Primus.

per hoc. quando vero de hoc habet conſcīam⁊ ſi non ſcīam de impedimento .i. firmam credulitatē habet de huiuſmodi impedimento: qͣꝫuisclare non ſciat ligatur tamen ſua conſcientia erronea: nec refert vtrum leui aūt ꝓbabili cā moueatur: qꝛ etiam contra conſcientiaꝫ erroneamnullus debet cuicunqꝫ homini obedire: duꝫ durat talis conſcientia: qꝛ omne quod eſt cōtra cōſcientiam edificat ad hehēnam. ſed quando hꝫſcrupulum conſcientie .i. qꝛ dubius eſt: ⁊ tūc ſi extemeraria ⁊ leui cauſa vt qꝛ audiuit a paucis ⁊leuibus perſonis debet deponere. qua depoſitapoteſt petere ⁊ reddere debitum. ſi autem dubitat ex probabili cauſa poteſt reddere: qꝛ ī dubiodebet quis obedire prelato ſicut vaſalius in dubio debet dn̄m ſuum iuuare. 23. q. i. quid culpatur. ſed non debet petere qꝛ exponet ſe ꝑiculo: ⁊augꝰ dicit Tene certum ⁊ dimitte incertum nonpetendo certum eſt ꝙ nō peccat. Et hec diſtinctio habet locum in omnibus īpedimentis q̄ ſimpliciter impediunt matrimonium vel actū eius:quo ad perſonam que habet noticiam: hoc eniꝫfaciat perſona ẜm dictam diſtinctionem vbi nō.vult matrimonium conſumare alias ſibi preiudicat ⁊ peccat. ¶ Sed quid iuris ſi de hoc lis pēdeat in foro iudicialiꝰ dixit hoſti. etiam ſi ſit certus ꝑꝑ dubium euentum poteſt reddere ⁊ peter̄debitum affectu coniugali cognoſcendo: non vtliberam nec vt ancillam: ſed vt cui queſtio ſtatmouetur: vnde ꝑꝑ primum nō peccat ꝑꝑ ẜm nōſibi preiudicat maxime ſi ab eccleſia vrgeatur.Et magiſter ſnīarum in. 4. di. 38. dicit ꝙ dꝫ reddere ſiʳ vrgetur qd̓ etiam vr̄ in gradibus humana lege prohibitis: ⁊ perconſequenſ in īpedimēto ſeruitutis in quibus eccleſia que ſtatuit: quando ꝟult deſtituit ⁊ diſpenſat: non āt in gradibusdiuina lege ꝓhibitis in quibus eccleſia forte nihil poteſt. Sed iſta opinio quo ad primū nō valet: qꝛ eccleſia qn̄ precipit debitum reddi lite pōdente nō intendit diſpenſādo matrimoniū faceſi nō eſt. nam ſi ītēderet matrimoniū facere: authoc eſſet vſqꝫ ad tp̄s ſnīe: ⁊ hoc nihil eſt: qꝛ matrimoniū nō poteſt fieri ad tp̄s aūt ſimpliciter: ⁊tunc poſtea nō diſſolueret: ſi etiam hoc intēderꝫnō poſſet facere vt ille qui nō eſt verus maritusſit verus maritus cōtra voluntatem ſuam. vndenon refert ſiue qō moueatur ſiue nō: vt de reſtiſpo. lr̄as. ſed diſtinguendū ē vt ſupra dictum eſimmediate. Itē qꝛ dictum eſt ſupra ꝙ in hiꝰ: qn̄eſt dubiū debet obedire .ſ. in reddendo debituꝫPrecipit .n. hoc papa in tali dubio per decretalēillam inquiſitioni. de ſen. excō. Poſſet ēt dici ꝙcircūſcripto etiā precepto pape idem eſſet faciedum: qꝛ ſi aliquid eſt ita dubiū: ꝙ vna pars eſtcerta alia dubia an ſit peccatum dꝫ tenere certū⁊ dimittere incertū: qꝛ qn̄cunqꝫ poteſt ſe liberar̄̉a periculo peccati tenetur: vnde manifeſta eſt rōqꝛ non debet petere: qꝛ certum eſt ꝙ non petereeſt licitum. ¶ Eſt autem dubium vtrum petere

ſit peccatum: ſꝫ in reddendo nō eſt ſic: qꝛ vtrūqꝫeſt dubium: qꝛ ſi eſt matrimonium negare eſt iniuſticia: ſi nō eſt matrimoniū reddere eſt luxuria: ſed nō eſt equaliter dubium hinc inde: quiapreſūptio eſt pro matrimonio quouſqꝫ contrarium ꝓbetur vnde reddere tenetur debitū Si āteſſet equalit̓ dubiū hinc inde: puta qꝛ vna ſnīaeēt lata ꝓ matrimonio: alia contra ⁊ neutra tranſiſſet in rem iudicatā: adhuc quia nullus debetſpoliari re ſua ſiue poſſeſſione: immo ſpoliaturante omnia eſt reſtituendus niſi ꝓbationes ī cōtrarium ſint in ꝓmptu: inde eſt ꝙ debet redderedebitum: ēt ſi ſit gradus indiſpenſabilis vt filie ⁊pr̄is vel filij ⁊ matris qn̄ petens eſt in poſſeſſiene: vel cum eſt ſpoliatus abſqꝫ auctoritate iudicꝭEt noͣ ꝙ error hiꝰ .ſ. cōditionis īpedit ⁊ dirimitex ſtatuto eccleſie que et poſſet ſtatuere ꝙ nondirimeret: ſicut poſſet ſtatuere: ꝙ error fortunedirimeret cū tamen non dirimat vt dictum eſtpe. de palu. in quarto.¶ De impedimēto voti ſolēnis. ca. iiij.Fx.cj.ſtluꝫ impedimēAtum ē votū .ſ. ſolēne non āt ſimplex. Siquis ergo vel ſi qua hꝫ ꝓfeſſionē tacitā vl̓ exp̄ſſā alicui de religionibꝰ approbatꝭ: tale votū īp̄edit matrimoniū cōtrahendū: ⁊ dirimit cōtractu.vnde contrahendo nullū eſt ⁊ incurrit excōicationē extra de cōſanguinitate ⁊ affi. eos ī cle. Siāt feciſſet ꝓfeſſionē in aliqua regula nō approbata vel ēt in regula tertij ordinis ſiuē biczochaꝝbeati dominici vel beati franciſci: non vr̄ ꝙ illd̓habeat dirimere cōtractum: qͣꝫuis āt ſimplex votum quātūcunqꝫ ſit publicū non dirimat matrīonium cōſumatū: īpedit tamē cōtrahendū ⁊ etiaꝫconſumand̓ iam contractum. vnde talis contrahendo peccat mortaliter ēt ſi intenderet nō conſūare: ſꝫ religionē ingredi: qꝛ facit cōtra iura di.27. ſi vir. ⁊ qꝛ exponit ſe periculo frangendi votum. Poſt cōtractū āt adhuc remanet obligatꝰad obſeruand̓: cū poſſit ante cōſumationem. vn̄cōſumādo iterū peccat mortalit̓. ricar. ī. 4. di. 38impedimentū ē cogniteQuartum. qꝛ iſtud eſt prolixiusceteris vltimo reſeruetur.¶ De impedimento criminis. ca. ꝟ.Uintū auteꝫ quodſequitur eſt crimen. vbi noͣ ꝙ tria ſuntcrimina que impediunt ⁊ dirimunt cōtractum.ſi qua mulier machinataPriMuIN fuerit in mortem vxorisalicuius ⁊ ipſam cuꝫ effectu occiderit animo habendi virum illius in ſuum: ⁊ ſimiliter ſi quiſ machinatus fuerit ⁊ cū effectu occiderit viꝝ alicuiꝰ