Primus.

qͣꝫuis n̄ ſit ꝑfectū ẜm perfectōnē gratie nec ratū:eſt tn̄ matrīoniū īquantuꝫ ē ordinatū ad ꝓlem:ẜm ꝑfectioneꝫ nature. vnde īfidelis cognoſcēsvxorē ꝓpter bonū ꝓlis vel vt reddat debitū n̄peccat. tho. ī. 4. ⁊ ricar. ⁊. 26. di. deinde. Poſſūtfideles vniꝰ ritus cōtrahere cū īfidelibꝰ alteriuſritus: puta ſaraceni cum tartaris: niſi ꝑ aliqd̓ iuspoſitiuū ꝓhibeant̉: qꝛ tunc diſparitas cultus dirimit: ꝙ ſi vterqꝫ cōiunx cōuertat̉ ad fidē: ratifcat̉ mr̄imoniū: ⁊ nō poſſunt adīuicē ſeparari: ētſi cōtraxiſſent cū cōſanguineis ſuis ī gradibꝰ ꝓhibitis ꝑ ſtatutū eccleſie: ſed ſi cōtraxiſſent ī gradibꝰ ꝓhibitis lege dīna. leuitici. 18. oꝫ ꝙ ſepararent ricar. ¶ Itē ẜm io. an. ſi pagani qui ẜꝫ legēſuā cum pluribꝰ vxoribus cōtrahūt cōuertāturcū vxoribus ſuis: cū prima remanebūt alijs excluſis. ¶ Itē ſi habuiſſet aliā vxorē: quā repudaſſet ⁊ viueret: ſi illa vellet cōuerti ad fidē: etiaꝫtenet̉ ipſam recipere: ⁊ illā ſuperinductā qͣꝫuisuerſam ad fidē abijcere: īmo et ſi prima n̄ vultcōuerti ad fidē: nō poteſt iſte cōuerſus alteramrecipere: ſꝫ hoc eſt ī poteſtate ſua ſi vult cohabitare cū ip̄a vel nō. ¶ Si vero alter īfideliū coniugatoꝝ cōuertat̉: poteſt fidelis cōuerſus cū īfideli manere ſub ſpe cōuerſiōis: ſi eū ī īfidelitatēobſtinatū n̄ viderit: ⁊ bn̄ facit cōmanere: n̄ tn̄ tenet̉: ſed poteſt eā dimittere: quo ad cohītatōnē:ſꝫ nō poteſt alterā ducere: niſi ī tribꝰ caſibꝰ: vꝫ ſiconiunx infidelis nolit cohabitare cum fideli.¶ Secūdus ſi vult cohabitare: ſꝫ n̄ ſine cōtūelia creatoris. ¶ Tertius ſi infidelis fidelē ad īfidelitatē pertrahere niteret̉: ꝑ quēlibet hoꝝ caſuū ſoluit̉ vīculū mr̄imonij: etiā anteqͣꝫ ꝯtrahat̉aliud matrimonium. ⁊ ſi ante cōtractū ẜꝫ matrimoniū alius cōiunx ꝯuerteret̉: n̄ liceret illi: ꝗ primo cōuerſus eſt: ſꝫ matrīoniū cōtrahere viuēteilla. ricar. ī. 4 ¶ Aliqui tn̄ˡ dicūt ꝙ non diſſoluit̉primū: niſi cū cōtrahit ẜꝫ adueniēte aliquo ex p̄dictis caſibus. Idem pe. de pal. ſed clarius. dic̄enim ꝙ quo ad cōuerſum: cū alter nō cōuerſusn̄ vult cohabitare vl̓ cū iniuria creatoris: vel vbi periculū ſubuerſiōis ē cōuerſo: quādo ſoluat̉matrimoniū eſt duplex opinio. aliqui dicunt: ꝙſtatim ſoluit̉ matrīoniuꝫ ī quocūqꝫ illoꝝ triumcaſuū occurrēte: ꝙ ſi cōuertātur alter: anteqͣꝫ primus cōuerſus cōtrahat aliud vel faciat votum:tenet̉ primus ip̄e reciꝑe illū poſtea cōuerſum: ⁊hoc ideo ē: ꝙ licet ſit vinculū ſolutuꝫ: adhuc tn̄retinet vinculū ſponſaliū: ſic tenet̉ cōtrahere cūillo: vel qꝛ blaſphemia creatoris ſi ē ꝑpetua ſoluit aliter nō. qn̄ aūt votum vl̓ matrīoniū tollit̉nō videt̉ ꝑpetua. Alij dicūt ꝙ nō ſoluit̉ matrīoniū illud: quouſqꝫ cōtrahat ẜꝫ mr̄imoniū. Pōtenī imaginari: ꝙ in mr̄imonio īfideliū nō ē aliquod reale vinculū de mūdo: pluſqͣꝫ ī ſpōſalibꝰcū nō ſit ſacramētū an̄ baptiſmū. vn̄ an̄ baptiſmū vtriuſqꝫ vel alterius ex ſtatuto eccleſie poteſt illud matrimoniū ſolui: ſicut ſpōſalia ml̓tiscaſibus ſuluunt̉ ſtatuto eccleſie. yn̄ ſicut ꝑ matri

ſequēs mr̄imoniū tollit̉ p̄cedes nō ratum ſponſalibus ꝯparatū. hec pe. ⁊ in huiuſmodi caſu: qn̄ſ. alter tm̄ coniugū conuertitur: ꝓles eoruꝫ ſi eſtī etate minori debet dari fideli: nō obſtāte: ꝙ indigeat mr̄is obſequio ad educationē: ſi āt eſt inꝑfecta etate ſequit eū parēteꝫ: quē vult tho. ī. 4.per oīa ⁊ ricar.¶ De violentia. Ca. 7.Eptimum impedimentuꝫ eſt vis .i. violentia ſiue metꝰ: qd̓ex ſui natura ſiue conſtitutione eccleſie mr̄imoniuꝫ excludit: qꝛ excludit conſenſuꝫ. Nōͣ ergo ꝙ eſt triplex coactio. Quedā ē abſoluta: queſit ꝑ vim: ⁊ iſta n̄ hēt cōſenſuꝫ animi: in queꝫ cadit coactio: ſed pōt eſſe coactio carnis ad aliudextrinſecus: a quo trahit̉ ꝑſona inuita: ⁊ talis coactio quādo nō cōſentit ī mr̄imonio non efficit:ita ꝙ ēt ex parte cogētis ẜꝫ tho. nō eſt mr̄imonium: qꝛ mr̄imoniū claudicare nō pōt: ſi tn̄ poſtmr̄imoniū coactus conſentiret: ⁊ cogens in ſuoconſenſu maneret: eēt mr̄imoniuꝫ: ſecus ſi mutaret voluntatē ip̄e cogens. ¶ Secunda eſt conditionata ⁊ per metum qui cadit in conſtante virū⁊ iſta ēt coactio excludit matrimoniū: extra eoperlatū. ⁊. c. ad audientiaꝫ. Dicit̉ āt metus cadēsin conſtantē virum quadruplex. ¶ Primo .ſ. metus mortis. ¶ Secundo cruciatus corporis: exͣeo. cū dilecti. ¶ Tertio metus ſtrupri. ¶ Quarto metꝰ ẜuitutis. ff. e. l. nec timor. ꝟn̄ dant̉ v̓ſus.Excuſare metus hos poſſe puta: quia neſcis.Struprum ſiue ſtatus verberis atqꝫ necis.Concordat tho. ⁊ alber. addendo ꝙ nō differtvtrū predicta quatuor fiant in ꝑſona nr̄a: ſiue liberoꝝ ſiue vxoris. Et dicit ricar. in. 4. ꝙ talis coactio conſenſus per talē metū matrimoniū īpedit: ⁊ quantū ad iudiciū dei ⁊ quātuꝫ ad iudiciūeccleſie: ēt ſi ad ſit ſenſus interior in matrimonioqͣꝫuis enī cōſenſus interior ſufficienter cogi nonpoſſit tn̄ per predictū metum tam vehemēter īducitur ꝙ multum in ipſo diminuit̉ de rōne voluntarij: ⁊ iō nec deus nec eccleſia voluerūt homine per talem conſenſum eſſe ligatū. Et rō eſtduplex. Una eſt qꝛ matrimoniū ſignificat cōiunctionem xp̄i ⁊ eccleſie que fit per liberum amorem. Alia eſt qꝛ talia matrimonia malos exitushaberent: qꝛ qd̓ quis nō diligit facile contēnit.20. q. 3. preſens. Poteſt etiam dici ſecundum aliquos ꝙ eccleſia aliquo modo inſtituit: vt perſona modo predicto coacta ſit illegitima durantepredicta coactione ad contrahendum cum illa:ad quam ducendam cogitur. Sed vtrum matrimonium contractum per conſenſum metu coactum ratificetur per conſenſum ſequentem tacitum. Reſpōdit ricar. in. 4. ꝙ matrimoniuꝫ cōtractum per conſenſum coactum metu cadente