Titulus.

⁊ ex qua eſt vera bōitas ī homine ⁊ ī oꝑibꝰ eius.Dicit enim augꝰ radix omnium bonoꝝ eſt charitas: de pe. di. 2. quia. debet ergo poſtulari ⁊ opere procurari.Bonitas diſpoſitionis interioris qͦ ad effectuꝫDiſciplina cōpoſitionis exterioris quo ad actū.Scientia cognitionis certioris qͦ ad intellectumIn adipiſcendo et habendo ſcientiaꝫ vtiliter ⁊ docendo oportet pͥmohabere bonitatem veraꝫ mentis: que vtiqꝫ procedit a gratia: ſꝫ illd̓ apoſtoli ad. Ephe. 5. c. Fructus lucis in omni bonitate .i. effectus gratie eſtomnis bonitas. Unde fulgentius. Nō eſt ꝑfectabonitas a qua nō oīs malitia vincitur: hec autēbonitas eſt virtus. Unde. Auguſtinꝰ dicit. ꝙ virtus eſt bona qͣlitas mētꝭ qͣ recte viuitur. Et philoſophus in libro ethicoꝝ 2º dicit: ꝙ virtꝰ bonfacit habentem: ⁊ opus eius bonū reddit: quemaxīe ſit per charitatem: q̄ omnem virtute cōplectitur: vt .n. dicitur. Sapien. i. In maliuolamaīam non intrabit ſapientia: nec habitabit in corpore ſubdito peccatis: ⁊ ideo ſi fragilitate ī aliqd̓peccatum labuntur qͣꝫ citius reuertantur ad penitentiam: vt aīa maliuola .i. que voluit malumpeccati: efficiatur beniuola ⁊ non ſubdita peccato: ſed bonitati. Unde ſepe confiteatur: ⁊ aliquādo cōmunicet: qͣꝫuis enim peccatum non tollathōi lumē naturale intellectus: ſed paſſionibꝰ multum offuſcat. Et diabolus ipſe qui hꝫ ſcīam d̓ʳ diuinis ⁊ hūanis ſuper oēs mortales: qꝛ cū ea bonitatem virtutis non hꝫ ad augmētum ſibi eſt iudicij: nec hominis meritū ad qd̓ ſequitur gloriep̄mium ex ſcīa eſt: ſed ex eius vſu bono qui prouenit ex charitate. ⁊ rō huius eſt: qꝛ ad meritumrequiritur liberi arbitrij actus: ſed cū intellectuiꝓponitur clare aliqua veritas: quam capiat: iamnō eſt libera ratio ad aſſentiendum vel diſſentiendtum: ſed captiuatur ⁊ cogitur ad diſſentiēdū.In vſu āt ſcientie concurrit actus liberi arbitrijqꝛ liber ē quilibet ad addiſcendū vel docendūvel conſiderandum ſuper aliqua materia: ⁊ abhis deſiſtēdū: ⁊ iō hͦ faciēdo cū bōitate .i. charitate meret̉: ergo bonitas pͥmo querēda eſt. ⁊ quiacum vna ex potentijs in actu ſuo multum interditur: alie remittuntur ab actibus ſuis: quandointellectus laborat in ſpeculando virtutes ſcientie: ſeu addiſcendo: ne affectus nimis remittatura feruore bonitatis: ⁊ paulatim euaneſcat. Iō inter lectiones ſpeculabiliū formanda eſt breuisoratio vel meditatio erga deum: aut lectio ſephabenda de doctrinis moralibus ⁊ affectiuis: ſicut legitur de beato Tho. de aquino: qui inter exercitia ſpeculatiuoꝝ quotidie legebat vel audiebat aliquid de collationibus vel vita patrum.¶ Debet ſecundo doctor ⁊ ſcholaris ꝓcurare diſciplinā .i. cōpoſitionē morum exterioꝝ ſeu modeſtiā: de qua dr̄ eccleſi. 45. c. d̓dit illi legē viteid eſt ſpiritualis gr̄e ⁊ diſcipline .i. cōpoſitiōis ex

terioris: ſed hoc tamē procedat ex bonit.riori. nam alias eſſꝫ hypocriſis ⁊ ſimulat.⁊ duplex iniquitas. Un̄ dicitur ſapien. i.ſanctus diſcipline effugiet fictum .i. ſimulapoſitionem actuum exteriorū. Debet ergo eſciplinatus .i. moderatus ī verbo: vt pauca dic⁊ illa rationabilia ⁊ vtilia: qꝛ in multiloqꝫdeeſt peccatum. ait Salo. ꝓuerb. io. c. A cetionibꝰ ad oſtentationē caueat detractionibꝰ ſuſurrationibus: irriſionibus ꝑiurijs ⁊ turpibꝰ vebis: quibus hodie multi dediti ſunt ſcholares.Inſuper emulationibus ſocioꝝ vel magiſtrorūſuoꝝ. Scit quoqꝫ diſciplinatus in aſpectu: qꝛ vtait aug. impudicus oculus impudici cordis eſtnuntius. Nō ergo diſcurrat per plateas vel eccleſias ad videndum mulieres: ⁊ procādum: vel ſociandum: quia vt dicitur Mathe. 6. qui videritmulierem ad concupiſcedum eam: iam mechatus eſt ī corde ſuo eā Diſciplinā habeat in auditu. Non audiat cantilenas turpia verba. Corrūpunt eniꝫ bonos mores colloquia mala. ait apoſtolus .i. corin. 5. c. Nec audiat vt minus credatdetractiones ab alijs factas: ſed horreat: vt eniꝫdicit damaſꝰ. ii. q. 3. non ſolum reus ē qui de aliomalum profert: ſed etiam qui aurem cito criminibus prebet. Diſcipliaa vtatur: in guſtu ⁊ cibo ⁊potū ſit tēperatus. Nam vt ait hieronymus. Uēter pinguis craſſum ſenſum generat. In veſtituquoqꝫ vt humiliter induatur: omnem luxuriamvitet: vt ſit diſciplinatus in tactu: qꝛ nil ita obnubilat rationem: ſicut actus venereus ſecundumphiloſophum. Unde per prophetam dicitur. Uinum ⁊ mulieres auferunt cor: eccleſia. 19. c. i. ratōnem ⁊ bonitatem. A rixis abſtineat: ludis tripudijs: conuiuijs partialitatibus circa ea que pertinent ad vniuerſitatem: ſed vt dicitur prouerbii. c. diſciplinam ſtulti deſpiciūt. communiter omnia iſta vitia hodie reperiuntur ī ſcholaribus: ⁊aliquando in magiſtris: ⁊ ideo parum proficiūBonitas ergo quo ad deum: diſciplina quo adproximum: vtraqꝫ quo ad ſeipſum petenda eſt adomino. Debꝫ. 3º. doctor ſiue ſcholaris vacareacquiſitioni ſcientie. Et quidem ſcientia eorumque pertinent ad ſtatum ſuum vnicuiqꝫ neceſſaria eſt. chriſtianus enī quilibet ſcire debet: que ꝑtinent ad chriſtianitatem: vt mandata dei ⁊ eccleſie: medicus que ad medicine ſcientiam: aduocatus etiam iureconſultus debet habere ſciētias iuris. Sacerdos que pertinent ad debitamminiſtrationem ſacramentorum. Religioſi quepertinent ad religionem: ⁊ prelatus que ſpectātad debitum regimen populi: ⁊ doctor cuiuſqꝫ facultatis que ad illam pertinent: alias huius ſcientie defectus pernitioſus eſt cuilibet tali. ¶ Undeiſai. 5. dicitur. Propterea captiuus ductus eſt populus meus: quia non habuit ſcientiam. ait dominus. Et Leo papa. Si in laicis videtur intolerabilis inſcientia: quanto magis in ſacerdotibus: nec excuſatiōe digna eſt: nec venia: diſt̓. 38.