Eccleſiaſtice hiſtorie gētis Angloꝝ
¶ Capl̓m. II.Erum eadē Britānia romanisvſqꝫ ad Gaiū Iuliū ceſarem in-acceſſa atqꝫ incognita fuit. quianno ab vrbe cōdita ſexcenteſimononageſimotertio: Ante ꝟo incarnationis dominice tēpus āno ſexageſimo functꝰ gradu conſulatꝰ cuꝫ Lucio bibulo dū cōtragermanorū gallorumqꝫ gentes: qͥ rhenotantū flumine dirimebāt̉ bellum gereret:venit ad morinos vnde in britānia ꝓximꝰ⁊ breuiſſimꝰ tranſitus eſt. Et nauibus circiter onerarijs atqꝫ actuarijs. lxxx. p̄paratis. in britāniam tranſuehitur: vbi aceruaprimum pugna fatigatus: deinde aduerſa tempeſtate correptꝰ plurimam claſſispartem ⁊ nō paruū numerū militū: equitum ꝟo pene omnē diſperdidit. Regreſſus in galliaꝫ legiones in hybernia dimiſit: ac ſexcētas naues vtriuſqꝫ cōmodi fieri imperauit: quibꝰ iterum in britāniaꝫ ꝓmoueret trāſuectus. Dum ip̄e in hoſtemcum exercitu pergit naues ī anchoris ſtātes tempeſtate correpte vel conliſe interſe: vel harenis inliſe ac deſolute ſunt. Exqͥbus. xl. perierunt: cetere cū magna difficultate reparate ſūt. Ceſarꝭ eqͥtatꝰ primocōgreſſu a britānis victꝰ: ibiqꝫ Labienustribunꝰ occiſus ē. Scd̓o p̄lio cū magnoſuo diſcrimine victos britānos in fugamvertit. inde ad flumē tn̄ ſi in profectus: inhuiꝰ vlteriore ripa craſſa bella vno duceīmenſa hoſtiū multitudo conſederat: ripamqꝫ fluminis ac pene totum ſub aquavaduꝫ acutiſſimis ſudibus preſtruxeratQuarū veſtigia ſudium ibidem vſqꝫ hodie viſuntur. ⁊ videret̉ inſpectātibꝰ ꝙ ſingule eaꝝ admodū humani femoris groſſe ⁊ circūfuſe plūbo: īmobiliter in ꝓfūdūfluminis infixe. Qd̓ vbi a romanis dep̄henſum ac vitatum eſt barbari legionuꝫimpetum nō ferentes ſiluis ſeſe abdidere: vnde crebris eruptionibus romanosgrauiter ac ſepe lacerabāt. Interea Trinouantū firmiſſima ciuitas cum Andragia duce datis. xl. obſidibꝰ ceſari ſeſe dedidit. Qd̓ exēplū ſecute vrbes alie qͣꝫplures: in fedus romanorū venerūt. Hiſdeꝫdemonſtrantibꝰ ceſar oppidum craſſo bella vna inter duas paludes ſitū obtentu:
inſuper ſiluarū munitu hominibꝰ omnibuſqꝫ rebus confertiſſimū tandem grauipugna cepit. Exinde ceſar a britannis reuerſus in galliam poſt qͣꝫ legiones in hybernia miſit repentinis belloꝝ tumultibꝰvndiqꝫ circūuētus ꝯflictus eſt.¶ Ut eādē ſecūdus romanorū Claudiadiens Orcadas etiam inſulas adieceritromano imperio. Sed ⁊ Ueſpaſianꝰ abeo miſſus Uectā quoqꝫ inſulā romanisſubdiderit. ¶ Capl̓m. III.Ano ab vrbe condita. dccxvijClaudiꝰ īꝑator ab auguſto qͣrtus cupiens vtilem reipubliceoſtēdere principē: bellū vbiqꝫ ⁊ victoriāvndecunqꝫ q̄ſiuit. Itaqꝫ expeditioneꝫ inbritāniā nouit: q̄ excitata in tumultū propter non redibitos trāffugas videbatur.Cranſuectus in inſulaꝫ eſt: qua neqꝫ anteIuliū ceſarem: neqꝫ poſt eū quiſqͣꝫ adireauſus fuerat. ibiqꝫ ſine vllo prelio ac ſanguine intra pauciſſimos dies plurimaꝫinſule ꝑtē in deditionē recepit. Orcadasetiā inſulas vltra britāniā in oceano poſitas romano adiecit imperio. Ac ſexto qͥꝓfectus erat menſe romam redijt: filioqꝫſuo britānici nomen impoſuit. Hoc autēbellum quarto imperij ſui anno compleuit: qͥ eſt annus ab incarnatiōe dn̄i qͣdrageſimuſſextus. Quo etiā āno famis grauiſſima ꝑ Syriā facta ē: q̄ in actibꝰ apl̓orum ꝑ ꝓph̓am Agabū p̄dicata eſſe memorat̉. Ab eodeꝫ Claudio Ueſpaſianꝰ quipoſt Neronē imperauit in britanniā miſſus etiā Uectā inſulā britānie ꝓximam ameridie romanorum ditioni ſubiugauit.Que habet ab oriēte in occaſū. xxx. circiter milia paſſuū. Ab auſtro boream. xij. īorientalibꝰ ſuis ꝑtibꝰ mari ſex miliuꝫ. Inoccidentalibꝰ triū a meridiano britānie litore diſtans. Succedēs aūt Claudio inimperiū Nero nil oīno in re militari auſus eſt. vnde īter alia romani regni detrimenta īnumera britanniam pene amiſit.Naꝫ duo ſub eo nobiliſſima oppida illiccapta atqꝫ ſubuerſa ſunt.¶ Ut Lucius britannorū rex miſſis adEleutherium papam litterꝭ chriſtianiſſimi ſe fieri petierit.