Primus.

eſt affinitas: hec ꝯtrahitur ex copula carnali cummuliere. Nā cū quis ꝯtrahit matrimoniū cū beta puta petrus: omnes ꝯſauguinei petri vſqꝫ ad qͣrtum gradū efficiunt̉ affines berte in eo gradu in qͦſūt affines petro. Nullus ergo eoꝝ mortuo petropoterit eā habere ī vxorē ⁊ ecōuerſo Oēs ꝯſāguinei berte ſūt affines petro: vnd̓ mortua berta nullam ꝯſanguineā eius vſqꝫ ad quartū gradū poterit petrus hr̄e ī ꝟxorē. Et hoc noͣ diligēter ꝙ ẜmdoc. qͣſi oēs affinitas ꝯͣhitur non ſolū per copulāꝯiugalē: ſed ēt per fornicariā: vt. 35. q. 3. nec eam.extra de eo ꝗ cogno. cōſang. vxo. ſue diſcretioni.ita tn̄ ꝙ vir intret clauſtra pudoris: ⁊ ꝑueniat adꝯſumatione operis: alias non ꝯͣheretur affinitas:vt. 35. q. 3. extraordinaria. extra de eo ꝗ cogno. cōſang. vxo. ſue fraternitatis. Eſt tn̄ ꝯiuerſitas opinionū in hoc. Unde eius quā ꝗs cognouit carnalit̓per adulteriū fornicatione vel inceſtū ſeu ſacrilegiū nullā ꝯſanguineā eius poterit habere in vxore vſqꝫ ad quartū gradū. At ſi ꝯͣhatur cuꝫ tali nullum eſt matrimoniū: ſedʳ oꝫ ꝙ diſſoluat̉ vel ſaltīper papā diſpēſet̉. Circa qd̓ noͣndū ẜm pe. de pal.in 4. ꝙ in pͥmo gradu affinitatis aſcendentiū ⁊deſcendentiū: ſicut ⁊ ꝯſanguinitatis Papa diſpēſare non pōt: qꝛ eſt ꝯtra ius diuinū ⁊ naturale: qꝛvxoribus parentū exhibemꝰ reuerentiā ſicut paretibus noſtris. Itē ⁊ in linea trāſuerſali in pͥmogradu ꝓhibetur matrimoniū ꝯſāguinitatis ⁊ affinitatis iure diuino: vnde nec papa diſpenſare pōt:qꝛ et quodāmō eſt ꝯtra naturā: vt .ſ. quis ꝯͣhat cūgermana ſua vel vxore germani ſui eo mortuo.Unde ēt ante legē moſaycā multiplicato hūanogenere an̄ diluuiū vel poſt credit̉ ſe abſtinuiſſe aſororibus ⁊ ab vxoribus fratrū: niſi ad ſuſcitādūſemē fratrꝭ p̄mortui: ſicut ⁊ tꝑe legis vt pꝫ in themar ⁊ filijs iude. Nec obſtat de vxoribꝰ abrahe⁊ Iſac: qͣs vocauerunt ſorores: qꝛ .ſ. fuerūt ꝯſanguinee ꝟel cōſobrine: ſicut ⁊ Loth qui fuit filiusfratris abrae dictꝰ eſt frater ipſius ⁊ cet̓a. Xij. impedimentū ⁊ vltimū dr̄ īpotentia .ſ. cū ꝗs vl̓ ꝓpt̓maleficiū vel ꝓpter aliud naturale īpedimentūnō pōt exercere actū ꝯiugalē de qͦ nō oꝫ ꝓ nūc aliter explicare. Si cum tali eēt ꝯͣctuꝫ het iudiciueccl̓ie examinare materiā. Et nō ſolū in iſto caſuſed ⁊ ī oī alio caſu dubio ⁊ q̄ſtione mr̄imoniū hēteccl̓ia iudicare nō iudex ſecularis. Ab his gͦ īpedimētis oꝫ viꝝ eē liberū ⁊ et mulierē vt ſit vxortua ⁊ cet̓a. Et de his impedimentis habes diffuſe in capitulo ſequenti.¶ Utrū ſapiēti ducēda ſit vxor? hieroꝰ. 2. libro ꝯͣiouinianū dicit hāc qōneꝫ motā in libro que fecittheophraſtꝰ aureolus de nuptijs ꝗ fuit diſcipl̓usariſtotelis deſignatꝰ ab eo ī morte: p̄cipuꝰ ſuꝑ oēsalioſ diſcipl̓os ſuos: ad quē vt ad pͥncipaliorē ſeuſapiētiore defūcto ariſtotele ꝯuolauit academia.Hic igit̉ in dicta qōne cū diffiniuiſſꝫ. Si pulchreeet mulier: ſi bn̄ morigerata: ſi honeſtis parētibꝰnata: ſi ip̄e ſanus ⁊ diues: ſic ſapiētē aliqn̄ īire mr̄imoniū debere ſtatī ītulit. Hec raro ī nuptijs vni-

uerſa ꝯcordāt: nō ē igit̉ ducēda vxor ſapiēti. Primū igit̉ īpediri ſtudia phīe: nec poſſe quēqͣꝫ libriſ⁊ vxori parit̓ īſeruire. Multaqꝫ eē: q̄ mr̄onaꝝ vſibus neceſſaria ſunt: p̄cioſe veſtes auꝝ geme ſumptus ācille varia ſupellex lectice ⁊ exedra deaurata: deinde ꝑ totas noctes garrule ꝯq̄ſtiōes: illa ornatior ꝓcedit ī publicū: hec honorat̉ ab omnibꝰ.Ego ī ꝯuetu feminaꝝ miſella d̓ſpicior. Quid aſpiciebas vicinā? Quid cū ācilla loq̄baris d̓ foro veniēs? ꝗd attuliſti? Nō amicū hr̄e poſſumꝰ n̄ ſodalē: altius amorē ſuū odiū ſuſpicat. Si doctiſſimp̄ceptor ī qͣlibꝫ vrbiū fert̉: nec vxorē relinquere:nec cū ſarcina ire poſſumꝰ. Pauperē alere difficile ē: diuitē ferre tormētū. Adde ꝙ nulla ē vxoris electio: ſꝫ qͣliſcūqꝫ venerit habēda: ſi iracūda:ſi fatua ſi deformis ſi ſuꝑba ſi fetida: qd̓cūqꝫ ē pꝰnuptias diſcimꝰ. Equꝰ aſinus bos canis ⁊ viliſſima mācipia ꝓbāt̉ pͥus: ⁊ ſic emunt̉: ſola vxor nōon̄dit̉ ne an̄ diſpliceat qͣꝫ ducat̉. Si totā domū eicōmiſeris ẜuienduꝫ ē: ſi aliꝗd tuo arbitrio reẜuaueris: fidē ſibi hēri nō putapit: ⁊ in odiū vertet̉ ⁊iurgia: ⁊ niſi cito ꝯſulueris: anus venena parabit.Aurifices ⁊ inſtitores gēmaꝝ ſericarūqꝫ veſtiumſi ītroduxeris: ꝑiculū pudicitie ē: ſi ꝓhibueris ſuipiciōis īiuria. Ueꝝ ꝗd ꝓdeſt diliges cuſtodia: cūvxor īpudica ſeruari nō poſſit: pudica nō d̓beat.Infida .n. cuſtos caſtitatis ē neceſſitas. Et illa ꝟepudica ē dicēda: cui licuit p̄cari: ſꝫ noluit: pulchraſacie adamat̉: feda facie cōcupiſcit. Difficile ē cuſtodire qd̓ plures amāt: moleſtū ē poſſidere: qd̓nullus hr̄e vl̓ amare dignat̉: minori tn̄ miſeria d̓formis hētur: qͣꝫ formoſ a ſeruet̉. Nihil .n. tutū ē: īquo totius ppl̓i vota ſuſpirāt. ꝙ ſi ꝓpter diſpenſationē domus ⁊ lāguoris ſolatia ⁊ fugaꝫ ſolitudinis ducantur vxores: multo itaqꝫ melius ſeruusfidelis diſpenſabit auctoritati domini obediens:⁊ eius diſpēſationi obtemperans qͣꝫ vxor: que ineo ſe extimat dominam: ſi contra viri faciat volūtate. Aſſidere egro meliꝰ poſſūt amici ⁊ vernulebeneficijs obligati: qͣꝫ illa que nobis imputet lachrymas ſuas ⁊ hereditatis ſpe vendat illum: inde ⁊ ſolitudinem iactans: languentis animum diſperatione conturbet: ꝙ ſi ipſa languerit coegrotādum eſt: ⁊ nunquam ex eius lectulo recedendumaūt ſi bona fuerit vxor ⁊ ſuauis. Ꝙ tamen raraaūt nulla ē: cū parturiēte oꝫ ⁊ cū ꝑiclitāte torq̄ri.Sapiens autem nunquam ſolus eſſe poteſt: hꝫſecum omnes: qui ſunt quiqꝫ fuerint boni: ⁊ animum liberum quocunqꝫ vult tranſfert: quodqcorpore non poteſt: cogitatione complectitur:ſi hominum copia defuerit: loquitur cum deo: nūquam minus ſolus erit: qͣꝫ cum ſolus fuerit. Porro liberoꝝ cā vxoreꝫ ducere: vt vl̓ nomē noſtrūnon intereat: vel habeamus preſidia ſenectutis⁊ vt certis vtamur heredibus: ſtolidiſſimum eſt.Quid enim ad nos recedentes ē mundo pertinetſi nomine noſtro alius non vocetur: cum innumerabiles ſint qui eodem nomine nuncupentur? ⁊que ſenectutis auxilia ſunt nutriri domi illū: qui