Druckschrift 
3,1 (1480)
Entstehung
Seite
86r
Einzelbild herunterladen
 

Octauus.

Si autem fuiſſent cooperati ad fraudem: puta:iuuantes eos ad inducendum in ciuitateꝫ occulte: tenerētur ad totam fraudem gabele: extrainiurijs damnis. c. ſi culpa. Si autem nulla extat prohibitio per ſtatutum: emendo a talibusvidentur in aliquo teneri ſed ſolum ipſi fraudatores. Emendo autem ſericuꝫ ab his quos veriſimiliter credunt fuiſſe furatos vt filatores veltextores aut textrices: eo modo tenentur quoilli qui emunt rapta ab alijs. De quibus habesſupra in parte ti. i. c. furto. Nec excuſaret eoſi illi dicant ſe iuſte habuiſſe illud ſericum: quiamagiſter ſeu ſetaiolus tenebatur ei in tantū: quiahoc non eſt ei notum. Et in huiuſmodi multotiens homines in hoc ſeipſos decipiunt. Excuſarētur tamen ipſi textores: vel alij in hac arte operarij: quando certi ſunt de hoc: puta: qꝛ cum debeat dare. 20. ex manifeſta conuentione: datſibi niſi decem. Nec poteſt aliter ſe iuuare accipiendo ab illo. io. ſiue de ſerico: qd̓ peruenit admanus eius: ſiue de alijs rebus amotis ſcandal̓: tenetur illi nec peccat: ar. di. i. ius naturale. cumglo. Caueat tamen ne ſe decipiat: nec ī dubioagat. Uēdūt ēt hi ad t̓minū frequēt̓ vt lanificesUnde idē iuris quo ad licitatiōeꝫ vl̓ illicitatiōecontractus: ſeu vſurariam prauitatem qd̓ dictuꝫeſt ſupra de lanificibus. Faciunt etiam permutationes frequenter cum lanificibus retagliatoribus: in quibus cōiter grauant textores: aliosoperarios ſuos: facientes eis dare pānum quonon egent. Unde reuendendo multū de iuſtoetiam precio perdūt: vt dictum eſt ſupra.De aromatariis hocminiſteriuꝫ quo ad medicinalia vite humaneſeruationi deſeruit: adeſſe quo ad alia ad bn̄:dr̄ autē multas ſophiſticatiōes in ea fieri fraudes. Et in conficiēdis medicinis alia ponūt armata multum vetuſta: vnde virtute modicathabentia: vel ſi non habent illa que exigunt̉: aliqua alia non ita conferentia loco illorum ponūtUnde infirmo parū proſunt vel forte nocent:qd̓ fieret eſſet graue peccatum. In candelisformandis aliquando ponunt ibi oleum vel lupinos ſeu fabas fractas bn̄ macīatas: vt ſit ſimilis coloris: exiſtentes cere incorporentur. in ſpeciebus cōponendis miſcentes que minus valētplus debito: in cōfectionibus etiam non ſeruādo debitum modū. In ſirupijs parum in eisexpendant: qꝛ aque ſunt diſtillate: corpus earuꝫnimium precium apponunt. In ponderibus diminutis offendunt dantes .ii. vncias eoꝝ: que adpondus venduntur libra. Et ip̄i emunt abalijs talia: velint habere libram. 12. vncijs: agētes contra illud quod hētur deuterono. 25. c. habebis in ſacculo diuerſa pondera maius minus: vnum .ſ. in emendo aliud in vendendoPeccant in diebus feſtis vendēdo non neceſſaria. nam neceſſaria: vt puta medicinas īfirmis

ipſas cōponendo alia hiꝰ neceſſaria: vt ceram funeralibus excuſantur. Super quo inde ciuitates bene ordinate vt florentia: ſolent ꝓuiderevt aliqui ex eis teneant apothecas apertas: putavnam quarterio hiꝰ. Aliqui etiam ex miniſtris talis artis dediti gule ſibi aſſumunt: vel ſocijs dant de confectionibus ſimilibꝰ ad comdendū. In quo tenentur magiſtro ſatiſfacere: ſiſine conſenſu eius faciunt. Mendacia āt ꝑiuriain tali arte ſicut alijs ſemper ſunt: vt peccata:aliqn̄ mortalia vitanda reprehendenda.De barbiconſoribus.Et qꝛ ad medicinalia pertinet minutio ſāguinisſeu flebotomia: qd̓ opus fieri ſolet per barbitōſores. Ideo de eis breuiter agendū. In tali ſidem miniſterio fraudes male fieri poſſūt. Sed īhoc aliqui offendunt: diebus feſtiuis ſine aliqͣneceſſitate radunt aliquos: hoc querentes .ſ. radi vel tonderi ob iuuenilē vanitatē vt iuniores pulchriores appareāt: qd̓ male poteſt: vt videtur excuſari a mortali: cuꝫ violēt feſtū vterqꝫ: ar.2. q. i. notum in fi. Ex hoc āt in ſabbato vel vigilijs ſolēnitatum operentur vſqꝫ ad 3. horā noctis: vltra vſqꝫ quaſi ad mediā noctem ex eocōiter perſone plus eo tempore in hoc volunt ſibi ſeruiri: qͣꝫ in alio. niſi quis eo tꝑe laboraret:vt ceteri amitteret in magna parte cōcurſū perſonarum: vnde lucrum: vr̄ hoc poſſe tolerari:attento more generali pr̄ie in hiꝰ. Quāuis enimſtatutum eccleſie in obſeruatione ceſſationis aboꝑbꝰ diebꝰ feſtis ſit de veſꝑa ad veſperā .i. ſero:de cōſe. di. 3. Pronūciandū. tamē mos pr̄ie multum hꝫ modificare inchoationē terminationem feſtoꝝ: ēt habeat tollere īſtituere ip̄afeſta: ar. de conſe. di. 3. rogationes. di. ii. in his.precipue attento poſt ſero diei feſti poſſent laborare ẜm illud decretum. Pronūciandum.tamen operentur cōiter vſqꝫ ad mediam nocteetiam ſic videtur admittenda talis cōpenſatioſero vigilie cum ſero feſtiuitatis. Si ab officialibus ad quos ſpectat tale regulare: ordinaret̉poſt primam horam noctis vel ſcd̓am ſub certapena nullus in tali arte operaretur: melius eſſet tutius: tunc oēs tenerentur ſeruare. Et ſeruādo nulli eoꝝ fieret preiudiciuꝫ. In minuendo ātpeccarent: ſi non eſſent ī eo periti. Super oīa dbēt cauere: ne apothecis eoꝝ fiat ꝯgregatio iuueum: ad malefaciendū: vt hodie faciunt plurimi.De arhitectis ſeu edificatoribꝰ hiꝰ. hec ars ſatis neceſſaria eſt vite humane domibus habitatiōibꝰ fiēdis: que nosd̓fēdāt a pluuijf vētis frigoribꝰ caumatibꝰ vtꝗeſcere valeat ſecrete oꝑari expedit. Primus Cain r̄probus legitur edificaſſe ciuitatem:vnde domos gen̄. 4. c. Hoſt diluuium āt nembroth. gen̄. io. c. Primꝰ tyrānus alios ad turrimedificandū Abel induxit. gen̄. ii. c. vbi ꝯfuſis ob