Titulus.
in diebus illis extremis ſiue de abſtinendo. Itēnota ꝙ feſta ẜm nouam ⁊ veterē legem a veſpuvſqꝫ ad veſperā celebrantur: tamen in ſeptuageſima officiū ſibi ꝓpͥuꝫ: qd̓ abdicat cantica leticienon incipit ī veſperis: ſed in cōpletorio: qn̄ prīoītermittitur alleluia. vnde vſqꝫ ad cōpletoriū excluſiue lꝫ contrahere. Sed officium aduētus ꝓprium ꝑfecte incipit a veſperis ſabbati p̄cedentꝭvnde ex tunc nō lꝫ cōtrahere. in diebus vero v̓timis non ſolū veſpere: īmo cōpletorium ſunt d̓tp̄e precedente per ſe loquendo: lꝫ ꝑ accidens ſuperueniente maiori feſto nihil fiat de illo in cōpletorio: vel ſolū memoria in veſperis ſicut apd̓illoſ ꝗ faciūt feſtū trinitatꝭ ī octaua epiphāie: ⁊ otaua paſce n̄ tn̄ ꝓpter hoc lꝫ ī iſta veſpera: ſꝫ ſic̄dictum eſt ſupra in talibus eſt conſuetudo ſeruāda. vnde in multis terris ēt de nocte profundain vigilia aduentus ⁊ ſeptuageſime nuptias faciunt: ſed ſi poſt mediam noctē facerent eēt corruptela: qꝛ media nocte more romano nox incipit vt dicitur. ff. de ferijs. l. more. Un̄ ſicut nullaconſuetudo excuſaret celebrare in mane die: ſicnec poſt mediā noctem: ſed certū eſſet: qꝛ cōtraſanctoꝝ patrum canones eſt. ¶ Contrahentesāt nuptias iſtis tēporibus prohibitis debent puniri in quo deliquerunt: vt .ſ. ad tempus ſeparentur: ſed ſi ſit ꝑiculuꝫ incontinentie alia penitētiaimponatur: ⁊ in iſta diſpenſetur. ¶ Sacerdos ātqui d̓dit benedictionē hiꝰ temporibus graui penaͣ lꝫ arbitraria puniendus eſt. Non aūt eſſetmortale exigere talibus temporibus ab vxoreprius rite benedicta. Petrus de palude. Item ⁊ſi mortale ſit conſumare matrimoniū tali tēpore: tamen poſt primā copulam iteꝝ cognoſcēdonon peccat mortaliter niſi hoc faceret in contēptum eccleſie ordinantis. Petrus de palude.De ſponſalibus. Ca. xviij.¶ Irca cōtractumAmatrimonij uota ꝙ matrimoniū pͦ initiatur .ſ. per ſponſalia ſiue ꝑ verba de futuro.Secundo ratificaturꝑ verba de preſenti vel alia ſigna exprimentiaconſenſum.Tertio cōſumatur percarnalem copulam: ⁊ hoc cōiter obſeruatur: noneſt tamen neceſſarium ꝙ ſponſalia p̄cedant: ꝗaabſqꝫ promiſſione facta d̓ futuro poteſt ꝗs ſubito contrahere per verba de preſenti. Similiteretiam ad eſſentiam matrimonij non eſt neceſſarium ꝙ ſequatur copula carnalis. vnde inter mariam ⁊ ioſeph dr̄ fuiſſe perfectum matrimoniuꝫ:quo .ſ. ad eius eſſentiam ⁊ ſi nō quo ad eiuꝰ ſignificatiōem cōpletam: cum tamen vterqꝫ remanſerit virgo. 27. q. 2. §. cum ergo. qꝛ contraxerant ꝑ
verba de preſenti. Fuerat enim reuelatum virgini marie ꝙ ioſephnūqͣꝫ exigeret ab eo debitūſed ſi exegiſſet fuerat diuina auctoritate diſpenſatum vt reddere non teneretur: ⁊ vna ex cauſiequare fuit virgo maria deſponſata ẜm orige. 27q. z. inuenta fuit vt partus virginis diabolo celaretur: qͣꝫuis enim ⁊ ſi corda hoīum non cognoſcat ꝑ ſe: tn̄ corpora qͦad exteriora ſciat: nō tamēſcire valuit vtrum ex ioſeph vel ſine viro concepiſſet: nec ſi virgo peperiſſet vel non virgo: ⁊ hͦqꝛ ꝑꝑ nimiam ſanctitatem virginis non permittebat̉ approximare ei vel hoc cognoſcere: ricar.ī. 4. ſ. di. Nō ergo ꝙ matrimoniū initiatur ꝑ ſpōſalia que ſunt futurarum nuptiaꝝ ꝓmiſſio. 30. ꝙ5. noſtrates. que fiunt multipliciter: aliqn̄ .ſ. nudaꝓmiſſione vt cum dicit vir accipiam vel ducaꝫte in meam vxorē: ⁊ ille reſpondeat accipiam vl̓ducam te in virum ⁊ hiꝰ ¶ Item aliqn̄ non ſolūꝓmiſſione: ſed etiam appoſitione iuramēti fiuntſponſalia. ¶ Item aliqn̄ fiunt datis arris ſponſalicijs. non p̄n̄t autem contrahi ſponſalia ex altera ꝑte tm̄: nec claudicare ẜꝫ Guil. Et ſi aliquiſ accipiat manū mulieriſ ⁊ dicat ipſi mulieri do tibifidem meam de accipiendo te in vxorem: ⁊ illanihil reſpondeat: nec aliquo mō oſtēdit ſe acceptare non ſunt ſponſalia. ille tn̄ qui taliter d̓dit fidem tenetur eaꝫ ducere: ſi illa voluerit: ſi nō voluerit non eſt cōpellenda: ⁊ hoc verum niſi oſtēderit aliquo modo mulier illa acceptare: qd̓ agebatur. vnde ſi ante fidem ſic datam tractabaturde ſponſalibus vel mr̄imonio īter eos: ⁊ ipſa requifita ſponte manum dedit ad fidem recipiendā: ⁊ huiuſmodi: tūc eſſent contracta ſponſalia.¶ Item ſiquis ante pubertatem contrahit mr̄imonium per verba de pn̄ti: intelliguntur eē ſpōſalia: ⁊ hoc niſi eſſent proximi pubertati: ⁊ malicia ſuppleret etatem: qꝛ tūc eſſet matrimoniumextra de pub. ho. iu. c. ſi duo. ¶ Itē noͣ ꝙ poſt ſeꝑtēniū ꝯtrahi pn̄t ſponſalia de futuro: exͣ de deſpon. impu. ſi infantes li. vi. ⁊ ex tunc valent. ſi ātalter vel ambo minor ē ſeptennio: ⁊ contrahuntſponſalia ipſi vel parentes pro eis nihil agit̉: niſi poſtea ratificēt. ſi autē multum appropinquarent ad tempus ſeptēnij: qͣꝫuis non impleuerīt ſeptem ānos: tenent ſponſalia ẜm Tho. in. 4. ſ. di.27. q. 2. ar. 2. ad vlt: qꝛ ẜm philoſophuꝫ in. 2. phyſicorum: quod parū deeſt: quaſi nihil deeſſe videt̉. ¶ Hec autē appropīquatio determināda ēẜm cōditionē cōtrahentiuꝫ: cū ī ꝗbuſdā citiꝰ ī ꝗbuſdā tardiꝰ proueniat ītētio ſeu complacentianuptiarum Tho. ⁊ Hoſt. tn̄ expreſſe de iure nonhabetur: ꝙ tempus ſeptēnij poſſit preueniri. illetn̄ qui maior ē ſeptēnio contrahit ſpōſalia cumminori ſeptēnio: licet non tenuerit et ex ꝑte maioris: qꝛ claudicare non debent: tn̄ qꝛ iuſte maior fidem dedit: tenetur maior minorē expectare ſi forte velit ſtare in eodeꝫ ꝓpoſito: alias peccaret ꝓpter fidem mentitam: ⁊ tenet̉ penitētiaꝫagere de fide mētita. ¶ Item īter abſentes pn̄t