Titulus.

de pe. di. 2. c. ergo. ⁊. 22. q. 3. faciat. nec excuſaret īhoc ignorantia. Et dicit Io. an̄. poſt Uincen. innouella ſuper dicta decretali: ꝙ medicus qui dicit infirmo non conſulo: ſꝫ ſi accederes ad aliquāmulierem ſanaberis: tranſgreditur illam conſtitutionem. Nam ⁊ cum vedo tibi aliquid adijciens ſi vitioſum eſt: ſi leſum eſt: nolo teneri: cunſciam illud eſſe tale: teneor. ff. de acti. emp. ⁊ verdi. l. i. Debet ergo cauere ſibi medicus in loquēdo ne ex aſſignatione cauſe infirmitatis ille incitetur ad aliquod malum agendum. Item ſūtaliqui medici qui ſibi ⁊ etiam alijs ſanis faciuntconſcientiam groſſam de ieiunijs eccleſie aſſeretes huiuſmodi deſtruere corpora: qd̓ eſt falſiſſimum: qꝛ eccleſia in ſuis ordinationibus regiturilluſtratione gratie ſpiritus ſancti. gratia autemnon deſtruit naturam. talibus imputantur omnes tranſgreſſiones quas homines faciūt ex ſuapeſtifera perſuaſione: ar. de pe. di. i. noli putare. ⁊tenētur ſi commode poſſunt eos quos ſciūtᶠ ſuoverbo peruertiſſe reedificare. Ite quo ad infirmos ſeu debiles non debent ſine cauſa ⁊ ratiōeinducere eos ad frangendum ieiuniuꝫ vel comedendum carnes diebus prohibitis: qꝛ imputaretur eis ad peccatum: in dubio tamen infirmus excuſatur medici cōſiliū ſequēdo.edici uero uel alij indando medicinas pregnātibus ad procurādumaborſum ⁊ mortem eius vt occultetur peccatuꝫ:mortaliter peccant. Sed ſi faciūt hoc ad preſeruandum pregnantem a periculo mortis in quoeſt ex puerperio: tunc ſecunduꝫ Io. neapol̓. in. ioqd̓libet diſtinguendum eſt de puerperio: qꝛ auteſt animatum aut nōdum eſt animatuꝫ anima rationali. Et ſi quidem erat animatum dando talem medicinaꝫ: medicus peccat mortaliter. Ratio ē: qꝛ cauſa mortis puerperij corporalis ⁊ ſpiritualis. Non dando autem medicinam non poteſt dici cauſa mortis ipſe ſed morbus. Non enīeſt cauſa directe: qꝛ actu ſuo non interfecit. Necindirecte ſicut nauta dicitur cauſa indirecte ſubuerſiōis nauis: cū potuit ⁊ debuit gubernareⁱ nuim ⁊ nō fecit: qꝛ licet dando medicinam potuiſſet matrē a morte preſeruare: nō tamē tenebat̉:īmo nō debuit: cū dando cauſa mortis eēt puerꝑij: ar. 14. q. 5. deniq̄. vbi dicit Ambroſius. Si n̄poteſt alteri ſubueniri niſi alter ledatur: commodius eſt neutrum iuuare qͣꝫ alterum grauare. Siautem puerperium nūdum eſt animatuꝫ animarationali poſſet tunc ⁊ deberet dare talē medicinam: qꝛ licet impediret animationem talis fetuſnon tamen eſſet cauſa mortis alicuius hominis: ⁊ hoc bonum ſequitur: qꝛ liberat matrem amorte: ideo in tali caſu debet dare non in pͥmohec ille. Ꝙ ſi dubium eſt de puerpero vtrum ſitanimatum vel inanimatum anima rationali dādo talem medicinam videtur ꝙ peccet mortalter: qꝛ exponit ſe periculo peccati mortalis ideſt

homicidij: ⁊ ꝗ amat periculum: vt ſcriptum eſt:incidit in illud. vnde in tali caſu nō dꝫ dari.alariuꝫ autē ſeu mercedem ſuiˡ laboris iuſte petere poſſūt: vt patet luce. io. c. Dignus eſt enim operarius mercede ſu⁊. 12. q. 2. Quicunqꝫ. Aut igitur medici ſunt ſalriati a communitate ita ꝙ nil debeāt ab infirnaccipere: aut non ſalariati ſed limitati per ſtatucommunitatis vel domini: ꝙ non accipiat niſi taͣtum aūt nec ſalarium nec limitati in aliquo. Etpͥmo caſu non poſſunt accipere: ⁊ ſi nō ſufficſalarium: imputent ex quo ſic conuenerunt.ta enim ex conuentione legem accipiunt quſeruanda ſunt: extra de pac. c. i. ⁊ hoc niſi muteſſent rerum conditiones. In ſecundo caſu noplus accipere debent niſi quantum ſtatutunniſi ipſum ſtatutum eſſet abrogatum per ceriam conſuetudinem: extra de conſue. c. fi. Intio caſu poſſunt accipere ⁊ debēt exigere moratum ſalarium: quod moderamen attenditucundum qualitatem cure ⁊ laborem medici ⁊ induſtriam ⁊ conſcientiam eius ⁊ facultatem īfirmi ⁊ conſuetudinem loci. ¶ Sed queritur quicum ſit pactum cum medico de certa mercede⁊ danda poſt liberationem vtrum infirminatum ⁊ poſtea recidiuantem teneatur proſalario curare. Guli. in ſpeculo li. i. c. fi. argi⁊ contra. demum reſpondet ſecundum peſtinguit an incontinenti redierit egritudoteneatur. Non enim videtur egritudo recque ſtatim redijt: nec plene liberatur qui exnon liberatur: de pe. di. z. ſunt plures. an ex inuallo redierit: ⁊ tunc non teneatur: ar. de peni. c. diuortiuꝫ. Uel dic ꝙ ſi culpa egri recidiunon tenetur: qꝛ talis euentus non debet ei imꝑtare: alioquin ſic: de re iudi. c. quod quis ſua cupa. ¶ Itē quid ſi monachum bononie ſtudentiegrum factum aliquis curauit: animo tapetendi expenſas quas etiam fuitⁱ prodemum mortuus eſt monachus: nunquid poterunt peti expenſe ab abbate ſuo: an a patre rrali? Et procedit queſtio quando monachus delicentia abbatis ſui tacita vel expreſſa erat in ſtidio alias non teneretur: ar. ff. de re mili. l. deſerres. arguit contra abbatem ꝙ teneatur ⁊ conpatrem ꝙ teneatur ipſe ⁊ non abbas. Demū ſiNegari non poteſt quin negocium ſit vtriuſqꝫSed diſtingue cuius contemplatione factuꝫ eſvt ille teneatur. Et ſi vtriuſqꝫⁱ vterqꝫ tenetur: vdetur tamen magis teneri abbas. Dicitur eninmonachus ſeruus monaſterij: di. 54. vnde eunalere tenetur. Item abbas eſt vſufructuarius: qͥei acquirit̉ ex re ſua vel operis: vt. 18. q. i. c. i. Svſufructuariꝰ tenetur: ⁊ ſi hꝫ cōmodum expenſſue infirmitatis. Infirmis autē nō valētibus ſouere tenetur gratis mederi: quinīmo ⁊ medicitpro eis ſoluere ſi valeat: ⁊ ipſi infirmi facultatemnō hn̄t: īmo vt dicit glo. 83. di. §. i. etiam diuiten