Decimus.

po. anto. ⁊ do. flo. cōcludens ꝙ in terris eccleſieteſtamētum etiam quo ad diſpoſita non ad piascauſas: dum tamen fiat coram preſbytero parochiali ⁊ duobus teſtibus idoneis: ſit ualidumª.Et ſecundum hoc receditur a iure ciuili ſolum ⁊in his terminis: ad hoc ut euitet̉ legum correctio. In diſpoſitis uero ad pias cauſas ualet ultīauolūtas etiam in terris imperij cum duobus teſtibus etiam ſine preſbytero parochiali.Teſtamētū vel ultimavoluntas ad pias cauſas valet factū coram duobus teſtibꝰ. Hoc ſūmatium habetur. in. c. relatū.i. ſecundū. Io. an. ⁊ flo. vbi nota. ꝙ oportet ꝙ ſīthi duo teſtes legitimi. vnde nō ſufficeret ſi eſſentminoris etatis vel infames huiuſmodi: tamen ſieſſent mulieres hi duo ſufficerent: quia in relictis ad pias cauſas mulieres ſunt idonei ⁊ legitimi teſtes ſecundum bar. ⁊ bal. in. l. i. C. de ſacronc. eccle. Item qͣꝫuis Franc. de are. ⁊ lapus. inegationibus dicāt ꝙ iſti debent eſſe rogati ſcꝫteſtes tamen ẜm bar. ⁊ bal. nō oportet ꝙ ſint rogati: ut in. l. i. C. de ſacro anc eccl̓. Qui dicit ꝙ inad pias cauſas ceſſat omnis ſolēnitas iuitiui ⁊ ſufficit ſolēnitas iuriſgentium ⁊ diuini. Et hoc videt̉ eſſe de mente Io. an̄. dum diyſufficiūt duo teſtes idonei in relictis ad piauſas in omni foro etiam in terris imperij.Item nota ꝙ cauſa pia ſeu eccleſiaſtica ſi tractetur coram iudice ſeculari: terminari debet ſecundum canones ⁊ non ſecundum leges: ⁊ hoc communiter tenent doctores ⁊ non ſolum in terriseccl̓ie ſed ēt in terris īperij. Imol̓. poſt do. anto.dicens etiam ꝙ ſi ſtatuto cauet̉ ꝙ non valeat teſtamentum vl̓ vltima uoluntas: niſi fuerit poſitum in memorialibus vl̓ regiſtratum: tale ſtatutum non habet locum in relictis ad pias cauſasqꝛ laicus in huiuſmodi non potuit ſtatuere. Smiliter ſi ſtatutum dicat ꝙ mulier non potuit teſtari ſine conſenſu conſanguineorum: tamen porit teſtari quo ad pias cauſas ⁊ valebit. Itemltima uoluntas tendēs ad piam cauſam ꝑtinetad iudicem eccleſiaſticum: ⁊ coram eo pōt tractari: quod facit vt relictuꝫ eccl̓ie vl̓ pauperi etiālaico poſſit peti coram iudice eccl̓iaſtico: etiamſi pro tali relicto ſit pͥus laicus conueniēdus: vtvoluit do. anto. in. c. ſignificantibus de offi. dele.⁊ plus tenuit bal. in. l. ſi quis. C. de epiſ. ⁊ cle. ꝙ epiſcopus vt procurator pauperum vl̓ eius procurator ſeu ſindicuſ coram ſuo vicario poſſit petere ſe mitti in poſſeſſionē ex edicto ſi paupereſinſtituti heredes ⁊ ita quotidie practicat̉: ⁊ voluit Imol̓. poſt pe. de ancha. Item ſicut in relictisad pias cauſas ſufficiunt duo teſtes: Ita ad reuocandum tale relictum ſufficiunt duo teſtes ſecūdum do. flo. per regulā de re. iu. quod alicui. qd̓intelligunt quando prius relictum fuit etiā ſcm̄coram duobus teſtibus. Nam ſi fuiſſet ſcm̄ perteſtamentuꝫ ſolēne in relictis ad nō pias cauſas

non reuocaret̉ ope exceptōis: niſi ſit facta reuocatio coram ꝗnqꝫ teſtibus: relictum ſeu teſtamētum factum ad non pias cauſas. Sꝫ ſi fuerūt facta relicta ad non pias cauſas ꝑ ſolēne teſtamētū⁊ poſtea fiat reuocatio eoruꝫ: faciēdo relicta adpias cauſas ſolum coram duobus teſtibus idoneis reuocabitur pͥus factum ad non pias cās ꝑrelictum ſecundo factum ad pias cauſas ſecūdūpe. de ancha. ⁊ Io. an. in additione ſpeculi. Iteꝫſimil̓r ſi uoluntas fuit ꝑfecta ratione voluntatisſꝫ non publicata prout teſtator uoluit: vt qꝛ teſtator teſtamentum manu ſua conſcripſit: uolēspoſtea illud redigi in publicam formam ꝑ tabellioneꝫ: ſꝫ morte vl̓ furore p̄uentus eſt anteqͣꝫ tabellio ⁊ teſtes uenirēt: valebit teſtamētum taleīter liberos ⁊ quo ad pias cauſas: dummodo cōſtet fuiſſe ſcriptum manu illius teſtatoris ſecundum Imol̓. Item regulariter non poſſet decedere quis partim teſtatus ⁊ partim inteſtatus: ut.ff. de re. iu. l. ius noſtrum. tamen in relictis ad pias cauſas poteſt quis decedere partim teſtatus⁊ partim inteſtatus: cum de iure naturali non ſitꝙ quis decedat vl̓ in totum inteſtatus vl̓ in totum teſtatus. Unde ſi quis diſponat expreſſe ꝙuelit certam partem ſuoruꝫ bonoꝝ deuenire adcertam piam cauſam: puta dimidiam partē ⁊ nōtotum talis decedit pro parte teſtatus ſcilicet ꝓilla dimidia legata ad piam cauſam ⁊ ualebit ꝓparte inteſtatus ſcilicet pro reſiduo ſecundū pe.de ancha. Item licet inſtitutio facta per mutumnon ualeat: ut. C. eo. ti. l. iubemus. tamen ī relictoad pias cauſas valet ſecundum Imol̓. Item licꝫregulariter relicta in teſtamento nō ualeant niſiadeat̉ hereditas: ut. l. ſi nemo. ff. de teſtamentistamen legata facta in teſtamento ad pias cauſasualent: nec requiruntur aditōem hereditatis adeorum confirmationem: cum in ipſis relictis adpias cauſas ceſſent ſolēnitates iuris ciuilis ſcd̓mbar. ⁊ bal. vt refert pe. de ancha. qd̓ nō trāſit ſin̄dubitatōe ẜm Imol̓. ¶ Cōmittēſ extremā volūtatē ſuā diſpoſitōi alteriꝰ n̄ dr̄ decedere īteſtatusſꝫ teſtatꝰ ad pias tn̄ cās: ſic ſūmat Inno. c. cū tibide teſtīs. Ubi noͣ. ꝙ ml̓te ⁊ varie lecture ponunt̉a diuerſis ⁊ uarijs doctoribꝰ huiꝰ decre. qͣꝝ aliqͣnotant̉ ī glo. alias tā gūt alij. Sꝫ obmiſſis oībusalijs Innoc. dic̄ ꝙ ꝑ hec uerba .ſ. cū ꝗs dic̄ uolūtatē meā ꝯmitto diſpoſitōi tal̓: ītelligit̉ uoluiſſeꝙ oīa bona ſua ꝑ talē ī pauꝑes ⁊ pias cās expēdant̉: ⁊ iō vr̄ decedere teſtatꝰ. Si aūt uoluiſſꝫ expēdi alio mō qͣꝫ ī pias cās: ⁊ tūc decederet īteſtatus ẜm Innoc. ꝓut refert Io. an. cuꝫ hac lecturatrāſiēs: q̄ͥ cōit̓ tenet̉. Hoſtie. tn̄ dic̄ alit̓ .ſ. ꝙ ītēdēsteſtari: cum dic̄ oīa bona mea ꝯmitto diſpoſitōipetri vl̓ ꝑ v̓ba ſil̓ia: ītell̓r teſtatꝰ. Suffic̄ .n. ꝙ expͥmat ad quē vl̓ ad qͦs vult bona ſua ꝑuenire. C.eo. ti. l. fi. Nā ſufficit teſtatori dicere hereditatismee dn̄s eſto: lꝫ n̄ dicat hereſ eſto. De v̓bis .n. n̄ ēdiſputādū: ut exͣ d̓ ꝓcur̄. petitō. Nā teſtatōes aliqn̄ abuſiue loquūt ⁊ neſciūt dice̓ īſtituo. ff. d̓ le. 3