¶ Titulus
⁊ ſic ordinarij qͣꝫ delegati proficiſcentes pro carſis: extra domicilium petant omnes expenſas ſecunduꝫ goffre. immo plus dicit guil. in ſpec. ī parte iſta. De ſalarijs iudicum. Dicit enim ꝙ conſuetudo vniuſcuiuſqꝫ fori in huiuſmodi ſeruet̉: queſecundum locorum varietatem variatur. Namin patrimonio beati petri ⁊ in ciuitate Romādiole ſtatim poſt litis conteſtationem dantur denarij. xij. pro libra. qui ſunt. 4. pars bononei: ⁊ alicubi xx. in terris comitiſſe maltidis medietas.Et reprobo quarundam curiarum abuſum: vbiex quo pars aliquem terminum recipit: huiuſmodi ſalaria exiguntur etiam ante litem conteſtataꝫcum litis conteſtatio ſit initium cauſe. T. etiā notat in libello ſuo: ꝙ licet eccleſiarum prelati decimā partem vel aliā ꝑtē litis non poſſint reciperevt in dicto. c. cum ab omni. tamen moderatasexpenſas poſſunt habere ⁊ pro eis pignora recipere: hec guilel. Sed ⁊ io. an. anto. de butꝭ. petrusde ancho. franciſcus d̓ zab. hoc videntur tenereꝙ tam ordinarij qͣꝫ delegati de conſuetudine poterunt aliquid petere pro ſalario ⁊ ſeruanda eritconſuetudo loci vbi litigatur: dummodo non petatur quid immoderatuꝫ: argu. extra de ſimo. adapoſtolicam. Sed contra hoc videtur eſſe. tex. c.cum ab omni extra de vi. ⁊ hone. cleri. vbi dicit̉eſſe īhoneſtuꝫ aliquid accipere ꝓ ſalario vltra expenſas: etiam ſi in hoc ſit cōſuetudo. Et licet Guliel. dicat in ſpeculo: ꝙ conſuetudo ibi reprobatur quando videlicet fit pactum a iudice cum litigantibus ſuper ſalario: ⁊ Pe. de ancho. dicat: ꝙreprobatur conſuetudo preterita non futura: vtin dicto. c. vt etiam dicit de electi. c. ſtatutum inclementi. Sed quia hoc non eſt certum ſed dubium: ſcilicet ꝙ reprobata conſuetudine per iura: intelligatur reprobata preterita conſuetudo:non futura: que ſuperinduceretur poſtea: ideo exdictis Iohan. de imo. poteſt ſic diſtingui. Aut cōſuetudo verſatur circa expenſas: puta: ꝙ etiaꝫ ordinarij poſſint percipere expenſas a litigantibꝰquando proficiſcuntur extra: ⁊ tunc poterit talisconſuetudo tolerari prout voluit goffre. cum talis conſuetudo in dicto. c. cum ab omni. nō reprbetur: ſed illa ſolum cū recipit̉ aliqd̓ pro ſalarioAut conſuetudo habet ꝙ iudex eccleſiaſticuſ etiam delegatus recipiat aliquid pro ſalario. Et tūcaut illa conſuetudo habet ꝙ poſſit conuenire ſuper huiuſmodi cum litigantibus: ⁊ non valet ſꝫreprobat̉ qd̓ vult capl̓ꝫ cū ab omni vt dicit Guliel. in ſpeculo. Aut ipſa cōſuetudo ſimpliciter habet ꝙ poſſit aliquid percipere pro ſalario. Et licet ſuper hoc ſint opi. tamen videtur ꝙ talis corſuetudo non valeat: prout voluit glo. in clementina ſtatutum de elec. Et ad hoc facit tex. c. cumab omni. Et hoc quo ad iudicem eccleſiaſticumIn ſeculari vero iudice dicendum eſt: ꝙ tolerari poſſet talis conſuetudo: vt in aucten. de iudi. §ne auteꝫ in glo. Pro ſportulis dabantur duo au
rei ideſt floreni in prīcipio cauſe: ⁊ duo ī fine qdo cauſa excedebat ſummam. c. aureorum. Nin minoribus minus dabaturDe ſalario aſſeſſorisNota ſecundum guliel. in ſpeculo. §. de aſſeſſore. ꝙ licet quidam dixerint ꝙ aſſeſſor ſalariunnon poſſit recipere a partibus: ſicut nec iude vi. ⁊ hone. cleri. cum ab omni. tu dic cōc. ii. q. 3. non licet. vnde licet delegatus moanteqͣꝫ cauſa terminetur: nihilominus aſſeſſoreſua ſalaria habebunt: quia non cogitur quis ſuisſtipendijs militare .i. ad corin. 9. c. nec d̓ ſuo facere beneficiuꝫ. io. q. 2. precarie. ⁊ extra de preſcripc. cuꝫ ex officijs. nec illud. c. cum ab omni eſt contra: quia loquitur cum in fraudem queritur aſſeſſor. Sed vt plenius materia dilucidetur: nota diſtinctionem ſecundum guliel. quia aut loquiturde aſſeſſore iudicis delegati: aut de aſſeſſore iudicis ordinarij. Et primo caſu poteſt aſſeſſor accipere mercedem ſeu ſalarium. Et ſi in fraudē aſſumptum eſt: pret̓ia quia non ipſum operatus eſtſed dedit nomen aſſumendi vt ſic pro eo acciperet ſalarium: vel etiam ſi operatus eſt eum iudextamen non egebat: quia peritus erat: ⁊ per ſe poterat: ſꝫ vt grauaret ꝑtes accepit: r̄cipiet aſſeſſorſalariū a iudice non a partibus: vt in dicto. c. cuꝫab omni. ⁊ extra de reſcrip. c. ſtatutum. li. ſexto.Si vero fecit ſine fraude: vt quia non erat perit̓ſufficienter: vel quia infirmus vel alias impeditus: recipiet aſſeſſor ſalarium a partibus litigartibus: quod pro eo ſcilicet aſſeſſore exiget iudexipſe a partibus: ⁊ ſoluere coget moderatum tamen: vt expreſſe habetur in dicto. c. ſtatutum dereſcrip. li. ſexto In ſecundo caſu. cuꝫ ſcilicet eſt aſeſſor iudicis ordinarij: ⁊ tunc non poteſt accipere ſalariuꝫ a partibus: nec ipſe ordinarius exigetpro affeſſore a partibus: ſed de ſuo ſoluet: quiadebet eſſe peritus ⁊ non ignorare canones. 10. q.3. cognouimus. ⁊ di. 20. §. i. de conſanguini. ⁊ affi.c. i. ⁊ ſciendo canones raro poterit euenire caaliquis: in quo non ſciat iudicare: cum ſecuncanones in foro eius ſint cauſe termināde: vt deſoro compe. c. quod clericis. Et ſi aliquis caſustalis occurreret: debebit de ſuo ſoluere: cum habeat redditus eccleſiaſticos: ex quibus poteſt ſuper hoc prouidere: ar. ex iſto. c. cum ab omni. Ethoc tenuit. Iohan. de monte murlo in quadamqueſtione diſputata per euꝫ: prout refert. Iohā.an. ita reſidens: idem Guliel. in ſpecu. ⁊ hoc in ordinario eccleſiaſtico. Ordinarius vero ſeculariſcum non teneatur ſcire: ſed ſufficiat ꝙ habeat experientiā de cauſis prout habetur. C. de iudicijsl. certi. Poterit ſalarium pro aſſeſſore petere: adhoc quod notatur in auctē. de iudi. circa principium ſecunduꝫ ioan. de īmo. qui tamen dicit: ꝙ ſuper hoc eſt conſuetudo attēdenda: hec ille. Dicitetiā Guli. in ſpeculo: ꝙ ſi poſt cōcluſionē: ꝑtes an̄