūt:ſed ꝙ potuit ſic fieri. Ex dictis patet ꝙ illa eclypſis nō potuit naturalis eſſe ſed miraculoſa: ⁊ hͦmultiplicit̓. Primo qꝛ luna erat qͥntadecima: vtpatuit ca. p̨̄cedenti. ⁊ tūc luna diſtat a ſole ꝑ diametꝝ celi. Eclypſis aūt ſolis nō pōt fieri naturaliter niſi tꝑe coniūctiōis ſolis ⁊ lune. ꝓpter qd̓ dicit Dionyſius ꝙ mirabat̉: qꝛ nō erat tps cōueniens ad talē ꝯiunctionē. Secundū miraculū fuitibi: qꝛ trāſacta eclypſi luna redijt ad orientē: itaꝙ in veſꝑe fuit in oriēte ſole exiſtente in occidentę. ⁊ ſic orbes eoꝝ ſunt ad priſtinū ſtatū reſtituti.Tertiū miraculū fuit ibi: qꝛ ꝑſoriētal̓ ſolis pͥmofuit obſcurata ⁊ iterū vltimo illuminata. cōtrario aūt mō fit in eclypſi naturali. a Suꝑ vniuerſā terrā. Hic accipit̉ pars ꝓ toto: eclypſis eīſolis non poteſt eſſe vniuerſalis: ⁊ ꝓpter hoc qn̄dicitur ſuper vniuerſam terram: intelligendū eſtde terra iudee. b. Uſqꝫ ad horā nonam. Expatet ꝙ luna fuit immobilis ſub ſole per tres hras. Et in hoc fuit quartuꝫ miraculū illius eclypſis: quia in naturali eclypſi luna continue mouet̉ ſub ſole. c Et circa horā nonā clamauitieſus voce magna: dicēs: Eli eli lamma acabtani. eli in hebreo idem eſt qd̓ deꝰ: tota littera hebraica adiuncta facit ſignificare cū hoc meus: ⁊ideo eli idem qd̓ deus meus. lamma vna eſt dictio per ſe: ⁊ idē valet qd̓ quare in latino. acabtani nō eſt vera littera: quia non ſignificat idemqd̓ dereliquiſti me: ſed debet preponi ibi quedaꝫlittera que vocat̉ eyn ⁊ ſonat ſicut. a. formatū ingutture. vnde debet ſic ſcribi azabtani: ⁊ tūc ſignificat idē qd̓ dereliquiſti me. ſed per ignorantiā ſcriptoꝝ corrupta eſt littera in latinis libris.Dicit aūt chriſtus ſe derelictū a deo patre: qꝛ dimittebat eū in manibꝰ occidentiū.d. Quidam autem illic ſtantes .ſ. milites ipſūcuſtodientes qui erant gētiles ꝓpter qd̓ linguāhebraicam ignorabant. dicebant: e Heliamvocat iſte. cetera patent vſqꝫ ibi: f Ieſus autem iterū clamans voce magna emiſit ſpiritū. exquo patet ꝙ illa vox nō fuit naturalis ſed miraculoſa: quia homo magno cruciatu ⁊ longo afflictu: ⁊ ex tali afflictione morti ſic proximus nonpoſſet ſic clamare virtute nature.Et eccevelum templi ſciſſum eſt. Hic ſecunodeclarat̉ ꝑturbatio elementoꝝ inferiorū: qꝛ ad motū terre ⁊ aeris velū tēpli ſciſſuꝫeſt. Illud autē velum erat ẜm aliquos in introitu tēpli ꝓhibēs aſpectuꝫeorum que erant intra templū. ⁊ ideo ꝑ talem ſciſſionē declarata eſt impletio ꝟitatꝭ ī morte xp̄i q̄ latebat ī figurꝭ veterꝭ teſta. ẜm alios ꝟo n̄ fuitvelū qd̓ erat ī ītroitu tēpli: ſꝫ velū qd̓ erat ītra tēplū īter ſanctū ⁊ ſāctumſanctorum: et ſciſſio eius idem ſignificat quod prius dictum eſt. ⁊ hoc dicunt communius doctores: de vtroqꝫ ꝟo velo dictū fuit plenius: Exo.xxvj. h. Et terra mota eſt. quaſi non potens ſuſtinere mortem chriſti.i Et petre ſciſſe ſunt. in ſignuꝫ huius ꝙ corda qͣꝫtūcunqꝫ dura deberētchriſto morienti cōꝑati. kEt monumenta aperta ſunt. ex terremotuad denotandū ꝙ reſurrectio chriſti ꝓpinqua erat ⁊ alioꝝ cū ipſo reſurgentium. Et multa corpora ſanctorum qui dormierant ſurrexerūt.non tunc quando monumenta operta ſunt .ſ. hora mortis chriſti: ſed poſtea quando reſurrexit: quia cum eo ſurrexerunt tanqͣꝫ teſtes ſue reſurrectionis. ⁊ hoc eſt quod ſubditur: m Et exeūtes de monumētis poſtreſurrectionē eius: id eſt chriſti. n Uenerunt in ſanctā ciuitatē .i. hicruſalē que dicebatur ſancta ꝓpter templū diuino cultui deputatū quoderat ibi. o Et apparuerunt multis. ad declarationē dominice reſurrectionis. p Centurio autē. Hic ponitur aſſiſtentium confeſſio. et pͥmo centurionis ⁊ ſue ſocietatis qui videntes ſigna predicta in mortechriſti

I

Mar. 15. c.

Mar. 15.

Mar. 15.Luce .23.Ioh̓. .19. e

Mar. 15. 1

Psͣ. .58.

Mar. 15..Luce .23.Apo. 6. 6.

Mar. 15. 1.Luce .23. g

Myſtice