LiberV
ip̄ius exteriorē (erat em̄ fabrili arte ſingularis) Seruiebat aūt multū ebrietati: et ceteris vite remiſſiorꝭ illecebris: magiſqꝫ inofficina ſua die noctūqꝫ reſidere: quā adpſallendū atqꝫ orandū in eccleſia audiendūqꝫ cū fratribꝰ verbū vite ꝯcurrere cōſueuerat. Un̄ accidit illi: qd̓ ſolent dicere qͥdam: qꝛ qui nō vult eccleſie ianuā ſpontehumiliatꝰ ingredi: neceſſe habet in ianuāinferni non ſponte dānatꝰ introduci. Percuſſus em̄ languore: atqꝫ ad extrema ꝑductus vocauit fratres ⁊ multū merēs ac dānato ſimilis cepit narrare: qꝛ videret inferos apertos ⁊ ſathanā īmerſum in ꝓfundum tartari. Cayphan cū ceteris qui occiderūt dn̄m iuxta eū flāmis vltricibꝰ cōtraditū. In quorū vicinia inquit heu miſeromihi locū deſpicio ⁊ eterne ꝑditionis eſſep̄paratū. Audiētes hec fratres ceperūt diligēter exhortari vt vel tūc poſitus adhucin corꝑe penitentiā faceret. Rn̄debat illedeſperans. Nō eſt mihi modo tempus vitam mutandi: cū ip̄e viderim iudiciū meūiam eſſe ꝯpletū. Talia dicēs ſine viaticoſalutis obijt: ⁊ corpus eius in vltimis eſtmonaſterij locis humatū: neqꝫ aliquis ꝓeo vel miſſas facere: vel pſalmos cantare:vel ſaltem orare preſumebat. O qͣꝫ grandi diſtantia diuiſit deus inter lucem et tenebras. Beatus ꝓthomartyr Stephanus moriendo pro veritate vidit celos apertos: vidit gloriā dei: et ieſum ſtantema dextris dei: ⁊ vbi erat futurus ipſe poſtmortē: ibi oculos mentis ante mortē: quoletior occūberet miſit. At contra faber illetenebroſe mētis ⁊ actionis īminente morte vidit aperta tartara: vidit dānationemdyaboli ⁊ ſequaciū eius. Uidit etiā ſuū infelix inter tales carcerē quo miſerabiliusip̄e deſperata ſalutē ꝑiret. Sed viuentibꝰqui hec cognouiſſent cauſam ſalutis ſuaꝑditione relinquerēt. Factū hoc nuꝑ in ꝓuincia Berniciorū: ac longe lateqꝫ diffamatum multos ad agenda ⁊ nō differendam ſcelerum ſuorum penitudinē prouocauit. Qd̓ vtinam exhinc eiꝰ mn noſtrarūfiat lectione litterarum.Ut plurime Scotoꝝ eccleſie inſtanteAdamnan catholicū paſcha ſuſceperint:atqꝫ idem librū de locis ſctīs ſcripſerit.¶ Capl̓m. XVI.
Uo tꝑe plurima pars Scotorum in Hybernia ⁊ nōnulla deBritōnibꝰ in britānia rationabile ⁊ eccleſiaſticū paſchalis obſeruātie tempus dn̄o donāte ſuſcepit. Siquidē Adamnā preſbyter ⁊ abbas monachoꝝ qͥ erātin inſula Hu: cū legationis gr̄a miſſus aſua gente veniſſet ad Alfridū regē Anglorū: ⁊ aliqͣꝫdiu in ea moratꝰ videret ritus eccleſie canonicos: ſed ⁊ a pluribꝰ qui eranteruditiores eſſent ſollerter āmonitꝰ ne cōtra vniuerſalē eccleſie morē: vel in obſeruantia paſchali: vel in alijs quibuſqꝫ decretis cum ſuis pauciſſimis ⁊ in extremomūdi angulo poſitis viuere p̄ſumeret mutatus mente eſt: ita vt ea que viderat ⁊ audierat in eccleſijs Angloꝝ ſue ſuorūqꝫ cōſuetudini libētiſſime p̄ferret. Erat em̄ virbonus ⁊ ſapiens ⁊ ſciētia ſcripturarū nobiliſſime inſtructus. Qui cū domū redijſſet curauit ſuos qui erāt in Hu: qui ve eidem erant ſubditi monaſterio ad eū quēcognouerat: quēqꝫ ip̄e ex toto corde ſuſceperat veritatis callem ꝑducere: nec valuitNauigauit Hyberniā ⁊ predicans eis acmodeſta exhortatione declarans legitimū paſche tempus plurimos eoꝝ ⁊ peneoēs qui abhienſiū erant dn̄o liberi ab errore a viro correctos: ad vnitateꝫ reduxitcatholicā: ac legitimū paſche tempus obſeruare ꝑdocuit. Qui cū celebrato in Hybernia canonico paſcha ad ſuā inſulā reuertiſſet: ſicqꝫ in monaſterio catholicā tēporis paſchalis obſeruantiā inſtātiſſimep̄dicaret: nec tn̄ ꝑficere qd̓ conabat̉ poſſetcōtigit eum ante expletū anni circulū migraſſe de ſeculo: diuina vtiqꝫ diſpenſatione vt vir vnitatis ⁊ pacis ſtudioſiſſimusante ad vitā raperet̉ eternā quā redeuntetꝑe paſchali grauiorē cū eis qui eū ad veritatē ſequi nolebant cogeret̉ habere diſcordiā. ¶ Scripſit idem vir de locis ſanctis librū legentibꝰ multū vtillimū: cuiusauctor erat docendo ac dictando Galliaꝝep̄s Arcuulſus qui beatoꝝ gr̄a ſanctorūvenerat Hieroſolymā. Et luſtrata omniterra repromiſſionis damaſcū qͦꝫ Cōſtantinopolim: Alexādriā: multas marꝭ inſulas adierat: patriamqꝫ nauigādo reuertēsvi tempeſtatis in occidētalia britānie litorā delatus eſt. Ac poſt multa ad memora