Druckschrift 
3,1 (1480)
Entstehung
Seite
85r
Einzelbild herunterladen
 

Octauus.

De miniſtriſ artis lanequi multi ſunt. Et primo de ſcardaſſerijs: hi immodeſtiſſimi in verbis facitis ſūt. Quoruꝫ aīarum ſi curam magiſtri eorum habeant: autinquirere de vita eorum: ſed ſolum ad laboremcōducūtur ſub certa mercēde: tamē ab inſolētijseoꝝ iniurijs laſciuijs ī apothecis ſuis domibꝰdebent coercere qͣꝫtum valent permaxīe a vicio turpiſſimo. Mercedē aūt queſitam ẜm conuentionem eis reddere tardare debent: ſcd̓milld̓ Thob. 4. Quicūqꝫ tibi aliquid oꝑatus fuerit ſtatim eius mercedē tribue: nec merces mercenarij omnino apud te maneat multo minufraudare vel minuere dando eis monetas diminutas vel pānum aut victualia: debeat habere pecuniā: vnde decipiuntur. Cōtra quos inuehitur Iacobi. 4. Ecce merces operarioꝝ vr̄orque fraudata eſt a vobis: clamat contra vos:clamor in aures domini introiuit. Ipſi autem laborantes ſcardaſſerij fideliter operari debentſollicite: tempus amittere in ocio truffis: vl̓inepte pertinent ad artem ꝑagere. Alias tenētur magiſtris ſuis peccant.. de laninis.ſ.dant lanam ad nēdum ſeu filanduꝫ vel extendunt lanam ad ſolis radiū. Et ſi hoc faciūt diebus feſtis indifferenter aꝑte poſſint ſibi alijsdiebus prouidere ſine aliquo periculo: malefaciunt multū de tempore ibi ponunt. Si āt hocagunt ex cauſa ratiōabili: vt puta: qꝛ lana d̓ſtrueretur: hiꝰ excuſantur. Iſti etiam lanini ſolentdatur eis certa quantitas pecunie: quam debentfilatricibus dare pro labore ſuo: puta ſolidos octo libra: vnū pro ſe retinere. Unde cum recipiant ſalarium a magiſtris pro labore ſuo: pn̄tpro ſe illud qd̓ ſubtrahūt retinere. Sed ipſisfilatricibus tenentur reſtituere: ſi minꝰ iuſto velconuento precio dederunt: alias magiſtris ſuisqd̓ ſuperfluit eis debent aſſignare. Et ſi filatricibus tenentur: cum perſeuerant in dādo eiſdemad nendum: debent ſatiſfacere plus dando ī peſteꝝ qͣꝫ mereant̉: quouſqꝫ ſatiſface̓ cōpleuerīt: veſi ignorantur perſone: vel difficulter inueniunt̉ quātitas modica eſt: pauperibus erogari debꝫ14. q. 5. non ſane. Multi per varia exercitia d̓ſeruiunt huic arti: vt filatrices textores: qui ſi inofficio ſuo exercitio cōmittunt defectus: vndepānus patiatur detrimentū: in valore tenenturUnde ſi propter hoc minus ſoluitur eis: qͣꝫ conuentum precium non fit eis iniuſticia. Purgatores etiā qui ſi ſuis verendis honorē abundātiorem tribuerent eas velando: decentius agerent.Fullones Tiīctores qui ipſi ſi minus diligenter in tinctura operant̉: vnde precioſitas minuatur: ſi in pena pecuniaria luant: conqueri non valent. Tiratores qui cum vltra decentiam trahūtẜm moremartis: vt ex quātitate augmentata lucrentur: non ſūt mūdi a peccato. Ex hoc autē lequitur ſciſſura panni: ad qd̓ remediandū induc

ta eſt ars emendatoꝝ: qui .ſ. ſubtiliter tales con.ſuant: vt non videantur: ꝓpter qd̓ poſſet dubitari de licitatione talis artis: operentur ad deceptionem. Sed poſſet reſponderi: ſi non occultaretur talis defectus: nec etiam iuſto precioemptor vellet emere tali defectu: cum tamenex hoc non reddatur vſus talis panni noxius:vel oīo inutilis: ſi forte non ita duraturus apparens. Unde ſi lanifex ratione talis defectꝰ minuit de qͣꝫtitate: quā importat ille defectus: nonvidetur condēnari poſſe: vt elici poteſt ex dictis.b. Tho. 2ᵉ. q. 77. vbi loquitur fraude: queꝯmittit in qualitate reruꝫ. Et cum lanifex poſſit debeat ſic agere deſeruiens emēdator illi oꝑi:non dat illi occaſionem mali ſed conſeruandi ſeindēnem: cum etiā inſpiciatur poſtea per reuenditores. Qui ſi non fideliter agunt: detrahentesde precio panni vt decet: ſed ſimulantes ac ſihaberet talem defectum: tenentur de tali dānoemptoribus ipſi cum lanificibus: vel pauperibꝰerogentur. 14. q. 5. non ſane. demuꝫ veniunt cōit̓ad retagliatores ipſi pāni minutatiꝫ vēdūt admenſuram canne vel brachij: ſi diminutaꝫſuram vendūt ideſt alijs tribuūt: vt multi faciūtfraudem faciunt. hi etiam aliquando ſolent facere quoſdā cōtractus illicitos ip̄i vel lanifices:dicuntur barochola: cum vꝫ vendunt alicui pannum ad terminum anni certo precio: emptor non egeat panno ſed pecunia: pānum ipſumreuendāt: pecunia ſibi numerata ſꝫ minori p̄cioqͣꝫ emerit quinqꝫ vel ſex florenoꝝ: eideꝫ lanificivel retagliatori: que vtiqꝫ vſura eſt: cum habeatimplicitū lucrum cuꝫ mutuo. 14. q. 3. vſura. Sꝫde hoc contractu habes plenius in ſecunda ꝑteti. i. c. de barocholis. De ſartoribus ſtampatoribus cerdōibus qui in arte ſua vitia perpetrant. Primo cum poſtulant. 20. ſolidos repo vel ſerico cum ſciant. io. ſolidos in huiuſmōinon poſituros. Excuſare tamen ſe ſolēt ex eo:diminutaꝫ mercedem recipiant ſui laboris. Qd̓ſi verum eſſet admitti poſſet hec cōpenſatio al̓sſecus. partem non modicā ſibi retinētpanni ſupereffluentis ſine ſcitu dn̄i eius tuncſunt fures latrones: tenent̉ ad ſatiſfactioneꝫ.. qꝛ promittūt oꝑa perfecta r̄ddere certa diealiqn̄ hoc iuramento ēt firmantes: tn̄ ſciant ſenon poſſe ita cito perficere: ꝓpter alia oꝑa ēt ſicꝓmiſſa: ſic īfideliter agūt. ſt diligenterſꝫ defectuoſe faciūt vt citiꝰ ſe expediāt.. quia totas quaſi noctes feſtiuas oꝑant̉: ſuis miniſtris oꝑari faciūt: qꝛ in feſtis ꝑſone volunt eare: qd̓ ē ꝟiolare feſta. qꝛ de mane ī feſtis atcedūt ad domos: ad pͥmo īduēdū veſtes mulieribꝰ vel viris pluribꝰ: ꝓpter hoc dimittūt audtionē miſſe: ꝯͣ mandatū eccleſie. Sub his cōprehēdūt̉ caligaꝝ calceorum factores: qui in hocaliqn̄ fraudem cōmittunt: non madefaciūtpannum: vt minus de eo in ipſis ponant: poſteapannus contrahitur: precipue cum blaneatur: