Titulus.
hec fiant: nō ad iudicis interrogationem: ſed motu proprio. Conteſtatio autem fieri debet interrogante iudice actore proponente ſuam actioneꝫ: ⁊reo reſpondente ad interrogationem iudicis: vtmos eſt. Ubi ergo litis conteſtatio non precedit:nil ualet quod agitur: vt extra eo. c. i. Et poteſt ratio aſſignari. per poſitiones ⁊ reſponſiōes ad easnon fit litis conteſtatio. Qui enim pōit aliquod dictum vel factum: nihil petit ab aduerſario: nec on̄dit per hoc ſe velle agere. Et ita per hoc non poſſꝫferri ſententia abſolutionis vel condēnationis: cūniſ petitum ſit per poſitionem: ſed oſtenditur aliquid eſſe factum vel dictum vel promiſſum: ⁊ ſētentia ſemper formanda eſt ſecundum modū agēdi: extra de accu. c. qual̓r ⁊ quando ad finem. Et ꝯdēnatio non eſt facienda niſi ad hoc ſit actum: exͣde ordi. cog. c. cum dilectus in fi. Ber. ¶ Libellioblatio: vtrum ſit de ſubſtātia ordinis iudiciarijponit ber. in glo. extra de libell̓. ob. c. i. opi. pro ⁊contra. Et concludit ꝙ melius videturꝭ de iure canonico ꝙ ſit de ſubſtantia. Eſt autem libellus ſcriptura in qua continetur res que petitur ⁊ cauſa petendi ⁊ nomen actoris ⁊ rei: vt extra eo. per totuꝫ.Et ſemper offerendus eſt iſte libellus iudici ⁊ pereum reo: vt ipſe reus deliberare poſſit. 3. q. 3. offeratur. ⁊ in ſcriptis debet dari ⁊ in principio litiſ: ī modicis tamen cauſis ſcriptura non requiritur: vt. xi.q. i. ſi quis cum clerico. Eſt autem duplex libellusſcilicet poſtulationis ꝗ datur in ciuilibus queſtiōibus. extra eo. c. i. ⁊ accuſatōis qui dat̉ in crmīalibꝰactōibus: vt. z. q. 8. libellorum. Ber.De appellatione. c. xiiij.Ę appellatione aliquid breuiter videndum eſt: de qua confuſe agitur. z. q. 6. per totum. Et vbi dicit glo. ſūmaria in principio queſtionis hec que ſequuntur. Appellatio eſt prouocatio inique ſententie querelaꝫcontinens. Tamen etiam in his que extra iudiciūaguntur appellatur: vt in electione extra d̓ appelc. conſtitutus. Quis appellet in cauſa ciuili: dr̄. 2. ꝙ6. Non ſolent. in cā liberali quilibet. In cā criminali quilibet etiam inuito reo appellat. ff. d̓ appelNon tamen. Appellatur aūt a minori ad maiorē:⁊ gradatim vt dr̄. 2. q. 6. Anterioꝝ. Excepto papaad quē oībus pretermiſſis appellat̉: vt in dicta. qc. 2. ⁊ alijs ſequentꝭ. Et hoc eſt verū in iudicibꝰ ordinarijs. In delegatis diſtingue. Si ipſi alij cāmꝯmiſerūt. Si tota iuriſditio eſt delegata appellat̉ad primū delegantꝭ: extra de offi. dele. c. ſuꝑ qōnēSed ſi nō tota tunc appellatur ad delegantē ſecūdum. ff. quis ⁊ a quo appellat̉. l. fi. Iudice ſedenteꝓ tribunali pōt viua voce appellari. Sed exͣ iudiciū in libello tm̄ appellabitur. 2. q. 6. litigatoribus.Secundū leges appellatur tm̄ poſt diffinitiuā ſētentiā niſi in caſibus ẜm canone ante conteſtꝭ ⁊ ꝑa. q. 6. Nō ita. Secundū canones appellat̉ qͦtiens
iudex ſuꝑior inuenitur: ẜm leges bis tm̄. Ubi ſciēdū ꝙ plura remedia ſunt conceſſa litigatoribus qiure. Nam in pͥncipio litis ē ꝑmiſſa recuſatio d̓ appel. legitimam li. ꝟi. Uel et aſſociatio: vt. C. de indi. l. aut ſiqn̄. Itē in fine litis cōpetit cōe auxilium.ſ. appellatio: vt extra d̓ appel. c. dilecte. Comperitēt ſupplicatio. C. d̓ p̄ci. īpera. offe. l. ſiquis. Item.viā nullitatꝭ caſſatio. In medio aūt litis nocus remedio ẜm leges: qꝛ ante tēpus ſententlicet appellare: exͣ de appel. c. vt debitus. ¶ Circaappellationē ergo pͥmo querit̉ vtrum valeat ſtatutum ſeu ordinamentū alicuius municipij ꝙ n̄poſſit appellari: niſi ad iudicē illius loci. Et videꝙ ſic: qꝛ ſtatutū eſt quidā conſenſus ⁊ pactum ciuium illius loci vbi fit. Sed cōſtat ꝙ quis pōtmittere per pactum ius appellandi. C. de tēpo. apel. l. fi. ergo ⁊ per ſtatutum: maxime per ſtatutumtollitur ius cōmune in illo municipio. ff. cōmuniap̄di. l. venditor. Sed contrariū eſt rei veritas.ratio eſt: qꝛ iuriſditio collata in iudices appellanum per legem vel pͥncipem non pōt tolli vel minui per ſubditos: di. 21. c. inferiore. Immo ēt poniineceſſitas obſequendi: extra de conſti. c. eccleſia.Iam enim ex hoc vidētur eneruari iuriſditio imperij ⁊ romane eccleſie ⁊ vires principalis negocij exhauriri. C. de preci. īpera. offe. l. iij. Circa qd̓nulla conſuetudo valere pōt: extra de conſue. c. i.Item pactū litigatoꝝ facere non pōt: ꝙ appelleni generaliter renuncietur vel remittatur: extrappel. c. 2. ergo nec per ſtatutum. Item tale ſtatutūeſſet diminutio iuriſditionis ⁊ libertatis eccleſie⁊ imperij: ⁊ ideo ipſo iure nullum. Et hec eſt veritas: qꝛ in omnibus ſemper intelligitur ius ſuperioris exceptū: extra de iureiu. c. venientes. Sed municipes non condendo legem bene poſſunt renunciare appellationi: vt notat Inno. in dicto. c. veniētes. Sꝫ quid ſi aliquis appellat ſimpliciter dicēsEgo appello a tali veſtro precepto nec dicat adquem? Reſponditⁱ ſpe. ꝙ valet. Et intelligitur appellare ad proximum ſuperiorem. ff. de appel. l. i.Nam in dubijs non eſt a iure recedenduꝫ: hoc ādiſponit ius vt gradatim appelletur: vt extra eo.dilecti. ⁊ idem ſi nō dicat appello: ſed ſubijcio meſub protectione ſedis apoſtolice vel alterius iudicis appellationis: habetur enim pro appellāte. Licet autem appellatio ſit cōmune remedium: tamēin multis caſibus reijcitur. ¶ Primo ſi non ſit interpoſita infra decem dies. C. de appel. l. vlti. Sꝫhodie currunt a die ſciētie: vt ibi notatur: quia tepus hoc quantum ad ſui initium eſt vtile: vnde nocurrit niſi a tempore ſcientie: ⁊ crerita temporequo agere poteſt. Sed quantum ad progreſſieſt continuum. z. q. 6. anteriorum. Unde ſponnea appellationis obmiſſio purgat ſententie turpitudiuem: vt notatur extra de offi. dele. c. paſto.ralis. Ita ꝙ lapſus. x. dierum etiam ſi iniuſta ſit ſetentia executioni mandatur. lapſus enim terminirenunciationem inducit. ff. de acquiren. heredi. l.quamdiu in fi. ⁊ hoc niſi iuſta cauſa etatis vel alia