Septimus.
propter officij fidelem executionem debent licētiari iurati. Medicis practicis magis qͣꝫ theoricꝭdebet quis ſe ꝯmittere in cura corporis. Undephiloſophus dicit pͥmo metha. ꝙ hn̄tes artem⁊ſcientiam medicine ſunt magis ſcientes qͣꝫ habentes exꝑimentum. Expertos tamen medicosin cura magis debemus eligere qͣꝫ habentes ſciētiam ſine exꝑimento. ¶ Pro cuiꝰ d̓claratione dicit Aug. de ancho. vbi ſupra: ꝙ experientia medicoꝝ ex duobus exurgere pōt: vel ex eoruꝫ originis diſpoſitione: vel ex ꝑticularium applicatione. Et quolibet horum modorum talis experientia habet adiunctam cognitionem ꝓpter qd̓ n̄in ſe ſed in ſua cauſa vniuerſali. Sicut enī ex originis diſpoſitione aliqui habent aptitudinē addominandum ex influxū corpoꝝ celeſtiū: ſic aliqui ex tali origine habent aptitudinem ad medicandum ſeu curandum: cuius cure effectꝰ qͣꝫuiſgnoretur cā in particulari agente: cognoſcit̉ tn̄in vniuerſali agente a quo originata ē natura cūtali aptitudine ad talem effectum. Un̄ legitur ocum Alexander magnus īueniſſet in ꝑſide quodam habentes ītellectum penetrabilem ⁊ aptosſuꝑ alios dn̄ari ⁊ regnum acquirere: ꝓponebateos occidere: timēs ne ſibi regnuꝫ auferrēt: Super quo conſulens Ariſtoteleꝫ reſpondit. Si potes mutare illius terre aerem ⁊ aquam: inſuper ⁊diſpoſitōem loci ⁊ ciuitatum: imple ꝓpoſituꝫ tuum. Sin autem: dn̄are ei cum bonitate ⁊ clemetia: ⁊ exaudi eos cuꝫ benignitate: ⁊ ꝑ amorē quēhabebūt in te dominaberis in eis pacifice: quod⁊ fecit ⁊ facti ſunt eis ꝑſes magis obedientes ꝙͣceteri. Similit̓ experiētia que conſurgit ex partcularium applicatiōe nō ꝓcedit omnino ex ignota cauſa: quia iſto mō ars medicine inuenta eſtEx multis enim particularibus experimētis inuentores medicine habuerūt vniuerſale pͥncipium artis ⁊ ſcientie: puta qꝛ viderunt per experientiam reubarbarum purgare coleram in hocparticulari ⁊ in illo. Inde dederunt regulā vniuerſalem ꝙ ꝓprium eſt reubarbaro purgare coleram. Iſtis ergo duobus modis expertis vl̓ exoriginis diſpoſitione vel particularium applicatione: puto melius fore ⁊ tutius: vt committat ſein cura magis practicis medicis qͣꝫ theoricꝭ. Siāt ſint tales medici ꝙ vnā medicinaꝫ velint applicare ad oēs egritudines abſqꝫ cāe cognitione⁊ particulariū applicatione: tales nō debent dicimedici experti nec ſcientes: qꝛ tales ſolū curantegritudinē in aliquo: quandoqꝫ ⁊ a caſu. Un̄ hiꝰnon dꝫ ſe quis cōmittere in cura. Ad qd̓ facit dictum hieronymi. 29. di. c. fi. apoſtolus paulꝰ pergulas eccleſias vulneribus medetur illatis inaquaqꝫ eaꝝ vitia reprehendēs illius. Nec adīſtar īperiti medici vno collirio vult oīuꝫ ocl̓oscurare. Cauēd̓ ē ēt tales idiote medici ꝗ ſolēt aliqͦtiēs ſuꝑſtitiōes īmiſcere cū aliꝗꝰ naͣlibꝰ remedijsa ꝗbꝰ oīo abſtinēd̓ ē. Peccāt enī ipſi ⁊ tales medici vtentes talibꝰ ſuꝑſtitioſis medicinis. Un̄ ⁊. 26.
q. 5. nō lꝫ. dr̄ in collectionibꝰ herbaꝝ queʳ medonales ſunt: aliquas obſeruatiōes aut incātatōesn̄ lꝫ attēdere: niſi tm̄ cū ſymbolo vel oratiōe dn̄ica. Et Augꝰ. Ad hoc genꝰ ſuperſtitiōis pertinētoēs ligature atqꝫ remedia que medicinaꝝ diſciplina condēnet. 26. q. 2. illud. Et intelligit d̓ his q̄non hn̄t virtutē naturalē ad talē effectum: niſi fieret a ſanctis viris virtute pure orationis: ⁊ ſi aliqn̄ talia remedia ſuperſtitioſa inducant effectuꝫcurationis: hoc eſt vel caſu vel oꝑe demonum.Un̄ nll̓omō ꝓcurāda ſt̓: vt ibi dr̄: nec ē cōtra qd̓dr̄ in. d. c. nō lꝫ. 26. q. 5. Dicit̉ enī ibi nō lꝫ xp̄ianistenere traditiones gentiliū: ⁊ obſeruare vel colere elemēta aut lune aut ſtellaꝝ curſus aūt īanēſignoꝝ fallaciā ⁊c̄. ¶ Prohibet enī in hoc decreto ſequi doctrinas ſuꝑſtitioſas gentiliuꝫ qui fatſta vel infauſta extimabant aliqua tꝑa ⁊ conſtellationes ſequebātur: nō qͣꝫtum ad naturales eſſectus aſtroꝝ vel elementoꝝ: ſed ẜm diuinationes⁊ fallaciam demonū. Certū eſt enī ⁊ verū ꝙ ſic̄neceſſario corpora humana ſubdūtur influētiecorpoꝝ celeſtium: ſic neceſſario requiritur debitorū ſignoꝝ influentia ī egritudinū corporaliuꝫcuratione. Un̄ ſi medici dant medicinaꝫ ī ſigniscolericis parū proficiunt: qꝛ corpus parū vel nihil mouebitur. Si vero in ſignis flegmaticis medicīa ſūpta faciliter corpus laxat: ꝓpter qd̓ ſicutmedici in curatiōe egritudinū ſeruāt dies creticos qui determinant ẜm curſū ſolis ⁊ lune: ita indatione medicinaꝝ debent obſeruare debita ſigna aſtroꝝ. Unde ⁊ cōſultū fuit Alexandro magno vt non ſumeret medicinā ſine cōſilio peritiin arte aſtroruꝫ: ⁊ qͣꝫuis vtile ſit medico eē in hiperitum: non tn̄ eſt neceſſarium ipſū eſſe aſtrologum: ſed ſcire quedā cōia ꝓut ſpectat ad congriam dationē medicinaꝝ. Medici non illicite recipiunt ſalariū ſeu ſtipendium ꝓ infirmitate quaꝫſciunt eē incurabile. Huiꝰ rō eſt ẜm Auguſtinumde ancho. vbi sͣ. qꝛ medicus inuetus eſt ad īſtr̄ꝫnature: tandiū inſtr̄m medicine non eſt ex totoſubtrahendū infirmo qͣꝫdiu natura non ſuccumbit: iō non peccat medicus: accipiendo ſtipendiūde cura egritudinis quā per pͥncipia artis medicine credit eē incurabilē: niſi forte malicioſe nonindicando illis qui illius curam hn̄t vl̓ ſuperfluos ſūptus faciendo: vel eū curare oīo promittendo. Sed indicata veritate quā nouit de egritudinis cura tādiu iuſte poteſt accipere ſtipendiūſuū qͣꝫdiu exhibet in cura ſui fidele miniſterium⁊ veꝝ eſt conſiliū. Ad qd̓ etiam facit auctoritasAugu. dicentis in. 3. de trinitate. Medicus quidem cām ꝓximam egritudinis curationis ꝓnūciare poteſt. Sed pͥmā ⁊ ſuperiorē ſcire non valet. Ezechias rex ẜm cās inferiores .i. diſpoſitionem morbi vel demerita ſua mori debebat deinfirmitate ſua: ſed non ẜm cām ſuperiorē ſeu diuinam diſpoſitionem que regulat cauſas inferioreſ ⁊ ſibi ſubijcit. vnde ⁊ mortuus nō eſt: ſed cōualuit. Iſay. 38. Quia ergo neſcit medicꝰ ꝗd deꝰ