Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Matthei Ca. XXVINico. de lyra

ſerūt diſcipuli ad ieſum dicētes:a Ubi vis paremus tibi comedere apaſca? At ieſus dixit: Ite in ciuib tatem ad quendam: et dicite ei:Magiſter dicit: tempꝰ meuꝫ pro dxpe eſt: apud te facio paſca cuꝫ diſcipulis meis. Et fecerūt diſcipuli ſicut conſtituit illis ieſus: ⁊ paa I qn̄ verus ſol ad occaſum properabat.rauerunt paſca. Ueſpēre autemea § qꝛ eis eternā requiē p̄parabat: ⁊ ꝑ eos alijs.facto: diſcumbebat cū duodecim fdiſcipulis ſuis. Et edentibꝰ illis sddixit: Amen dico vobis: qꝛ vnꝰ ẜa § qꝛ non erant ſibi huiijs reatus conſcij.vr̄m me traditurꝰ ē. Et contriſta ie ti valde cęperunt ſinguli dicere: kNunqͥd ego ſum dn̄e? At ille re­ 1a § qui latenter notatus non reſipiſcit manifeſtiꝰarguitur non tamen ex nomine.t ſpōdens ait: QQu̓i intingit mecūs manū ī parapſide: hic me tradet.Filiꝰ quidē hoīs vadit: ſicut ſcri­ RI homo pacis mee: qͥ ē. p. m. mag .ſ. m. ſu.ptū eſt de illo Uę aūt homini illi oꝑ quē filius hoīs tradet̉. Bonuꝫ perat ei ſi natus nō fuiſſet homo ilaſne tacēdo videret̉ ſe ꝓdere alijs int̓rogātibꝰle. Reſpōdens aūt iudas qͥ tradi ꝙidit eum dixit: Nunqͥd ego ſumaI tu prodidiſti non ego. b F finito veteri paca tranſit ad nouumf rabbi? At illi: Tu̓ dixiſtir Ce̓nan­ Sxintibꝰ autē eis: accepit ieſus panē-

id eſt. xv. luna ſit crucifixus: tn̄ ea nocte paſſionisſue tentus a iudeis celebrauit exordiū.a Ubivis ⁊cͣ. Nō erat eis certa domꝰ: in qͦ improbat̉ edificatio ſuꝑfluoꝝ. b. Ad quēdā. Eundē ſignificat quem Marcus ⁊ Lucas dicūt patrēfamilias.Qui gͦ ait ad quēdā tanqͣꝫex ꝑſona ſua (⁊ nō dn̄i) ſtudio breuitatis illū cōpēdioinſinuauit. Ad quendaꝫNon ad quēlibet: ſꝫ ad aliquē certū quē ex ꝑſona ſualoq̄ns recte poſuiſſet. Modo aūt cū verba dn̄i poſuit:ite in ciuitatē: interpōit ip̄ead quendā: nō qꝛ dn̄s hͦ dixerit: ſed vt ip̄e nobis inſinuaret tacito noīe ꝓprio fuiſſe ibi quendā ad quē mittebant̉. c Et fecerūt diſcipuli ſicut ⁊cͣ. In alio euāb gelio ſcribit̉: Inuenerūt cenaculū gran. ſtra. Cenaculū lex ſpiritualis eſt: que deanguſtijs littere egrediensin ſublimi loco recipit ſaluatorem. Nam qͥ litterā ſequitur in imo paſca facit. Sedqui aque baiulum .i. preconem gratie in domū eccleſieſequitur: hic per ſpiritū litteram tranſcendens in altomentis chriſto refectionemparat. d Quia vnus.Qui predixit de paſſione:predicit de proditore: vt videns ſe nō latere peniteretfacti. Mittit crimen ī numero: vt agat conſcius penitentiā. Nō tamē deſignatſpecialiter: ne impudentiorfieret. eCeperūt ſingili. Quia plus credūt magiſtro qͣꝫ ſibi: ⁊ timētes etiamfragilitatē ſuaꝫ querunt depeccato cuius nō habēt cōſcientiaꝫ. f Qui intingit. Alijs ꝯtriſtatꝭ ⁊ a cibomanū retrahentibꝰ: ea impudentia qua tradidit: manū cum magiſtro mittit: vtaudaciā bonā ꝯſcīam metiret̉. Ecce hūilitas ⁊ patiētia: qua ꝓditorē ad menſam admittit. g In para. ⁊cͣ. Marcꝰ in catino.Parapſis eſt vas eſcaꝝ qͣdrangulū a paribꝰ abſidibus .i. ab equis lateribꝰ dictū. Catinū vas fictile aptū admittendū liquorē: ⁊ potuit fieri vt mēſafictile vas ⁊ quadrangulū cōtineret. Pena predicitur: vt quē pudor nō vicerat corrigāt denūciata ſupplicia. h Bonuꝫ erat ei ⁊cͣ. Multo meliꝰeſſet oīno nō eſſe: qͣꝫ male eſſe: vſitate ⁊ ſimpl̓r hͦ dicit. Non pōt enī ei bene eſſe qͥ non eſt. An diabolodicit nō naſci ad pctm̄: an etiā bonū illi erat vt chriſto nō naſceret̉ ꝑ vocationē: vt nō eſſet apoſtata ꝑproditionē. Vel ſolemus dicere ſimpl̓r melius eſſetnō eſſe qͣꝫ male eſſe. i Rabbi. Alij dicūt dn̄e. iſterabbi. Quaſi minus pctm̄ habens prodere magiſtrū qͣꝫ dn̄m: vel blandiēdo. k Tu dixiſti. Nechic aꝑte d̓r an ip̄e eſſet. Pōt enī intelligi. q. d. nonego dixi. l Cenātibꝰ aūt ⁊cͣ. Finitis ſolēnibusgaudijs veteris paſce q̄ in liberatiōis memoriamppl̓i dei de egypto agebant̉: trāſit ad nouū qd̓ ī ſuimemoriā eccl̓iaꝫ frequētare volebat. Vt videlicetꝓ carne agni ac ſanguine ſui corꝑis: ad ſanguinisſacramentuꝫ ſubſtitueret: ipſumqꝫ eſſe monſtraret:cui iurauit dominus ⁊ non penitebit eum: tu es ſacerdos ⁊cͣ. m Accepit. Hiero. Poſtqͣꝫ typicuꝫpaſca fuerat impletum: ⁊ agni carnes cum apoſtolis comederat: aſſumit panem. Et benedixit

hoc bene ſcribit. Mattheꝰ qͥ ſcribit: Prima dies acymoꝝ ⁊cͣ. Ꝙ aūt arguūt de Ioh̓e qͥ dicit ꝙ iudei nō introierāt p̄toriū ne impedirent̉ a manducatiōe paſce. Dicendū ꝙ paſca accipit̉ nō ꝓ agno paſcali qͥ fuerat īmolatꝰ nocte p̄cedēti: ſꝫ ꝓ acymis panibꝰ qͥbꝰ vtebant̉ ſepteꝫ diebꝰ: adqͦꝝ comeſtione reqͥrebat ꝙ hō eſſet mūdus. Ad ſcd̓m qd̓ arguūt de euāgelio Ioh̓. xij. Ante diē feſtū ⁊cͣ. dicēdū ꝙ qͥntadecima die mēſis pͥmi illa erat dies feſtiuitatꝭ paſcalis: q̄ tn̄ feſtiuitas inciplebat a veſꝑe diei p̄cedentis. ⁊ ꝓpter hͦ illa eadē die incipiebāt comedere azymos panes in veſꝑe: vt ptꝫ ex p̄dictis.ex qͦ ptꝫ ꝙ iohānes nō ꝯtradicit alijs ſed magisꝯuenit cū eis. Sequit̉: a Ubi vis paremꝰ tibi comedere paſca .i. agnū paſcalem. b. At ieſus dixit: itē in ciuitatē ad quēdā. Mattheꝰ hicloqͥtur generaliter qꝛ chriſtꝰ nō expreſſit illis nomen illiꝰ ad quē debebāt ire: tn̄ dedit eis ſignuꝫꝑ qd̓ poterant determinate cognoſcere ẜm ꝙ hr̄Marci. xiiij. vbi d̓r ſic: Occurrit vobis hō lagenā aque baiulaus ſeqͥmini eū. ⁊ qͦcunqꝫ introierit dicite dn̄o domus ⁊cͣ. c Tempus meū .ſ.patiendi. d. Prope ē apud te facio paſca cū3diſcipulis meis. q. d. ꝓuide mihi de loco ⁊ cibo.vn̄ credit̉ ꝙ ille erat diſcipulus xp̄i occultus tn̄:ptꝫ etiā ꝙ xp̄s ita pauꝑ erat ꝙ nec domiciliū habebat: nec vnde poſſet cibū paſcalē emere. Seqͥtur: e Ueſpere aūt facto. qꝛ illa erat hora comēdēdi agnū paſcalē. f Diſcūbebat cū duodecim diſcipulis ſuis. Ex quo ptꝫ ꝙ qͣntuꝫ eratin ſe reuocabat proditorē amore primo cum eſſetvnꝰ ex duodeciꝫ: ⁊ tn̄ illū repulit a cōuiuio agnipaſcalis: licet eiꝰ ꝓditio nō lateret eū. g¶ Etedentibꝰ illis. Hic ſecūdo reuocat proditorē dolore predicendo corā eo paſſionē ſuaꝫ q̄ debebatīeſſe diſcipul̓ ſuis materia doloris: ⁊ hͦ eſt qd̓ d̓r:h. Amen dico vo. qꝛ vnꝰ veſtrū .i. xij. diſcipulorū principaliū: iMe traditurꝰ eſt. ⁊ ꝯtriſtati valde ⁊cͣ. Nō ſolū ꝓpter mortē magiſtri ſui futurā ꝯtriſtati ſunt: ſed qꝛ qͥlibet timebat de ſe neeſſet ille qͥ debebat eū tradere. ꝓpt̓ qd̓: k Ce­ 7perūt ſinguli dicere: nunqͥd ego ſū dn̄e? qꝛ quilibet debet ſibi timere de pctō futuro qͥntūcūqꝫ ſitſanctus. At ip̄e rn̄dens ait: Qui intin. me.in pa. hic me tradet. ꝑ hͦ nō poterāt ꝑpendere qͥseſſet determīate: qꝛ oēs comedebāt in eodē vaſe.in qͦ erāt carnes agni paſcalis poſite. m Filius qͥdē ho. va. ad paſſionē .ſ. n Sicut ſcri.eſt de il. Eſa. liij. vbi d̓r ſic: tanqͣꝫ ouis ad occiſioˡrnē ducet̉ ⁊cͣ. ⁊ Dan̄. ix. Poſt hebdomadaſ. lxxij.occidet̉ xp̄s: ⁊ in pl̓ibꝰ alijs locis ſil̓e habetur.Ue aūt. Hic tertio reuocat ꝓditoreꝫ timoredicenenā dānatiōis ſue dicens: Ue autēhomini illi ꝑ quē filius hols tradeiBonū erat ei ſi na. nō fuiſſet.hō ille. minꝰ enī malū accipit̉ hic ꝓ bono. minꝰ aūt malū ē nō eſſe ſimpl̓rqͣꝫ eſſe dānatū: qꝛ ⁊ ſi nō ſit minꝰ malū rōne pene adiūcte q̄ nō priuat totu eſſe creatū: minꝰ tn̄ malū eſt rōne culpe mortal̓ q̄ inſeꝑabiliter adheretdānatis: ⁊ ip̄a nō ſolū priuat quoddā eē creatū ſic̄ pena: ſꝫ etiā priuat bonū infinitū .ſ. diuinū. ꝓpter qd̓ eē miſerū miſeria culpe mortalis eternaliter. hͦ eſt peiꝰ qͣꝫ ſit nō eē ſimpl̓r. cRn̄dēs aūt iudas. Hic qͣrto reuocat ꝑditorē pudore: qꝛ illi on̄dit ſe ſuā ꝓditioneꝫ cognoſcere: ⁊ hͦ eſt qd̓d̓r: Rn̄s aūt iudas qͥ tra. eū dixit: Nūqͥd ego ſuꝫ rabbi? Si eī iudas alijſde hͦ q̄rētibꝰ tacuiſſet reddidiſſet ſe eis ſuſpectū. r Ait il. tu dix. ⁊ in hͦdelictū ſuū alijs nō publicauit: ſꝫ ꝯſcīe iude ſignificauit ſe eiꝰ delictū ſcire. poterat enī ꝑ hͦ ꝟbū mētē iude ſic mouere ꝙ alios latebat. s Cenātibꝰ. Hic īſtituit̉ euchariſtie ſacr̄m ad dn̄ice paſſiōis recordationē: ⁊ diuidit̉ in tres ꝑtes. qꝛ prīo deſcribit̉ huiꝰ ſacr̄i īſtitutio. ſcd̓o p̄dicat̉ īmortalis vite īchoatio. ibi: Dico aūt vob̓. tertio pro vtroqꝫ reddit̉ gr̄aꝝactio.ibi: Et hymno dicto. Circa pͥmū aduertenduꝫ ꝙ iſtud ſacr̄m ſub dupliciſpecie īſtitutū ē .ſ. panis ⁊ vini: qꝛ panis ꝯuertit̉ ī corpꝰ xp̄i: ⁊ vinū ī ſanguinē. ⁊ iſte ꝯuerſiōes fiūt ſeꝑatim: qꝛ chriſti ſanguis fuit ſeꝑatꝰ a corꝑevel a carne ī paſſiōe. hͦ aūt ſacr̄m vt dictū eſt īſtitutū ē qͣſi quoddā memoriale illiꝰ paſſiōis: ⁊ iō ꝯſecratio carnis ⁊ ſanguīs fit ſub ſpeciebꝰ diſtinctis. Cōſiderādū etiā ꝙ ſub vtraqꝫ ſpecie ē totꝰ chriſtꝰ: qꝛ ſub ſpecie panis ē tm̄ corpꝰ ex vi ꝯuerſiōis vl̓ ſacr̄i. ſanguis āt ⁊ aīa ⁊ dīnitas ſunt ibiex cōcomitātia naturali ⁊ īſeꝑabili. Sil̓r ſub ſpecie vini ſanguis tm̄ ē ibiex vi ſacr̄i. cet̓a āt ex cōcomitātia vt diffuſiꝰ tractat̉. iiij. ſnīaꝝ. dic̄ gͦ: Cenātibꝰ āt ill̓ .i. poſtqͣꝫ comederāt carnes agni paſcal̓ an̄qͣꝫ ſierēt de cena. t Accepit ie. p. ⁊cͣ. qꝛ vbi t̓mīat̉ figura: ibi dꝫ inciꝑeaūt paſcal̓ erat figura huiꝰ ſacr̄i: ⁊ iō īſtitutū ē poſt comeſtiorEt bene

G

nax. 11

Mar. 14 bIoh̓ .13. c

T2. q. l. vnꝰMar. 19. bLuce. 22. 5Ioh̓ 13. c

vō-

TDe conſe.di. 2. cū oē.

Mar. 14. c.Luce. 22. c

De conſe.di. 2. ſcpͥtura. c. timorem.corpꝰ. Acele. miſ. c.cū maar.Lucꝭ. 22. bIoh̓. 6. c

Pꝫͣ. 109.