Titulus.
cuꝫ contrahit contra interdictū eccleſie: vt qui aordinarius audiens aliquod impedimētum circa aliquod matrimonium fiendum: p̄cipit ne fiat contractus talis: niſi prius diſcuſſo negocio.¶ Sexto: quādo quis contrahit de futuro vl̓ d̓preſenti non intendens ꝯtrahere: ſed decipere ⁊copulam extorquere. ¶ Septimo: qn̄ quis cōgit aliquem vel aliquam ad ꝯtrahendum d̓ futuro vel de p̄ſenti: ēt ſi ſint pater vel mater: quiaomnimoda dꝫ eē in huiuſmōi animi libertas ſecus ſi ꝑſuadeat tantū. ¶ Octauo: qn̄ ſponſalia: ēde futuro tātum frangit extra illos nouem caſusqui ſupra ſignātur. Alius autem cui frangūt̉ excuſatur. ¶ Nono: qn̄ ꝯtractum ꝑ verba de p̄ſenti hoc negat: ⁊ qͣꝫuis alter contrarium ꝓbare nōpoſſit vel non ꝓbet: tamen neuter cum alio contrahere poteſt: alias eſſet in continuo adulterio⁊ ſeparari deberet. ¶ Decimo: qn̄ pꝰ ꝯtractum ꝑverba de preſenti non vult conſumare alio reꝗrente congruo tempore: nec vult religionē ītrar̄vt poſt ꝓfeſſionem alter ſit liber: hoc facit: putaquia audiuit illum pauperem vel iniquum: velquia īdignati ſunt adinuicem ⁊ huiuſmodi. Et ſimiliter peccant parentes: qui hoc non ꝑmittuntſine rationali ca: vt quia ſine voluntate eoꝝ contraxerunt ⁊ huiuſmodi. ¶ Undecimo: quandocōſumant matrimoniū ante bn̄dictionem nuptiarum: cum benedici debeant: vt qꝛ pͥmum matrimoniū. ¶ Duodecīo: qn̄ conſumant matrīonium ſeu celebrant nuptias tempore ꝓhibito abeccleſia: vt in aduentu a. lxx. vſqꝫ ad octauā epiphanie: ⁊ a diebuſ rogationum vſqꝫ ad octauaspentechoſtes: ⁊ hoc ſiue ſit virgo ſiue vidua: ſiūfiat cū ſolēni apparatu ſiue pauperrime. ¶ Tertiodecimo: quando quis cognouit conſanguineam vxoris ſue vſqꝫ ad. 4. gradum: nā tunc nonpoteſt exigere debitū ab vxorē: vel vxor a viroſuo: ſi fuit cognita a cōſanguineo viri ſui: niſi habita diſpenſatione ſuper hoc: reddere tamē debitum tenetur coniugi exactus: ſiue exp̄ſſe ſiue īterp̄tatiue: ⁊ hoc quando iſtud fuit perpetratumpoſt conſumatum matrimonium: vel in contractu per verba de pn̄ti. nam ſi ante fuiſſet eēt īpedimentum dirimens matrimonium. ¶ Decīoquarto: quando alter alteri denegaret debitumnō hēns aliquam cām rōnalem: etiam ſi faceretcauſa deuotionis: vbi alter oīo petat ſibi reddi.¶ Decimoquinto: quando in actu coniugij reꝑitur aliquis de illis. 8. caſibus: qui notātur ſuprain. c. de actu coniugij. Nam vel eſt mortale veldubium de mortali: ibi vide: vbi etiam habesquando eſt veniale in vſu coniugij: ⁊ quādo nulum peccatum. ¶ Decimoſexto: quando ꝟir ſinecā rōnabili grauiter verberat vxorem: vel contumeliatur eī turpibus verbis multum: vel cunon ꝓuidet neceſſarijs cuꝫ poſſit. ¶ Decimoſeptimo: quando vxor habens niſi dotem: ſi det debonis domus ⁊ ꝟiri ſine licentia eius expreſſa vl̓interp̄tatiua: ⁊ multo magiſ contra prohibitiōeꝫ
eius conſanguineis vel amicis: vel expendat ī rebus malis vel vanis: vt ludo ꝟl̓ pompis: vel ētnotabiliter in elemoſynis peccat grauiter. qꝛ furtum cōmittit: niſi habeat artem multū lucroſamvltra gubernationē donius. ¶ Decimoctauo: cūvnus coniugum aſſentit alteri in adulterio: velvir exponit vxorem alijs cā temporalis ſubſidijvel alia de cā: vel ꝟxor permittit virum vitiumſodomīe ꝑpetrar: cū poſſit obſtare. ¶ Decīononoquando vxor non vult ſequi virum in cohabitādo vel mutando domicilium: niſi timeret ꝓbabiliter mortem vel mutilationem: vel ꝙ exponat eam alijs: vel ꝙ trahat eam ad hereſim vealiud mortale: vel ꝙ non poſſet eam ſuſtentarevel familiam cū inter ſuos ſubueniatur eis.¶ Uiceſimo: quando de conſenſu vtriuſqꝫ vterqꝫ vouit continentiam ⁊ nō ſeruant: tunc enim ⁊exigens ⁊ reddens ſine alia diſpenſatione peccaret mortaliter niſi diſpēſetur. ¶ Uiceſimopͥmo:de negligentia in gubernando familiā: in admonendo filios ⁊ ſeruos ad mandata dei ⁊ eccleſie⁊ ſacramenta ſumendo: in correctione vitiorum⁊ hiꝰ in prouidendo neceſſaria domui: in exceſſu amoris alterius ad alterum: in pōpis ⁊ vanitatībus precipue mulierū eſt difficile dare regulaꝫquādo ſit mortale vel veniale: nec de facili ī hidebet precipitari ſnīa. ¶ Uiceſimoſecūdo:do ꝓcuratur aborſus ſiue a viro ſiue ab vxeſiue etiam ex negligentia ⁊ a caſu: vt ꝓpter verherationem vel nimium laborem vel multā laſciuiam coniugalis actus. ¶ Uiceſimotertio eſtin mulieribus: quando ex negligentia opprimūtꝑuulos in lecto ſecum eos tenētes: ⁊ multo magquando ex incuria ⁊ tarditate eorum deceduntparuuli ſine baptiſmo. ¶ Uiceſimoquarto: quādo vxor concepit per adulterium ⁊ illum nutritde bonis viri: tanqͣꝫ ſit ſuus: qꝛ furtum facit de illa ſubſtantia qua illi ſubuenit. Et idem de ea q̄ſibi ſupponit partum alienum tanqͣꝫ ſit ſuum.¶ Uiceſimoquinto de blaſphemijs de mendacijs de periurijs de contumelijs ⁊ de tractationibus: que continue proferuntur: cum ſunt inlocutionibus.¶ De diuerſis v̓itijs mulierum per alphabetuꝫ.Capitulum. 24.Ccē ego in iniquitatibus conceptus ſum: ⁊ in peccatis cōcepit me mater mea p̄s. 50. loquitur pſalmiſtain perſona cuiuſlibet concepti ⁊ concepte ex viro ⁊ muliere ſecundum hieronymum. vnde excipitur ſolus chriſtus: ꝗ n̄ ex virili ſemine cōceptus eſt: ſed myſtico ſpiramine ex maria virgine.Omnis alius vel alia ſub hac ſententia includitur: vt dicit augu. de conſe. di. 4. firmiſſime. Etconceptus fit in vtero mulieris: partus eſt egreſſus ex vtero. Et conceptus quideꝫ in voluptate