.XXII.
bula que vſus obtinuit: epiſcopatus ſit p̄ſbyterio maior. Augꝰ. tamen hieronymo minor. Ꝙautem hieronymus rep̄hendit diacones p̄ferentes ſe preſbyteris ⁊ epiſcopis: vt. 93. di. legimus.locum habet de diaconibus aliarum eccleſiaꝝ:qui vtiqꝫ nō debent ſacerdotibus preponi: niſiforte quando locuꝫ tenerent epiſcopi vel patriarche. Sed nec diaconi cardinales preferunturiſcopis ⁊ preſbyteris inquantū diaconi: ſed iniantum cardinales ꝓpter dignitatem ſtatus: ꝙtamen poſtponūtur preſbyteris ⁊ epiſcopis cardinalibus ⁊ ſi nō alijs.De abdicatione temporalium in ſtatu cardinalatus: vtrum eis cōueniat. Rn̄det augꝰ. de ancho. circa hoc ſunt conſideranda tria. Primū eſt ꝙ cardinales in gradueccleſie cui aſſiſtūt: habent primitatē. Eſt enimromana eccleſia prima ſedes omniū eccleſiarū:ẜm illud Inno. 9. q. 3. nemo iudicabit primam.Secundo ꝙ in ſtatu quem repn̄tant: requiruntardentem charitatem: repn̄tant enim ſtatum aſſiſtentium ⁊ ꝑfectorum. Tertio in officio qd̓ miniſtrant. requirunt iuſticiā ⁊ equitatem. Sūt enīad tale officium vocati: vt ſint pape coadiutoreſ⁊ conſiliarij ⁊ iudices orbis terre: omnibus iſtismodis maior abdicatio temporalium requirit̉in eis ad eorum ꝑfectionis ſtatū: qͣꝫ in epiſcopis⁊ quibuſcunqꝫ alijs p̄latis. Nam quantū ad primum: ſi pͥma radix omniū malorū eſt cupiditasin prima ſede ⁊ conſiſtentibus ei: que debet eſſeradix omniū bonorum: primo eſt extirpanda ⁊euellenda cupiditas. Quod eniꝫ dicit leo papaTotius familie domini ſtatus ⁊ ordo mutabit̉:ſi qd̓ requiritur in corpore: nō reperiatur in capite di. 61. mirantur. idem̄ dicit di. 47. Uirū catholicum ⁊ p̄cipue domini ſacerdotem: ſicut nulloerrore ita nulla cupiditate īplicari oportet. Nāex ipſa ſequunt̉ poſtmodū ⁊ ſimonie ⁊ iniuſticie⁊ alia mala. Sicut enim ait Chryſoſtoꝰ. Omnebonuꝫ egredit̉ a romana ſede: ſicut ⁊ omne malum ab illa ꝓgreditur efficienter ⁊ exemplariterSecūdo ſi ardens charitas requiritur in cardinalibus ratione ſtatus: quē repn̄tant: quia .ſ. ſuntaſſiſtentes pͥmi: inter quos ponunt̉ ſeraphin: quidicuntur ardentes: a cupiditate oīno debent eēalieni: cuꝫ ſint cōtraria ei: ⁊ ꝯtraria ſimul ineſſenō poſſunt ſcd̓m ph̓m. Unde augꝰ. de peni. di. 2.Quia radix omniuꝫ malorū eſt cupiditas: ⁊ radix omniū bonorum eſt charitas: niſi fuerit vnaradicitus euulſa: nō pōt altera plātari ¶ Quantūad tertiū. Si iuſticie equitateꝫ tenentur ſeruarecardinales ratione officij ad quod ſūt vocati: qꝛvt coadiutores pape ⁊ iudices orbis oportꝫ eoscupiditatem deteſtari: per quā cito iuſticia ſubuertitur ẜm illud Iſidori. Cito violatur auro iuſticia. ii. q. 3. pauper. Sic igitur patet abdicationem temporalium eſſe neceſſariam cardinalibus. Et hoc quidem verum eſt quantū ad ab-
dicationem mentalem: vt .ſ. nō inordinate afficiantur ad temporalia: cum qua inordinatione nimia nō ſtat ꝑfectio. Sed bene cū ipſa abdicatione mentali ſine abdicatione exteriori temporalium: īmo ⁊ cum poſſeſſione multarū diuitiarūpoteſt haberi ꝑfectio: vt patet in abraham ditiſſimo ⁊ ꝑfectiſſimo. ⁊ Gregorio papa ⁊ ludouicorege francorum. Et quāuis ipſi cardinales preferantur epiſcopis in honoris reuerentia: ⁊ ꝑ cōſequens deceat eos tenere aliquem ſtatum apparentem famulorum equorum ⁊ miniſtrorumne dignitas vileſcat: tamen oportet iſta moderari ad congruitatem non ſuperfluitatem. Et cumapl̓us dixit. 2. Corinth̓. 6. Exhibeamus noſmetipſos vt dei miniſtros: nō ſubdit: in palatijs edificandis: in conſanguineis ditandis: ī palefredisimpinguandis: in famulis multiplicandis: in tēporalibus cumulandis: ſed ī tribulationibus inneceſſitatibꝰ in anguſtijs in ſcientia in charitatein ꝟerbo veritatis ⁊ cetera. ¶ Cardinales oēſ qͣꝫuis papa poſſit eligere de vna patria: nō tamendecet: quia hoc pertinere videretur ad acceptionem perſonarum. Pro cuius declaratione dicitaug. de ancho. vbi ſupra: ꝙ papa pōt ſibi aſſūere cardinales in ſuum adiutoriū ⁊ cōſiliū. Undevult quos vult: ⁊ quales vult. Unde ſibi imputatur ad meritū vel demeritū: ſi ſunt boni vel mali: iuuenes vel ſenes docti vel indocti. Nā fi boni ſūt ⁊ ſapientes: accreſcit meritū eius ⁊ ꝓfectuſeccleſie: qꝛ multitudo ſapientium ſanitas ē orbiſterraꝝ: inquit ſalomon. Si vero mali ſunt ⁊ īſcijī his que dei ſunt: eiꝰ demeritū decreſcit ⁊ detrimentū fidelibꝰ: qꝛ modicum fructum poteſt afferre ſolius pape iuſticia: qn̄ ſentētia p̄ualet multoꝝ aliter affectorum. Uerū tn̄ ber. de cōgruo aſſignat tres rationes in libro de cōſideratione adeugeniū: ꝙ nō d̓ vna patria ſed de toto orbe cardinales ſūt eligendi. ¶ Primo ꝓpter iuſticiā ſeruādā. Quilibet .n. meliꝰ cognoſcit cōditiones hominū ſue patrie qͣꝫ alius. Et qꝛ vnuſquiſqꝫ beneiudicat de his que nouit: ⁊ hoꝝ bonus eſt iudexprimo ethicoꝝ: ideo dicit ipſe ber. an nō ſūt eligēdi de toto orbe orbē iudicaturi. Nec vlla patria excludit̉: ex qua ad cardinalatū aliquis nonpoſſit vocari. Sed quia de alamania conſuetuꝫeſt: vt eligatur imperator: qui eſt miniſter eccleſie: ne ſecreta eccleſie ſuis miniſtris pandant̉: nequos oportet eſſe ſubiectos: habeat in eccl̓ia exſua patria vel genere dn̄os ⁊ iudices deferētes:ideo non cōſueuit eccleſia de alamania cardinales vocare. Similiter nec aliqua patria ſic īcludit̉ in hoc: vt de qualibet alia nō poſſit eligi: qͣꝫuis de terris peculiaribꝰ eccleſie magis ſit cōſuetū aſſumi tanqͣꝫ liberiores ad cōſilia ferēda ⁊ iudicia exequēda. Secūdo ꝓpter carnalē affectione remouendam: ſi de vna patria omnes eligantur: non opinatur nec creditur: ꝙ alit̓ fiat: niſi velprecum interuentione vel carnis ⁊ ſanguinis affectione. Ex quo vt dicit idem bernar. ſequitur