.XXII.
permiſſuꝫ intelligitur pape reſeruatū. Nūc aūteſt predictum dubium expreſſe determinatumde elec. c. ne romani ī cle. vbi vacante ſede nihilcollegio cardinaliū exercendum permittitur: niſi loco camerarij eccleſie vel alicuius penitētiarij ſi cōtingeret eos ſe. va. debitū nature exoluere aliū vl̓ aliū ſubrogare: puto etiā ꝙ ſi periculūīmineret terris vel rebus eccl̓ie: poſſet collegiūſalubre r̄mediū adhibere. Nec ex hoc pōt diciꝙ eccleſia mortuo papa ꝑdat ſuā iuriſdictioneꝫquia remanet in xp̄o: ſed bene ꝑdit ad tempusdicte iuriſdictionis adminiſtrationē actuale. Etſi dicat̉ ꝙ papa non poteſt ſibi ſucceſſorem eligere: vt pꝫ. 8. q. i. in principio. ſed collegium pōtpapam eligere: ergo poteſt collegiuꝫ aliquid qd̓nō poteſt papa viuens. Reſpondeo ꝙ hoc ipſuꝫꝙ collegium hoc poſſit .ſ. papam eligere ⁊ ꝑ talēmodum nō pōt ſua auctoritate .ſ. collegij ſed auctoritatate pape qui ſic ſtatuit. Cardinales adinuicem facere tractatum ⁊ pͥmariam collocutionem anteqͣꝫ ꝓcedant ad electionē pape cōgruūeſt: ꝙ poſt conuenientem tractatū celerius ꝓcedere ad electionē ad ipſā electioneꝫ tutius ē qͣꝫretardere ceteris paribus. Primum ſic declaratur ẜm aug. de ancho. Electioneꝫ pape debe̓ tractatum ⁊ conſilium p̄cedere ratio ſuadet: ⁊ iuraꝓnunciant. Nam conſilium ẜm ph̓m terto ethicorum eſt fiendum de his que habent tres conditiones potiſſime que ſūt circa ardua ⁊ magniponderis. Nam que ſunt leuia ⁊ quaſi nulliusprecij nō oportet ponere ſub conſilio. Sed grauia que poſſunt in magnum ꝓfectum vel defectum redūdare. Secūdo que habēt varietatem:quia que ſūt vniformia: nō cadunt ſub conſilio.Nemo enim conſiliat̉ de motibus aſtroꝝ: quiaſemper vniformiter mouent̉. Sed conſiliuꝫ eſtde actibus humanis: qui ſūt multiplicit̓ variabiles. Tertio que habēt nature actionis poteſtatēque aūt ſūt in poteſtate noſtra age̓ vel nō agerenō cadunt ſub conſilio. Unde dicit ph̓us: ꝙ nullus lacedemoniorū conſiliat: qualit̓ ſcythe optime cōuerſent̉. Nec nos latini conſiliamur: qualiter viuant barbari: qꝛ eorū negocia nō poſſūteſſe in noſtra poteſtate. Cum igitur pape electiohabeat maximā arduitatē: qꝛ eſt opus maximeimportanti e. habeat etiā ⁊ varietatē mentiuꝫ etaffectionū ⁊ oppoſitionū cardinaliū: ⁊ actionisliberam poteſtatē: quia liberi ſūt ad eligendumquē volūt: ideo congruū eſt p̄cedere adinuicemtractatū ipſoꝝ cardinaliū: hoc etiā iura inſinuātNam di. 23. in noīe dicit̉: ꝙ papa defūcto cardinales ſimul diligentiſſima dilectione tractantesad conſenſum noue electionis accedant: ⁊ extrade elec. c. in geneſi dicit̉: ꝙ electio nō reputat̉ inqua tractatus nō p̄cedit: ⁊ collatio nō fuerit facta de ꝑſona ad ꝑſonam numeri ad numerū ⁊ zeli ad zelum. Preterea ſi in alienatione rerū īmobilium eccleſie requirit̉ tractatus ⁊ conſilimm:alias nō valet. 12. q. 2. alienationes. quanto magꝭ
in capitis eccleſie inſtitutione. In huius aūt tractatibus diligenter debēt attēdere ⁊ obſeruarequod mandatur ſtrictiſſime de elec. c. vbi periculum li. vi. vꝫ obteſtamur: vt pēſantes attentiquid eis imminet: cum agit̉ de creatione vicarijieſu xp̄i ſucceſſoris petri rectoris vniuerſalis eccleſie gregis dn̄i directiōis omni pͥuate affectionis in ordinatione depoſita ⁊ cuiuſlibet peractionis cōuentionis obligationis neceſſitate: nec n̄conditi ⁊ intēdimenti cōtemplatione ceſſantibꝰnō in ſe reciprocent cōſiderationis intuitū: vel īſuos nō que ſua ſunt querāt: nō cōmodis pͥuatisintendant: ſed nullo artante ipſoruꝫ in eligendoiudicium: niſi deo puris ⁊ mentibus liberis nuda electionis conſcientia vtilitatem publicam libere ꝓſequant̉. ⁊ paulo poſt. Omnes circa hocpactiones conuentiones obligationes condita ⁊intendimenta etiā iuramento firmata annullantur: ⁊ abſoluitur quilibet ab obligatione eorum⁊ liberatur.Quantum ad ſecundūde mora vel celeritate electionis dicit idē augꝰ.vbi ſupra: ꝙ mora temporis nō facit alique actum eſſe virtuoſum vel vicioſū de ſe .ſ. ſed conſenſus vel ordinatio volūtatis in bonū vel malum finem: quia actus moralis ex fine ſortit̉ ſpeciem bonitatis vel malicie. Si igitur eligentesꝓtrahunt moram in electione hac intentione: vtde ꝑſona magis idonea ꝓuideatur: vel vt diſcordia apparens inter eos ad vnitatem reducatur:vel vt diuinū auxilium ſuper hoc ꝑ multiplicationem orationū fidelium recipiatur: talis diuturnitas temporis ꝓpter bonum finem erit virtuoſa. Si vero trahunt moram in electione: vtvnus per alium decipiatur: vel vt mors alicuiuſexpectetur: vel vt per artitudinem loci citius finem ſuū conſequant̉: talis mora ꝓpter ſenſum īmalum finem eſt vicioſa. Tutius tamen eſt p̄cedenti conuenienti tractatu celeriter talem electionem facere: qͣꝫ longo tempore eam ꝓtrahere:quia ꝑ hoc citius periculo eccleſie ꝓuidetur: ⁊ p̄ſumptio humane cōfidentie vitatur: ⁊ ad hoc facit qd̓ dicit̉ de elec. c. vbi periculū. li. vi. Et loꝗtur de cardinalibus habentibꝰ eligere omni cōnatu ⁊ ſolicitudine prout poſſibilitas patitur: idacturi tantūmodo vt eorum miniſterio acceleretur vtiliter ꝑ neceſſaria totius mundi prouiſioidoneo celeriter eidem eccleſie ſponſo dato. ¶Ad cardinales ordinarie ſpectat electio pape.Pro cuiꝰ declaratione dicit augꝰ. de ancho. vbiſupra: ꝙ ẜm antiqua iura erat conceſſum romanis ius eligendi papā: vt pꝫ ex illo. c. ego lodouicus diſ. 63. quodam etiam tempore fuit conceſſū quibuſdam imperatoribus tale ius eligendi:vel ſaltim requiſitio aſſenſus eius. Et hoc quiamultū fuerūt deuoti eccleſie: ⁊ iuuabāt ꝯͣ hereticos ⁊ ſciſmaticos: vt pꝫ di. 23. ī noīe. ⁊ di. 63. adrianus. ⁊. c. in ſynodo. Sꝫ pꝰ modū: qꝛ abutebant