Titulus.
¶ De tabellionibus ⁊ procuratoribus ⁊ ſalarijs⁊ defectibus pluribus eoꝝ. ca. 3.Enotariiſ et procuratoribus. Sciendum ꝙ notarij debēteſſe liberi .i. non ſerui: ⁊ de legitimo matrimonionati: ⁊ admittuntur ad notariatum iurati. Proquoꝝ declaratione dicit Augꝰ de ancho. in li. depoteſtate eccleſiaſtica: ꝙ notarius in ſuo officiorequirit publicā adminiſtrationem. Eſt eniꝫſona publica publice vtilitati deſeruiens. 72ºquirit liberam actionē vt habeat dominiū ſui actus. V3º requirit fidelē executionem. igitur ꝓpt̓publicam adminiſtratione notarij debet eſſe delegitimo toro nati: qꝛ qui vitioſa origine obſcurantur: non poſſunt eſſe de curia: nec reipublicep̄eſſe in aliquo officio vel dignitate ſine ſuperioris diſpenſatione. Propter actionem requiriturꝙ non ſint obnoxij ſeruituti ſed perſone libere.dicit enim iuriſconſultus. C. de ſcribis. tabellariliberi homines ordinētur: nec vlli ad hoc officiūdeinceps pateſcat aditus: qui ſit ſeruituti obnoxius. Si tamen aliquis dicit ſe eſſe liberum: ⁊ vt liber admittitur ad officium notariatus: ⁊ nomīelibere ⁊ publice perſone exerceat notariatus offium in ciuitate: in qua forte ortus nō eſt: ſed poſtmodum denuncietur ſeruus: planuꝫ eſt ꝙ inſtrumenta ab eo prius facta valebunt: qꝛ liberam actionem habuit a dn̄o: donec ipſum ſeruū eſſe nōpronūciauit. Propter fideleꝫ vero executionērequiritur ꝙ iuramentum preſtent: ꝙ fideliterexequentur officium ſuuꝫ: ſicut enim imperatoriuramentum preſtat de officio ſuo fideliter exequendo: vt patet di. 63. c. tibi domino. ita eo mōipſe ſuos officiales admittere debet iuratos. Fiunt enim notarij auctoritate pape veī īꝑatoris īmediate vel deriuata ab eis. ¶ Notandū etiamꝙ notarij officium eoꝝ delegare non debent: vtſcribitur in auctentico de tabellionibus. Et hocꝓpter tria incōuenientia que interdū ſequūturvt dicit Augꝰ de ancho. vbi ſupra. ¶ Primum ēex parte iudicis qui n̄ poteſt licite īformari d̓ veritate contractus quando per diuerſos notariosinchoatur ⁊ perficitur. ¶ Secundū eſt ex parteperſonaꝝ que cōtrahunt: que cū aliquando ſintlaici ⁊ rudes lr̄as neſcientes faciliter eis pōt negari veritas per illa que ſubſequūtur vel ponuntur in inſtrumento priori notario non preſente¶ Tertium eſt ex parte ipſius notarij. Cum eniꝫperfectio rei cōſiſtat in principio medio ⁊ fine:vt philoſophus dicit de celo ⁊ mundo: nulli opꝑfectū eſſe poteſt: niſi ꝑ eū ſit īchoatū mediatū⁊ terminatum. Non debent ergo notarij delegare alijs ad componenda inſtrumenta inter cōtrahentes maxime: cum ipſi profiteantur inſtrumēta ſua manu cōſcribere. Si tamen fecerint puniedi ſunt. Documenta vero non vitiātur vnde ſcribitur extra de fide inſtru. c. cum. p. tabellio. Cum
p. tabellio morte preuentus quidam nonrit inſtrumenta que in nota redacta fuerūdem: ad petitionem eorum ad quos pertctoritate ordinarij iudicis poteris ea fidepublicam formaꝫ redigere habitura perpetuam firmitatem. In caſu etiaꝫ egritudalterius rationabilis occupationis debēttarij contrahentes admonere: vt per ſeitpleant eorum contractus. Et ſi dicatur ꝙ equentia hominum petentium notarios alionominatos interdū tot contractus recipificiendos: ꝙ ſoli ipſi complere nō poſſuntvt dicit iuriſcōſultus: melius eſt pauca agerete: qͣꝫ multis ītereſſe periculoſe. Et eccleſiaſticidicitur fili ne ſint in multis actus tui. non enī ꝓhoc execuſantur.De his que iurant notarij ſeruare: ⁊ quis poſſit creare notarios dicitHoſti. vt refert Io. an̄. ī nouella ſuper. c. ſicut ꝑne cleri. vel mo. ꝙ tabellio conſueuit iurare ſer¶ Primo ꝙ de his que videbit ⁊ audiet ⁊ reſitus fuerit: ſine diminutiōe veritatis ⁊ commutione falſitatis conficiet inſtrumentum. Unde ⁊dicit Hoſtien̄. Solet requiri tabellio ſub peofficij ſui: ꝙ conficiet inſtrumentum requiquod ſi non fecerit: periurus videtur: ⁊ ſicſtrumentis poſtea non crederetur: ar. de teſti. c.teſtimonium. Et hanc requiſitionem quiſqꝫ d.populo facere poteſt: ar. de teſta. c. relatum. 2. ⁊ ꝓtanto dicitur ſeruus publicus ⁊ publicca perſe2º. iurat ꝙ ſecreta iniuncta ſibi celabit. Vꝫº.ſuꝑ cōtractu vſurario vel in fraudē vſuraꝝ inō conficiet inſtr̄m ſcienter. ¶ 4º. ꝙ de oībiſtrumentis que reddet ꝓthocolla tenebit. V5fidelis erit illi a quo conſtituitur: ⁊ ſi ſciretīſuū tractari per ſe vel per nunciū reuelꝙ illud officiuꝫ ſic ſibi iniunctū cupidittimore ⁊ amore remotis vel oīa ẜm bonam conſcientiam exequetur.Quantum ad ſecundūſ. ꝗs poſſit creare notarios. Dicit Augꝰ de anvbi ſupra: ꝙ notariꝰ ē ꝑſona publica habēsciū ſcribendi inſtr̄a ſuper contractibꝰ aūt alijs ngocijs ad faciend̓ fidē ſuper eiſdē. Illius ergo atctoritate īſtituendi ſunt ꝗ totius reipublice curāhꝫ vel ꝑ vniuerſalē iuriſdictionē ſicut papa:īmediatā adminiſtratiōem: ſicut īꝑator. Et ilum papa ⁊ īꝑator poſſūt notarios publicos facere: vel illi ꝗbꝰ auctoritate pape vel īꝑatoris ēcōceſſū. Archiep̄s florentinꝰ hꝫ p̓uilegiū ab īꝑatore valēdi creare notarios. Plures et ciues aīꝑatore hn̄t hāc auctoritatē. Dicūt āt aliꝗ ꝙ ep̄sī eccl̓iaſticis negocijs poteſt notarios cōſtituerꝑ totā ſuā dioceſim: eo ꝙ ipſi cura totiꝰ dioceſiscōmiſſa ē ꝑ eū regēda ⁊ gubernanda. io. q. i. c. regenda. ⁊. 12. q. i. ep̄s. nō tn̄ eccl̓iaſticꝰ notariꝰ īſtrumentum conficeret in negocijs ſecularibus qu