Druckschrift 
Quinta pars huius operis in se contine[n]s glos[s]am ordinariam cu[m] expositio[n]e lyre litterali [et] morali:necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyraGlo. ordi.Prologus

a ex publicanis actibꝰ fuit: duoꝝ ī a5. i. dauid ⁊ abraam.generatiōe xp̄i prīcipia p̨̄ſumēs:§ abrae .ſ.fuit.vnius cuius prima circūciſio in b§. ſ. dauid.§ dn̄i .ſ.c § ſaule reprobato.carne: alterius cuius ẜm cor ele­ cctio fuit. Ex vtriſqꝫ enī patribus d̓I ſupple natus eſt.chriſtꝰ. Sicqꝫ quaterdenario nu­ eI generationis .ſ.mero triformiter poſito prīcipiū§. i. ab abraam. I vel via. I dauid.a credendi fide in electionis tempus porrigēs: ⁊ ex electiōe vſqꝫ ī strāſmigrationis diem dirigens:atqꝫ a tranſmigrationis die vſqꝫ hͦI terminans.in chriſtū definies: decurſam ad iuētus domini oſtēdit generationem: et numero ſatiſfaciens et tē kpori: vt ⁊ ſe qd̓ eſſet oſtenderet: ⁊ i§ miſericorditer actum.dei in ſe opus monſtrās etiaꝫ in nhis quoruꝫ genus poſuit: chriſtioperātis a principio teſtimoniūnō negaret. Quarū rerum omnium tempꝰ: ordo: numerꝰ: diſpoſitio vel ratio: quod fidei neceſſasriū ē deꝰ chriſtꝰ eſt: ⁊ qui factus ex vmuliere: factus ſub lege: natuſ exvirgine: paſſus in carne: om̄ia in xcruce fixit: vt triumphās ea in ſemetip̄o reſurgēs in corpore ⁊ patris nomē in patribus filio: et filij nomen patri reſtituēs in filijs dſine principio ſine fine: oſtendēs?

quo oſtendit vbi euangeliū ſcripſerit: ⁊ de qͣꝫ imo ſtatu ad qd̓dignū ſit aſſūptꝰ: ⁊ de qͥbꝰ ⁊ qͦ ordīe in hͦ euāgelio tractet.a¶ Duorū in gene .i. p̄t ermittēs abraā ⁊ dauid in generatiōechriſti qͥbus fctā eſt vl̓ facte ſūt ꝓmiſſiōes☞ Incipit euā. Nico. de lyrane peccato exerceri poſſunt vt dicit beatus Gregori. ideo in hoc patet gratia diuina q̄ ex talibus reuocauit mattheū ad ſtatū apoſtolicum. ⁊ hoc ē qd̓dicit: Cuius vocatio ⁊cͣ. Sequitur:a Duoꝝ in generatiōe. Hic tangit̉modus ſcribēdi quē tenuit euāgeliſtamattheꝰ in deſcriptiōe genealogie xp̄a qua incipit ſuū euāgeliū. Et pͥmo tāgitur modus ſcribendi qͣꝫtum ad radicē genealogie chriſti qͥ ponit duospatres: videlicet dauid ⁊ abraam qͣſi radicem genealogie huius: ſicut patet in principio euangelij. cum dicit:Liber generatiōis ⁊c̄. Ratio aūt huiꝰaſſignat̉: qꝛ abraā fuit primꝰ qui fideꝫvniꝰ dei publice ꝯfeſſus eſt: ⁊ in ſignūhuiꝰ pͥmo circūciſionē accepit: q̄ fuit ſignū diſtinguēs fideles ab infidelibꝰ.Dauid aūt fuit primꝰ rex electꝰ a dn̄oẜm volūtatē dn̄i ad fidelē ppl̓m regēdū: ſꝫ qd̓ d̓r. j. Reg. xiij. Queſiuit dominus virū iuxta cor ſuū ⁊cͣ. Saul autē licet primo fuerit electꝰ a dn̄o. hoctn̄ nō fuit ẜm cor dn̄i: ſꝫ ẜm exactionēppl̓i ꝓpt̓ qd̓ dixit dn̄s ſamueli. j. Reg.viij. Audi vocem ppl̓i petētis regē .ſ.ſuꝑ ſe. Sequit̉: Non enī abiecerūt teſed me ne regneꝫ ſuꝑ eos. ⁊ hoc eſt qd̓dicit Hiero. Duoꝝ in generatione xp̄iprīcipia p̄ſumēs .i. an̄ ſumēs duos homines: videlicet abraā ⁊ dauid: quaſiprincipia ⁊ radices genealogie xp̄i .ſequit̉: b Uniꝰ cuiꝰ circūciſio ⁊cͣ. i.ipſius abrae qͥ primo accepit circūciſionem: vt dictū eſt. c. Alteriꝰ cuiusẜm cor electio ⁊cͣ .i. ipſius dauid qͥ electus primo fuit rex a dn̄o: vt dictū ē.d. Ex vtriſqꝫ enī pr̄ibꝰ xp̄s. in hͦ redditur cā p̄dicti. q. d. ꝓpter hoc abraaꝫ⁊ dauid ponunt̉ pͥncipaliter radix genealogie chriſti: qꝛ xp̄s naſci debebatex patriarchis et regibꝰ tanqͣꝫ eiꝰ promiſſus. e. Sicqꝫ qͣterdenario. Hictangit modū ſcribēdi genealogiā xp̄qͣꝫtū ad deductionē ex p̄dictis duobꝰpatribꝰ ſeu pͥncipijs: qꝛ euāgeliſta ponit tres quaterdenas. Una fuit in tēpore in quo ppl̓s eſt gubernatꝰ ꝑ iudices. Secūduo gubernatꝰ eſtꝑ regēs. Etquo gubernac eſt qd̓ dicit: Sicqꝫ qͣterdenario tritus eſt ꝑ ſiformiter potriformiter gubernatꝰ eſtppl̓s. Sequit̉:ī a credendi fide in electionis tēPrinpus porrigens: qꝛ prima quaterdena īcipit ab abraā: qͥ primꝰfidē vniꝰ dei publice cōfeſſus eſt: ⁊ terminat̉ in dauid qͥ primꝰEt ex electiōe vſqꝫ inelectꝰ eſt in regē a dn̄o: vt dictū eſttrāſmigratiōis diē dirigēs: qꝛ ſecūda quaterdena incipit a dauid excluſiue: ⁊ terminat̉ in iechonia filio ioſie in trāſmigratione babylōis. Sequit̉: h. A trāſmigrationis die ⁊cͣ. qꝛ tertia quaterdena incipit a trāſmigratiōe babylōis ⁊ termīat̉ inxp̄m. iDecurſam ⁊cͣ. decurſam dicit: qꝛ deſcribit genealogiā xp̄i deſcēdēdo: Lucas aūt ecōtrario aſcēdēdo. Sequitur:k Et numero ſatiſfaciens ⁊ tꝑi. q. d. in hoc ꝙ ſic deſcripſit genealogiā per tres quaterdenas ſatiſfecit numero: qꝛ poſuit numeros conuenientes myſterio xp̄i: qꝛ ꝑ quaterdenā que cōponit̉ ex quattuor ⁊ decē: ſignificatur lex coriſti q̄ decurrit ꝑ qͣttuor euāgelia: ⁊ lex moyſi q̄ decurrit ꝑ decē legis p̄cepta. Perternariū vero ſignificat̉ myſteriū trinitatis qd̓ fuit traditū invtraqꝫ lege: ſꝫ in noua lege magis explicite: ⁊ ſic patet qualit̓euāgeliſta ſatiſfecit numero. Satiſfecit etiā tꝑi: qꝛ ꝑ tres quaterdenas deſcripſit tres generatiōes illiꝰ ppl̓i in diuerſis tēporibus. ſe

Ut et ſe qd̓ eſſet oſtēderet. q. d. in ſcribēribus. Sequit̉:do euāgeliū xp̄i mattheꝰ oſtēdit ſtatū ſuū: qꝛ ibidē deſcripſitvocationē ſuā ex publicis actibꝰ ad ſtatū apl̓icū. m Et deiin ſe opꝰ mōſtrās. qꝛ in hoc oſtendit oꝑationē dei vocāt̉ ip̄mꝑ ſuā miſęricordiā. n Etiā in his ⁊c. Hoc eſt dictū ꝙ ſil̓r inabraā et dauid qͥ electi ſunt a deo abantiquo: vnꝰ ad fidē: alter ad regnuꝫdei operationē oſtendit. Cōſtrue ergoſic litterā: Etiā nō negaret. minꝰ dicit⁊ plus ſignificat .i. ꝯcederet ſeu declararet. Teſtimoniū xp̄i operantꝭ .ſ. pergratiā. A prīcipio .i. ab antiqͦ. In hisquoꝝ genꝰ poſuit chriſti .i. deſcribēdogenealogiā xp̄i: ⁊ hoc fuit in dauid etabraam quos poſuit radices genealogie chriſti. o Quarū rerū omniū⁊cͣ. In hac parte Hiero. on̄dit intentionē prīcipalē euāgeliſte Matthei ſeuſubiectū ſui euāgelij: qꝛ gēnealogiā ordīate ab abraā vſqꝫ ad xp̄m deſcripſitvt oſtēderet ꝙ ip̄e xp̄s eſt verꝰ homo ⁊verus deus: qͥ ẜm humanitatē natuseſt de muliere: paſſus in cruce vbi omnia peccata noſtra deleuit: ⁊ reſurgēsa mortuis nos per adoptionē in filioſdei regenerauit. ⁊ hoc eſt quod dicit:Quarū rerū omniū ⁊cͣ. īgenealogia.ſ. xp̄i deſcriptarū. p Tempꝰ. qꝛ ibitria tꝑa deſcribunt̉: vt viſū eſt.q. Ordo. qꝛ ordinate tꝑa ⁊ perſone īdiuerſis tꝑibꝰ deſcribunt̉. r. Numerus. quia ſub certo numero .i. in tribus quaterdenis cōprehēdunt̉.z¶ Diſpoſitio vel ratio. qꝛ rationabiliter diſponunt̉. t¶ Quod fidei neceſſarium eſt. Hoc ē dictu. ad hoc oīapredicta ſic ſunt ordinate deſcripta. vtoſtendatur ꝙ chriſtus eſt verus deusquod credere neceſſariū eſt ad ſaluteꝫ⁊ ꝙ eſt verus homo. vn̄ ſubdit̉:v Qui factus ē ⁊cͣ. quia onera legvoluit obſeruare. hoc autem accipitde epiſtola ad Gala. iiij. x. Paſſus in carne omnia in cruce fixit: id ēomnia peccata noſtra in cruce deſtruxit. ⁊ accipit̉ hoc de epiſtola ad Col̓.ij. vbi dicitur ſic: Delens quod aduerſum nos erat chirographū decreti: ideſt obligationē ad penā inferni: ſed illum tulit de medio affigens illud cruci. ⁊ eſt locutio metaphorica ad ſimilitudinem illius qui deſtruxit aliquamchartam vel obligationem: qꝛ ꝑforateam vel corrumpit. ſic chriſtus per paſſionem ſuam illud decretum quo eramus obligati gehenne deſtruxit. Seqͥtur: y Ut triūphans ea in ſemetipſo .i. deuincens in corpore ꝓprio. z Reſurgens in corpore ⁊cͣ. Ad euidentiam huius littere conſiderandum ꝙ pater⁊ filius correlatiue dicuntur. relatiua autē poſita ſe ponūt: etꝑempta ſe perimunt. igitur qꝛ iudei noluerūt recipere chriſtūabrae ⁊ ceteris patribꝰ ꝓmiſſū. ideo deſierūt eſſę filij abrae .i.imitatores ipſius ꝑ fidē: ⁊ ꝑ ꝯſequēs abraā ⁊ ceteri patres deſierunt eſſe patres eoꝝ: gentiles autē econuerſo ad predicationem apoſtolorum receperūt fidē xp̄i. ⁊ ideo in loco iudeoꝝa fide abrae recedentiū facti ſunt filij abrae: ⁊ ſic paternitas q̄deſierat eſſe in abraā ⁊ ceteris patribus reſtituta eſt ꝑ filiationem gētiū: qui facti ſunt imitatores eoꝝ ꝑ fidē: ⁊ econtrarioſibi filiatio reſtituta eſt in ipſis credentibus: reſtituta p̄dictapaternitate: qꝛ hec eſt natura correlatiuoꝝ: vt dictū ē. ⁊ hͦ eſtqd̓ dicit Hiero. Reſurgēs in corꝑe .ſ. xp̄s: ⁊ p̄cipiens p̄dicarebaptiſmū penitētie in oēs gētes factꝰ ē reſtituēs. a. Nomēpatris in patribꝰ .ſ. antiqͥs. b Filio. hoc eſt ad honorē filij:qꝛ hoc cedit ad honorē xp̄i. c Et filij nomē re. in fi. i. ī gentibꝰ fidē recipientibꝰ. d̉ Patri. hͦ eſt ad honorē patrꝭ eterni. e. Sine principio ſine fi. qꝛ xp̄s ẜm diuinitatē manet ineternū. f. Oſtēdēs vnū deū ſe eſſe cū pa. ꝑ oꝑa .ſ. diuītatꝭq̄ egit: qꝛ ꝓpria oꝑatio vniuſcuiuſqꝫ rei on̄dit naturam eius.Quia vnꝰ

ſ

FGal̓. 4. a

a 4