Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. MattherCa. XXVI Nico. de ly

Adiuro te ꝑ deū viuū vt dicas anobis ſi tu es chriſtuſ filiꝰ dei. Di5 didiciſti in lege. b5 qͣꝫuis vthominem cōdemnatis: tamen dicoacit illi ieſus: Tui dixiſti. Ueruntaʸmen dico vobis: Amodo videbbitis filium hominis ſedentem aa § ad iudiciū ī nube vel mirabilit̓ oꝑantē ī ſcīs.dextris virtutis dei ⁊ vēnienteꝫin nubibꝰ cęli. Tunc princeps ſa dccerdotū ſcidit veſtimenta ſua dicens: Blaſphēauit. Quid adhuc ēegemꝰ teſtibꝰ? Ecce nūc audiſtisblaſphemiā. Quid vobis videt̉?a § qꝛ eū blaſphemū putauer̄t iō morti addixerūtAt illi reſpōdētes dixerūt: Reu̓sa § ſignificat eos qͥ gratie eius pn̄tiā reſpuunt.d eſt mortis. Tunc expuerūt in fa fa §colaphis cedunt qͥ honores ſuos preferunt.ciem eius: ⁊ colaphis eum cede­ g§ ſignificat eos qui eum veniſſe negant. tanqͣꝫ p̄ſentiā eius a ſe repellētes. F vel alpas.runt. Alij aūt palmas ī faciē eiuse dederunt dicentes: Prophetięa hnobis chriſte: Quis eſt qͥ te pera F norippropinquabat ieſu: ne miniſtrꝭ aliquaſuſpicioriretur.cuſſit? Petrus ꝟo ſedēbat foris iin atrio: et acceſſit ad eū vna an­ kcilla dicens: Et tu cū ieſu galileoa § qꝛ māifeſtare ſe expauit qͥ adhuc nolebat morieras? At ille negauit coram om­ 7nibus dicēs: Neſcio quid dicis.g Exeūte autē illo ianuā: vidit euꝫ§ cum quibus calefaciebat ſe petrus.alia ancilla: ⁊ ait his qui erāt ibi:Et hic erat cum ieſu nazareno.a § ab illis inquiſitus qͥbus ancilla ꝓpalauerat.Et iteꝝ negaui cū iuramento: qꝛa Lucas ait: qͣſi facto interuallo vnius hore.non noui hominem. Et poſt pui ſillū acceſſerūt qui ſtabāt: et dixerūt petro: Uere ⁊ tu ex ill̓ es? Nā lF hieroſolymite ⁊alilei eque ſunt hebrei vniuslingue: ſed q̄qꝫ ꝓuiia habet ſuum ſonum.⁊ loq̄la tua māifeſtū te facit. Tūc mcępit deteſtari ⁊ iurare: qꝛ nō nok uiſſet hoīem: Et ꝯtinuo gallꝰ cā-

a Tu dixiſti ⁊cͣ. Marcus: ego ſum: qd̓ idē eſt: ⁊ ē ſimilis ꝯtra pilatū ⁊ cayphā reſpōſio. vt a ꝓpria ſnīa ꝯdemnent̉. b. Filiū hoīs ⁊cͣ. Me in forma quā iudicatꝭ exaltatū ⁊ habentē nomē qd̓ eſtꝑ om̄e nomē. cScidit veſtimēta ſua ⁊cͣ. Furor qͥ fecit de ſolio ſurgere facit⁊ veſtem ſcindere. Maſterio: cū veſtis dn̄i nec a militibus ſcindi potuit. Significat eīſacerdotiū eorū ꝓ ſceleribꝰ pontificū eſſe penitꝰ ſoluendū. Sedſoliditas eccleſie q̄ veſtis dei dicitur: vſqꝫ in finē ſeculi indirupta manebit. Mos eſt iudeorū cū aliqͥd blaſphemie audiūt:dſcindūt veſtimēta. Qd̓ Paulus ⁊ barnabas fecerūt in licaonia: cuꝫ dicti ſunt iupiter et apollo. d. Tūc exꝑuerūt ⁊cͣ.Sicut tūc conſputus eſt ſaliuisinfideliū: ita nūc opprobrijs exhonorat̉ falſoꝝ fideliuꝫ. ⁊ colaphis .i. blaſphemijs eorūdē ceditur. e ¶Prophetiza ⁊cͣ. Dicunt ꝯtumeliā ei qͥ ſe ꝓphetamhaberi voluit a ppl̓is. Uelauerūt eī faciē eius ẜm Marcū:nō vt eorū ſcelera nō videat: ſedvt a ſeip̄is gratiam cognitiōiseius abſcōdant. Sicut velū fuit ſuꝑ faciē moyſi qd̓ vſqꝫ hodiemanet. f Una ancilla. Curpͥma ancilla ꝓdit cū viri magpoterant cognoſcere: niſi vt iſteſexus oſtendat̉ in necē dn̄i peccaſſe: ⁊ ꝑ paſſionē redemptꝰ. Etiō mulier pͥma reſurrectōis myſteriū accepit: ⁊ mandata cuſtodiuit: vt veterem p̨̄uaricatiōisaboleret errorē. Sicut ꝑ feminā hoſtis antiquꝰ pͥmū parentēſeduxit: ita ꝑ mulierē ad mgr̄nnegandū quē xp̄m filiū dei ꝯfeſſus fuerat pͥncipē eccl̓ie compelit. g. Exeunte aūt. Hic Marcus adīplet qd̓ iſte breuitatꝭ cāomiſit. Exijt inqͥt foras an̄ atrium: ⁊ gallus cātauit. qͦ reuerſoin atrio fit negatio. Exeūte autem. In hac ſcd̓a negatiōe a duobus cōpellit̉. ab ancilla: vt aitMattheꝰ ⁊ Marcꝰ: et ab alio:vt ait Lucas dicēs: Et poſt puſillū ait alius: Et tu de illis es.In hoc puſillo exijt: ⁊ reuerſusſtans ad focū vt Ioh̓es ait: iterū negat. Exeūte gͦ illo .i. cū exiret: hͦ eſt cū exurgeret vt exiret.aīaduertit eū ancilla: ⁊ dixit hiſqͥ circa ignē erāt. Quibꝰ rediēsiurat Petrꝰ: Nō noui hoīem:id eſt nō ſuꝫ eiꝰ diſcipulꝰ: in qͦip̄m xp̄m negauit. Nota primait: Neſcio qͥd dicis. ſcd̓o cū iuramēto negauit. tertio cepit deteſtari ⁊ iurare quia nō nouiſſethoīeꝫ. Quia ꝑſeuerare in pctōnima ſpernit cadit ī maiora. h. Nō noui ho. Ꝙͣ noxiadat incrementū ſcelerū: ⁊ qͥ miprauoꝝ colloquia q̄ cogūt petrū negare chriſtū vl̓ hoīeꝫſe noſſe: quē ꝯfeſſus ē inter diſcipulos d̓i filiū. iQuiſtabāt. Ioh̓es ⁊ Lucas vnū dicūt cognatū malchi. Sedvel eſt plurale ꝓ ſingulari. vel vnꝰ erat qͥ euꝫ viderat: etprecipue dicebat: que ſecuti ceteri ſimul arguebant.k Et ꝯti. gal. can. Poſt tertiā negatione ſequit̉ gallicantus. Sacra reꝝ ꝑ ſtatū tēpoꝝ deſignant̉. Media nocte negat: in gallicantū penitet. poſt reſurrectionē ſub luce que ter negauerat ter ſe amare ꝓfeſſus eſt. Quia ꝙ ītenebris obliuiōis errauit: ſperate iā lucꝭ rememoratiōeIIcorrexit

bat adimplere illud quod de ip̄o ſcriptum erat Eſa. iij. Quaſi agnꝰcorā tondente ſe obmuteſcet ⁊ nō aperuit os ſuū. Sequit̉: a. Adiuro te ꝑ deum viuū. ad hoc autē reſpōdet chriſtus ꝓpter reuerentiam diuini nomīs inuocati dicens: b Tu dixiſti. ſupple veritatem. qd̓ patet ex ſequētibus. c. Ueruntamen dico vobis amodovidebitis filium homīs ſedentē a dextrꝭ virtutis dei ⁊cͣ. quia in iudicio extremo ſic videbitur ab illis qui eum iniuſte condemnauerūt. dicit igit̉: amodo: qꝛ a tēpore ſue paſſionis eum vlteriꝰ nō viderunt. d Tūcprinceps ſacerdotum ſcidit veſtimenta. iſteerat mos iudeorū ſcindere veſtimenta in ſignum doloris quādo audiebāt blaſphemiam diuini nomīs. hoc autē imponebat princeps ſacerdotū chriſto. ꝓpter quod ſubdit̉:e Blaſphemauit. ꝓpter qd̓ ipſe ⁊ alij aſſiſtentes iudicauerunt eum dignuꝫ morte: cūtamen diceret veritatem: vt patet multipliciter ex predictis in hoc euangelio.Tunc exꝑuerunt. Hic conſequēter oſtenditur qualiter chriſtus fuit turpiter vituperatus ꝑ malignos apparitores: ⁊ hoc dupliciter. primo facto. cum dicit: Expuerunt infaciem eius: tanqͣꝫ in hominē peſtiferum etdignum morte. mos enim erat iudeorum ſuper tales ſpūere in contēptum. g. Et cōlaphis eum ceciderunt. ſine cauſa ꝑcutiendo ⁊ vituperando eum. ſecūdo verbo dicentes: h Prophetiza nobis chriſte ⁊cͣ. q.d. tu es falſus propheta. i. Petrꝰ vero.hic oſtenditur qualiter chriſtus fuit negat̉a ſuo diſcipulo ꝑ tres vices. primo ſimpliciverbo. ſcd̓o cum iuramēto. tertio ꝑ deteſtationem cum iuramēto .i. ꝑ execrationem qd̓eſt qn̄ aliquis nō ſolum iurat ꝑ deum ſꝫ etiāimprecat̉ ſibimet aliquod malum niſi id qd̓dicit ſit verum. dicit igit̉: Petrus vero ſedebat foris ī atrio. Nō enī petrus erat ſimpliciter extra domū: vt iam dictum eſt: ſed eratextra locū vbi chriſtus illudebat̉ in quodāatrio in quo erat ignis accenſus in medio.ẜm ꝙ d̓r Luce. xxij. k Et acceſſit ad eūvna ancilla. de iſtis negatiōibꝰ petri videntur euangeliſte diuerſimode ſcribere maxīede ſecunda ⁊ tertia: quia de ſecūda d̓r hic ꝙfuit ad vocem ancille. Lucas autem dicit ꝙfuit ad vocē homīs. Iohānes auteꝫ dicit ꝙfuit ad vocē pluriū. ſil̓r de tertia dicit Iohanes ꝙ fuit ad vocem vnius qui erat cognatus illius cuius petrus abſcidit auriculaꝫ.Mattheus autē hic dicit ꝙ fuit ad vocē illorū qui aſtabāt. Dicendū igit̉ ꝙ prīcipalisintentio euangeliſtaꝝ erat negationē trināpetri exprimere: ⁊ in hoc conueniūt omneseuangeliſte. Exprimere autem ꝑſonas accuſantes petrum non erat principalis intētioeorum: ſed tm̄ ex accidenti: tamē non cōtrariantur in hoc: qꝛ veriſimile ē ꝙ multi ad illa verba ꝯcurrebant circa petrum: ⁊ cōſimilia verba ꝓferebant ipſum accuſando: et ſievnus euangeliſta vnam perſonā nominat.alius aliam vnam vel plures: nec eſt ibi falſitas ratione dicta. videtur autē ẜm veritatem hiſtorie ꝙ prima negatio ſit facta ad vocem oſtiarie principaliter. Secunda ad vocēillorum qui ſtabant ad ignem: fuerūt tamēexcitati ab alia ancilla. propter quod Mattheꝰ illā expͥmit hic: ⁊ de alijs tacet. qd̓ autē hic d̓r ꝙ facta eſt petroexeūte ianuā: intelligēdū ē ſic .i. ſe diſponēte ad exitu: qꝛ adhuc eratDe ignē: vt dicit ioh̓es: ſꝫ timēs ne ꝑciꝑet̉ volebat exire. Tertia ātnegatio facta ē multꝭ eū accuſantibꝰ: int̓ qͦs pͥncipal̓ erat cognatusilliꝰ cuiꝰ petrꝰ abſcidit auriculā. ꝓpter qd̓ijt illū ioh̓es de alijstacēdo. his dictꝭ lr̄a ptꝫ vſqꝫ ad illū locūNā ⁊ lo. t. ma. te fac̄.arial̓licꝫ eī lingua hebrea ſina: tn̄ aliqͦ mōin diuerſitatē.uinciaꝝ: ⁊ iō illi da alit̓ loq̄banilli qͥ erāt de hieruſalē. ſic̄ lingua gallicana:li qͥ ſunt de picatdia qͣꝫ illi qͥ habitaꝰ: ⁊ ꝑ tn̄ aliqͥs ſitoriūdus. Sequit̉: m Tunc cepit deteſtari ⁊ iurare. In hocficatur iura

G

Mar. 15. a-

Mar. 14. ſ.Luce. 22. g

Mar. 14. f.LuceIoh̓. 6.

Actꝭ .14. b

mar. 14. g

G

Mar. 14 g

FEſa. 30. 6mar.4. SLuce22. gIoh̓ .18. ⁊

mar. 14Luce .2Ioh̓ .18.

mar. 14. g

Ibidem

Luce. 22. f.

Ioh̓. 18. eLuce. 22. f