Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Matthei Ca. IGlo. ordi.Nico. de lyra

§ ꝓ traducere greci habēt ꝓpalare. b Fne ſialā eſſet vt adultera puniretur.a et nollet eā trāducere voluit qͦc­ aa §ne ſi retineret neſciēs euentū rei. q. conſciuseſſet peccati.b Ivt occulte dimitteret.d culte dimittere eam. He̓c autem oI non deluſor.eo cogitāte: ecce āgelus dn̄i apa ſ nō manifeſta viſione: qꝛ dubietate aīe p̄mebat̉: velut ſomno infidelitatisI nelteriꝰ premeret dubietas quē cōmēdabat equiparuit in ſomnis ioſeph dicēs:§ familiarē ⁊ notū on̄dit: cuiꝰ nomē ⁊ genusIoſeph fili dauid noli timerecdicit.a I ẜm p̄ceptū legis nominatam.accipere mariā coniugem tuaꝫ.a ſ et ne ſuſpiceris ꝙ de alio ſit: ꝙ enb Fiam conceptum.f Quod enim in ea natum: eſt deꝰi ſpirituſancto eſt. Pariet aūt filia F nō īpōes qd̓ ab et̓no īpoſitū ē. b F ſaluatorēkum: ⁊ vocabis nomē eius iēſuꝫ. sa I ſubdit cauſam nominis. b 5 qd̓ ſolius dei ē.c I quos predeſtinauit.Ipſe̓ enī ſaluu̓ꝫ faciet populumhque ex eis ſunt. bſ hoc qd̓ narrat teſtimonio ꝓphetico certius facit.i ſuū a peccatis eorū. Hōc autem iin totuꝫ factum eſt: vt adīplereturEſaiamquod dictū eſt a domino per ꝓaſquaſi hec ſubſtantia ſue carnis nō aliūde tāqͣꝫ per coitum viri.n phetā dicētē Ecce virgo ī vtēroſ vl̓ vocabūt: pͥmo angeli pſallētes: inde apl̓i:dentes.dicātes: vel alij crechabebit ⁊ pariet filium: ⁊ voca­ kobitur nomē eiꝰ emanuel: qd̓ ē inſ verbū caro factū eſt ⁊ ha. in no. I nobiſcū.in homine deus.pterp̄tatū nobiſcū deꝰ. Exurgēs 1dubietatꝭ.q̄ aūt ioſeph a ſomno fec̄ ſicut p̨̄cea F non malignus. §ꝓpter p̄dictas cauſas.pit ei angelꝰ dn̄i. Et accepit cō­ ma ſad opꝰ cōiugale. § I ꝓpter ſecreta que diliceratiugē ſuam: et nō cognoſcebat eā n

a Et nollet eā tra. Quā deſpōſauerat in cōiugiū ducere: ne videretur quod ignorabat celare: vel traducere ad penā in qͣ nouerat nōeſſe infamia: qꝛ ſciebat ſe eā virginē accepiſſe ⁊ intactā ſeruaſſe.h Hec autē eo co. Hic docemur diu deliberādum eſſe in īcertis nepeccet temeritate leuitatis. c. Ecce angelꝰ do. Quia ſic pie cogitat cōſolari meret̉: ⁊ cōſiliū ſuū meliori conſilio mutatur. d Fili dauid. Recognoſcequod promiſſuꝫ eſt domui dauid: de qua tues et maria: ⁊ vide impletum in ea.e Noli timere. Ꝙͣuis tantuꝫ ſit qͣꝫtum credis: ⁊ ne timeas ꝓ reatu: ſꝫ amplectere charitatis intuitu. f Coniugem. Coniunxerat non concubitu ſed affectu: non coniunctione corporis: ſed copulatione animoruꝫ.Nota coniugem dici a prima fide deſponſationis: Igitur diſpenſationis eſt ſi quis ꝑmittitur aliam ducere poſt ſacramētum ſpōſionis: ⁊ ſi nunqͣꝫ debitū ſoluere poſſit.Bene loſeph vir ⁊ maria ꝯiunx dicit̉: cūin eo ſeruat̉ affectus amoris qd̓ eſt verū cōiugium: ⁊ in ea ſine coitu eſt fructꝰ nuptiaꝝ.In ea natū. De ea naſci eſt ī lucē ꝓduciIn ea ꝟo naſci eſt concipi: vel ẜm p̄ſcientiāangeli quā habet ex deo: cui futurū quaſi p̄teritū natum dicitur. h. De ſpirituſācto.Spirituſſanctus d̓r deus et donū dei ⁊ charitas: ⁊ ſola charitas eum incarnari fecit.i Pariet. Ne videretur ioſeph nō eſſe neceſſarius ei. ſubdit: pariet. ⁊ ita eris neceſſarius procurationi. k Uocabis. Idē dicit iſte qd̓ p̄dixerat marie: vt ꝓmiſſum ſaluatorem iam veniſſe tam viris qͣꝫ feminis rep̄ſentet ex voce. Ipſe enim nomen interp̄tat̉.l. Hoc autē totū. Ꝙ ꝓpinquo eſt deſponſata ꝙ inuenta eſt in vtero habēs: ꝙ peꝑitvirgo: ꝙ ieſus vocatꝰ eſt: ꝙ ſaluat. Hoc enīait euāgeliſta quādo iā oīa impleta erant.m. Ut adimpleret̉. Prophetia ſignū eſt p̄ſcientie dei: quia quod dicit certū eſt a deo p̄ſciri: ⁊ ideo ab homine debet timeri. Nullūautē ſignū quod deſignat efficit: ſed tm̄ ſignat quod oſtendit. ſic prophetia non neceſſitatem eorum facit que predicit: ſed ſignuꝫeſt preſcientie dei. Hiero. non eſt neceſſitas rerum ex eloquio ꝓphetarum: ſed ſolaexhibitio veritatis. Prophetia nō facit neceſſitatem eorum que dicit: ſed ſignum eſt p̄ſcientie dei. Prophetia alia eſt ex predeſtīatione dei: quam neceſſe eſt omnibus modiseuēire: vt ſine noſtro impleatur arbitrio: vthec de qua hic agitur. Alia eſt ex preſciētiadei cui noſtrum admiſcetur arbitriū. Aliaque comminatio dicitur: que fit ob ſignumanimaduerſionis diuine vt fugiant a faciearcus electi: ⁊ iuſte pereant incauti: et nō expreſcientia: quia longe aliter ſcitur qͣꝫ futurum ꝯminetur. nª Ecce virgo in vtero habebit et pariet filium. Admiratur prophetaEſaias: et quaſi omnes de ſomno ſuſcitansait: Ecce virgo in vtero habebit: ſpirituiſanEcce virgo ⁊cͣ.cto preſens erat quod in tempore nondum eratDicunt iudei ꝙ nō eſt hoc nomē integritatis ſed etatis puella. Sedquomodo tunc eſt ſignum? ſenſum Eſaie ſequitur: non verba: ꝓ cōcipiet ponit: In vtero habebit. ⁊ vocabunt pro vocabis vel vocabitur. o Emanuel. Proprium eſt chriſti vt ieſus: quia cum his qͦsſaluat ſemper adiuuando perſeuerat. Tribus de cauſis de veteriteſtamento aſtruit ea que ponit in euangelio. Pro teſtificatione: vthabeat teſtimonium a lege ⁊ ꝓphetis. Pro confirmatione fidei: qꝛfacilius credimus cuꝫ videmus impleta que ſunt predicta. Pro cōiunctione noui et veteris teſtamenti. p Exurgēs autem ioſepha ſomno. Be. Mora. Quiſquis a deo monetur: ſoluat moras: ſurgat a ſomno: faciat quod iubetur. q Fecit ſicut precepit ei. Perfecta obedientia. Fecit non tm̄ quod precepit angelus: ſed etiam ſicut precepit. Exhibitione ſeruitutis et affectu amoris obediēs recte dicitur feciſſe ſicut precepit ei angelus. r Angelꝰ dn̄i. Nō relinquit̉ mētiēdi locꝰ: vbi officiuꝫ angeloꝝ celebrat̉. s. Et accepitcō. ſu. Ad vitādā virginis infamiā ad celandū ſaluatoris aduētū:ad neceſſarium pueri naſcentis obſequium.S Donec pepe

ab ea? Dicendū ꝙ ꝓ nihilo petiſſet: qꝛ ip̄i marie ꝓ ſe dicēti nō credidiſſet: ⁊ iteꝝ ex diuina diſpeſatiōe hͦ factū ē:vt ꝑ reuelationē angeli ip̄e ioſeph ſic certificaret̉ ꝙ d̓ cetero nullo modo dubitare poſſet. a. Hec autē eo cogi.Hic ponit̉ ipſius ioſeph dubitātis magna certificatio. ⁊diuidit̉ in duas ꝑtes: qꝛ prīo ponitur eiuſ certificatio qͣꝫtū ad intellectū. ⁊ ſcd̓o oſtendit̉ hec certificatio per effectū. ibi: Surgensautē. Prima adhuc in duas: qꝛprimo ad certificationē ipſiꝰ pōitur teſtimoniū angelicū. ſcd̓o adfidei noſtre cōfirmationē ꝓducitur teſtimoniū ꝓpheticum. ibi:Hoc aūt totum factū eſt. Ad euidentiā prime partis aduertendūꝙ magnū maluꝫ fuiſſet ſi ad modicam horam ipſe ioſeph beataꝫvirginem que de ſpūſancto ꝯceperat dimiſiſſet: ideo cū adhuc d̓hoc d̓liberaret certificatus eſt ꝑangelū anteqͣꝫ ab ea diſceſſiſſet:⁊ hoc eſt qd̓ dr: Hec aūt eo cogtante: ecce angelꝰ dn̄i apparuitſomnis ioſeph: qꝛ aīa clauſis ſēſibus exterioribus ad recipiendū reuelationē magis eſt apta:qꝛ tunc nō eſt per occupationemſenſuum exteriorū īpedita. ſequitur: b. Ioſeph fili dauid ⁊cͣ.qꝛ de xp̄o volebat loqͥ qͥ erat ꝓmiſſus ip̄i dauid: ideo de ip̄o dauid memoriā facit. c Noli timere accipere mariā cōiugē tuā.non ad carnalē copulā: ſꝫ ad cohabitationē cū ea: ⁊ d̓uotā miniſtrationē. ſubditur ratio:d Quod enī in ea natū eſt. nōdicit ex ea: qꝛ natiuitas in vteroeſt quādo fetus animatur: ⁊ illaerat cōpleta: ſꝫ adhuc natiuitasex vtero tꝑe debito expectabat̉.e De ſpirituſācto. miracl̓oſe facta eſt ꝯceptio: nō interuenienteadulterio. ſeqͥt̉: f. Pariet āt filiū .ſ. qn̄ erat natiuitas ex vtero.Et vocabis nomē eius ieſū.ī. ſaluatorē. ideo ſubditur:h. Ipſe enim ſaluū faciet ppl̓mſuū a pctīs eoꝝ. In hoc aūt oſtēdit angelus eum verū hominemin partu virginis: verū deū in ſalute ppl̓i a pctīs: qꝛ nullꝰ poteſtaluare a peccatis niſi deus.Hoc autē totū factū eſt vt adimpleret̉ ⁊cͣ. Hic ad certificationeꝫnoſtre fidei adducit̉ ad hoc teſtimoniū ꝓpheticū. vn̄ iſta ſūt ꝟbaeuāgeliſte ſcribētis: nō angeli loiētisebat enī oſtendere īhoc cōpletā eſſe ꝓphetiā: Eſa. vij. Ecce virgo ⁊cͣ. ſequit̉:k Et vocabit̉ nomē eius emanuel. qd̓ eſt interp̄tatumnobiſcum deus. Per hoc oſtendit̉ veritas deitatꝭ ⁊ humanitatis in chriſto. prius enī erat nobiſcū deus ꝑ eſſentiam: potentiā: ⁊ p̄ſētiā. ſimilit̓ erat per gr̄am nobiſcū qͣꝫtū ad ſanctos patres: ergo li nobiſcū īportat hic ſpecialē vnionē que facta eſt ꝑ noſtre humanitatis aſſumptionem. l Exurgens aūt a ſomno. Hic pōit̉ ipſiꝰ ioſephcertificatio per effectum: qꝛ exurgens a ſomno certificatꝰd̓ virgītate marie ad mādatū āgeli. m¶ Accepit cō. ſu.tāqͣꝫ dn̄am ſuā ei obſeqͥoſe mīſtrādo. n. Et nō cogno.eā. qd̓ exponūt aliqͥ de cognitiōe faciei. dicētes ꝙ ex preſētia xp̄i in vtero virgīs tata erat claritas in eiꝰ facie ꝙioſeph nō poterat eā cognoſcere: ſic̄ d̓r de claritate facieimoyſi ex ꝯſortio ſermōis dn̄i: qꝛ nō poterāt intēdere ī eāfilij iſrl̓: vt hr̄. ij. Coꝝ. iij. Aliter expōit Hiero. de cognitione carnalis copule: qꝛ cū ea fouerat virginitatem: vtdictum eſt. ſequitur:Donec pe.

27. q. 2. inſtitutuꝫ. etc. priuſqͣꝫ.

D

F Eſa. 7. 6

IDe .266.ſig. c. 3.

eſa. 7. c

oralit̓.