.XII.
Tertio modo ſumit̉ eccleſia ꝓ edificio materiali: de qua .i. thi. 4. volo īeccleſi orationes fieri. De hac dr̄ de conſe. di. i.nemo eccleſiā edificet an̄qͣꝫ ciuitatis ep̄s veniat:2ibidē crucem figat publice atriū deſignet. Et. īq. i. placuit. dicitur vnuſquiſqꝫ epiſcōporū meminerit: vt nō prius dedicet eccleſiā: niſi ante dotēbaſilice ⁊ obſequiū ipſius ꝑ donationē confirmatum accipiat. Nam nō leuis eſt iſta temeritas: vtſine luminaribus vl̓ ſine ſubſtātiali ſubſtētationeeorū qui ibi ſeruituri ſūt tāqͣꝫ domus priuata cōſecretur eccleſia. Et hic de partibꝰ eius edificationis ꝗd ſignificent ſcilicet ſtatꝰ eccleſie militantisque pōit. Ricar. vt habes in li. ⁊cͣ. In iſtis ergoeccleſijs omnibus benedicit̉ deus. Sꝫ ꝓ nūc dematerialibꝰ loquēdo a pluribꝰ benedicitur.Bn̄dicite ergo vos patrōi deo ī eccleſijs edificandis dotandis ⁊ defenſandis.Bn̄dicite ⁊ vos oēs xp̄iani deo in eccleſijs venerandis mentibus ad deum applicandis.Bn̄dicite ⁊ vos ep̄i ⁊ clerici deo ī eccleſijs cōſecrandis officiandis ⁊ ornandis.rimo ergo benedicūtdeū patroni in eccleſijs dum eas cōſtruunt ⁊ dotant: ⁊ iura ⁊ bona cōſeruant: vt ī eis benedicaturdeꝰ. Sed hodie videtur de facto mutatū in legevt veriꝰ poſſint dici latrōes qͣꝫ patrōi: vt meritoeis conueniat illud Iſai. pͥmo. Prīcipes tui ꝗ fuerunt pͥmi ad edificandū ſocij furū diripientes bona eccleſiaꝝ: oēs diligunt munera q̄ dantur eis arectoribꝰ eccleſiaꝝ: vt defendāt eos in malis ſequūtur retributiones: cū .ſ. pn̄tant nō attendūt admerita ꝑſonaꝝ: ſed vnde plus valeant hēre emolumentū tꝑale. Sed ſacrilegiū magnū eſt: vn̄ dr̄16 q. 7. ſi ꝗs p̓ncipium vel alioꝝ diſpoſitione vl̓donatione rerū vel poſſeſſione eccl̓iaꝝ ſibi vendicauerit: vt ſacrilegus iudicetur. Itē Grego. ſeptimꝰ dicit ī cōcilio generali r̄ſidēſ. Si dn̄s. ſi ꝗs īperatoꝝ regum ducū vel quilibet ſeculariū ptātum vel perſonaꝝ inueſtituram ⁊ ep̄atuum veeccleſiaſtice dignitatis alicuius dare p̄ſūpſerit ſciat ſibi introitū eccleſie interdictū. 16. q. 7. ſi quisdeinceps. Et in. c. ſequenti dicitur. decernimꝰ vtnullus ep̄orum inueſtituras ep̄atus vel abbatievel eccleſie de manu īꝑatoris vel regis vel alicuius laice perſone viri vel femine ſuſcipiat. Ꝙͣ ſp̄ſūpſerit: recognoſcat irritam eē ⁊ excōicationiſubiacere. Itē ea. q. dr̄ nullꝰlaicoꝝ eccleſias veleccleſiaꝝ bona occupet vel diſponat ꝗ ſecus egerit ab eccleſie liminibꝰ arceatur. Itē. q. e. dr̄. oēsbaſilice .i. eccleſie queʸ ꝑ diuerſa loca cōſtructe ſivel quotidie cōſtruūtur: in ep̄i ptāte conſiſtūt: incuius territorio poſite ſunt. Et dicit ibi glo. niſialiquo pͥuilegio a iuriſditione eiꝰ exēpte fint. Adep̄m ergo ſpectat ordinarie inſtituere rectore ineccleſia curata vel ſimplici ſi non hꝫ patronos.Sed hꝫ confirmare pn̄tatum a patronis infra tē
pus eis datum: vel ad capituluꝫ vacante ſede vl̓ad plebanos quo ad eccleſias ſubditas ſue plebi: vbi ſit conſuetudo preſcripta: vt ſeruatur florentie: lꝫ indecens videatur.Uarietas autem eorūqui ſunt in eccleſia deſignatur ꝑ ea ex ꝗbus conſtruitur eccleſia materialis ⁊ ex euis cōſignatiōeUn̄ Ricar. de ſancto vic. ſinguli lapides .ſ. eccl̓iematerialis ſunt ſignificaturi ſingulos fideles: ſinguli lapides quadri ſtabilitate fidei ⁊ firmi virtute patiendi. Cementū eſt charitas q̄ ſingulos coaptat atqꝫ viuificat: atqꝫ ne per aliquā diſcordiāīuicem diſcrepent: vniformiter equat. Fundametum ſūt apoſtoli ⁊ ꝓphete. Iuxta apoſtolū. parietes ſunt cōtēplatiui fūdamento vicini: terrena deſerentes: celeſtibꝰ adherentes. Tectū hoc reſpectu: qꝛ deorſum pendet ſūt actiui terrenis actionibus ꝓximi ꝓpter īꝑfectionem ſuam minꝰ celeſtibus attendentes: ac neceſſitati ꝓximoꝝ terrenaadmīſtrātes in alto ſunt: qꝛ in officijſ: ſupra alioslongitudo eccl̓ie conſideratur ẜm diturnitatemtꝑoruꝫ .ſ. tꝑe legis naturalis moſaice ⁊ gratie. Latitudo dū multoꝝ populoꝝ numeroſitas peruerſas mundi ꝑtes dilatatur: altitudo ẜm diffetiā meritoꝝ ⁊ officioꝝ. In altitudine enim erigit̉dū ſuꝑ laicos eſt ordo ſacerdotalis: ſuꝑ ſacerdtalem ep̄alis: Et ſuꝑ ep̄alem archiep̄alis: ⁊ ſuꝑoēs tandem papa collocatur. Sacrarium eccleſie ſignificat virginum ordine chorus ordinemcontinentiū. Nauis ordinē coniugatoꝝ: ſtrictiuſ⁊ ſacratius eſt ſacrarium qͣꝫ chorus: ⁊ chorus qͣꝫnauis: ſic pauciores ſed digniores virgines qͣꝫ cōtinentes ⁊ continētes qͣꝫ coniugati. Atriū eccſunt falſi xp̄iani: ꝗ ⁊ ſi ſcīficati ſunt baptiſmo: vmiterium bn̄dictione: tamē pleni ſunt cadaueribus .i. corruptione vitioꝝ: turris ideſt cāpanile ēnomē dn̄i. Iuxta ſalomonē. Campane ſunt predicatores verbi dei. Feneſtre vitrie viri ſpirituales ꝑ quos cognitio dei nobis luceſcit. Interiordealbatura ſignificat mundiciā cordium. Exterior mundiciā corpoꝝ: altare xp̄s De eccleſia igr̄materiali ꝓ nūc tractando. Primo videndū eſtde eius edificatione. ¶ 2º. de eius īmunitate. ¶ 3de eius conſecratione violatione ⁊ recōciliatiōe.4º. de eius ornatū. ¶ 5º de eius officiatione.¶ De ꝑtinētibꝰ ad edificiū materiale eccl̓iaꝝ. c. 2.Cienduꝫ igitur primō ẜm tho. 2ª 2ᵉ. ꝗ. 85. ar. 3. ꝙ determīatlocꝰ exigit̉ ad adorandū .ſ. eccleſia: non ꝓpter deum ꝗ adoratur: quaſi loco concludatur: ſꝫ ꝓptip̄os adorantes. Et hoc triplici rōne. ¶ Primoꝓpter loci conſecrationē qua ſpūaleꝫ deuotioneconcipiūt orantes vt magis exaudiantur. ¶ 2ᵐꝓpter ſacra myſteria ⁊ alia ſigna ſāctitatis ibi cōtenta. ¶ 3º ꝓpter concurſū multoꝝ adorantium.