Titulus.
eſt irrogata marito: ⁊ īiuriaꝝ actio ſibi cōpetit: īmo ⁊ ꝓ ſponſa. Itē ⁊ ꝓ alijs perſonis cōiunctis:nā ſi quis iniuriatur vni cōiuncto: oībus iniuriari vr̄. Cū enim ꝓ defenſa reꝝ lꝫ vim vi repellere⁊ ad hoc ꝯmicos ⁊ cōiunctos vocare: licitum ēterit amicos ⁊ cōiunctos inuaſos iuuare: cū etiaꝫhōi hō officiū debeat. ff. de ſer. l. cū ſeruis. Itemꝓ dn̄o ſuo lꝫ vti vaſallo defēſione: īmo tenet̉: al̓sperdit feudū. Item miles tenetur iuuare p̄poſituꝫ belli ſi pōt: alias capite punitur. Itē etiam ⁊extraneū defendere dꝫ: ſi poteſt quilibet ſine ꝑiculo ſui. 23. q. 3. Nō īferēda. 83. di. error. hic tn̄ d̓ſtinguendū in defenſione ſui vel cōiunctoꝝ velextraneorum quo ad incurſionē vel inuaſioneꝫpene canonice vel ciuilis. nā defendendo ſolumſeipſū: ſi ex hoc occidat vel mutilet: euitat penaꝫirregularitatis: non āt ſi alterū deſenderet ēt patrem vel filiū: vt notat glo. ſuꝑ. c. ſi furioſus d̓ homi. in cle. penā excōicationis euitat n̄ ſolū ſe defendendo ſed pr̄em matrem vxorē filium vel filiā: cū .ſ. in tali percuſſione percutit clericū ẜm innō. Extraneū āt defēdendo: ſi ex hoc percutit clericū n̄ euitat excōicationem: ēt ſi miles mādatoiniuriati hoc feciſſet. hoc vr̄ intelligendū: quādomutilaret vel occideret clericū: vl̓ grauiter lederet: alias non vr̄ īcurrere ẜm ea que habētur ī penul. §. huiꝰ ¶. Quātū vero ad euitationē pene ꝑſonalis vel pecuniarie: ſi volentes vim vi repellere ab iniuriā paſſo ſunt cōiuncti: euitant penaꝫẜm modū. ff. de iuſticia. ⁊ iu. l. vt vim. limitandoeā per. l. in pͥuatis. ff. de iudi. Si āt extranei ⁊ deputati ꝓ comitiua: violentiā paſſi ēt lꝫ: ⁊ euitantpenam. Si non erant deputati ꝓ comitiua: ſꝫ aduocantur ī auxiliū per paſſū violentiam: lꝫ talibus vim repellere incōtinenti tm̄: ſed n̄ ex interuallo: nec ſi non vocantur in auxiliū per patientem violentiaꝫ. ¶ Item tenetur vaſallus magisiuuare pr̄em qͣꝫ dn̄m ſuum: poſito ꝙ vterqꝫ ſitinuaſus ad mortē: ⁊ pr̄ ⁊ dn̄s: ⁊ ipſe nō poſſit: niſitm̄ alterum iuuare: rō eſt: qꝛ patri tenetur filiꝰ naturali vinculo ⁊ ciuili: dn̄o autem tenetur tm̄ ciuili. ¶Item qͣꝫuis iuramento ſit aſtrictus ad iuuādum dn̄m: iuramentū preſtitū hiꝰ ſaluo. vinculoprecedenti intelligitur. Nā ius alteri queſitū notollitur per ſcd̓aꝫ obligationem: extra de iureiur̄c. petitio. prius āt erat obligatus: ergo ⁊c̄. ¶ Iteꝫſi in ſimili caſu magis iuuabit patrem qͣꝫ ep̄m ſuum: qꝛ in beneficijs tꝑalibus: vt ſubſtantia vite ⁊hiꝰ magis tenetur quis patri carnaliter qͣꝫ ſp̄uali:t notat glo. 30. q. i. c. i. ⁊ di. 86. c. non ſatis.Item licita eſt defēſioICcū moderamine inculpate tutele vt dictū ē nōſolū ꝓ perſona: ſed ēt pro rebus ꝓ cuius declaratione. nota diſtinctione: qꝛ aut volens viꝫ. ꝓpulſare ſibi illatam: ꝓ rebus iuſte poſſidet eas aūt īiuſte: ſi iuſte poteſt hoc incōtinenti: ⁊ cū moderamine inculpate tutele: ⁊ nō ſolū ꝓ rebus fuis: ſedEt ꝓ rebus ſibi depoſitis ⁊ cōmodatis: ⁊ etiam ꝓ
rebus aīcoruꝫ ꝓpinquoꝝ ſuoꝝ: eos .ſ. adiuidi. 83. qui cōſentit. Si āt ex interuallo vultpellere poſtqͣꝫ diuertit ad actus cōtrarios:poteſt. ff. d̓ vi. ⁊ vi. ar. l. 3. §. ſi quis. In ſecurcaſu cū iniuſte poſſidet aut poſſidet̉ īiuſtecontra quē vult vim ꝓpulſare: aut ab alio. Seo tunc aut ꝟi poſſidet: aut p̄cario: aut clanpͥmo caſu hoc eſt ſi vi: tunc ſi ſtatim venit vt recuperet: non lꝫ mihi reſiſtere vi. C. vnde vi. l. i.ſi venit ex interuallo: tunc lꝫ reſiſtere: qꝛ neqꝫ exinteruallo lꝫ alicui recuperare ablata ꝓpͥa aucritate. In ſecundo caſu cū .ſ. p̄cario poſſidet:poſt denegatā reſtitutionem licitū eſt illi inconnenti vī vi repellere: nec lꝫ illi qui ſic poſſidet reſiſtere. naꝫ denegando videor ſpoliare. An̄ verodenegatā reſtitutionē non poſſet vim vi repellre: lꝫ poſſet reuocare p̄carium. ¶ In tertio cacū .ſ. poſſidet clandeſtine nō eſt licitū vī vi repelere: ſed licitum eſt ingredi: ⁊ ſi ille nō admiſeriex tunc ſit violentia. Reuertendo ad ſcd̓m mēbrum diuiſionis p̄cedentis iaꝫ dictū eſt: cū .ſ. poſidet vicioſe ⁊ īiuſte: ſed n̄ ab eo cōtra queꝫ vuvī vi propulſare: ſꝫ ab alio: tunc licꝫ illi cōtra iliūalium quādocunqꝫ volente violentiam īferre yvim repellere. ¶ Notandum eſt ꝙ licituꝫ ē etiāpro rebꝰ vim vi repellere cōtra ōes. cōtra quolicitum eſt pro perſonis: ſi tamen ille perſōe qvim vi repellere volunt: poſſint habere bona: vtexcludantur ſerui: monachi ⁊ ſimiles: tamē moderamen tutele diuerſificari dꝫ: attēta varia perſonarum qualitate: nam aliter ⁊ mitius cōtra patrem qͣꝫ cōtra penitus extraneū: ⁊ ſic de ſingulisq̄ cōſideranda venirent: inſpectis circūſtātijs cuꝫnon ſint hec iure limitata. V. Notandum etiaꝙ vim vi repellendo pro rebus: ſi quis occidatvel mutilet: irregularitatem incurrit: ſed ſi clericum percutiat ſeruando tamen moderamen īcupate tutele: excōicationē non incurrit: qꝛ excōicatio nō incurritur ſine dolo vel diabo lica ſuaſiōe17. q. 4. ſi quis ſuadente. ſed in irregularitatē īcidit quis etiam ſine dolo: vt patet in iudice reumcondēnante. Io. de lig.¶ De repreſalijs: ⁊ de materia duelli. c. 4.Epreſalie ſūt quod¶ Odam bellum particulare: qd̓ fit ad deſſionem corporis myſtici. ⁊ eſt remedium extraordinariū habens ortum ex iure gentiū: nam licitum eſt ob tutelam corporis ſui arma mouere⁊ nedū corporis ſui pͥuati: ſed etiam myſtici: ſevniuerſitatis. Eſt autem introductū propter defectum remedij inſurgentis a neglectu gubernatium populos: ⁊ carentia recognitionis de facto⁊ iō opus fuit hoc remediū extra ordinarium neiuſticia negligatur: ⁊ qꝛ negligenti iudicio ſecuri recurſus ē habendus ad eccleſiaſticū: extra d̓foro cōpe. ex tenore. ideo raro hoc remediū locū ſibi vēdicat. Et noͣ ꝙ an̄qͣꝫ poſſit fieri rep̄ſalie