Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. XII.

Vetrum dicēs. Simon. Princeps terre a ꝗbꝰ accipiūt tributū vel cenſum a ſuis vel alienis? Rn̄dit Simon Petrus ab alienis. Ergo ſubdit chriſtus: liberi ſunt filij: iuſſit tn̄ ip̄m ire ad mare ⁊ ſtaem quē īueniret ī ore piſcis hamo capti daretigentibus ad ſcandalum: vt hētur Math̓. xvij.Ad innuendū ꝙ ꝑſone religioſe ⁊ eccl̓iaſtice qͣleserant chriſtus cū diſcipulis non tenent̉ talia ſolnere. Imponētes qͦꝫ tallias ſeu collectas ſeu p̄ſtārias dn̄i temporales vel ciues alicuiꝰ cōitatꝭ ꝑſonis vltra debitū rōis nimias vel īproportionatasex certa ſciētia. Sil̓r exigētes a ſubditꝭ ẜuitia īdehita ī ꝑſonis vel rebꝰ vt oꝑas in agris: ⁊ vecturasaīalium rapinā ꝯmittunt ẜm. b. Zho. 2º 2ᵉ. q. lxvi.ar. penul. de ꝗbꝰ dr̄. Ezech. xxij. Principes ī medio eius quaſi lupi rapientes p̄dam. Roboā rexqꝛ noluit alleuiare iugum ſeu onus exactionumgraue qd̓ Salomon pater eius impoſuerat ppl̓oiſrl̓. ad ꝯtinuādā pompā ⁊ iactātiā curie ſuę amiſit. io. ꝑtes regni ſui .i. decem tribus ꝗ exigebateo lapidatus fuit a ppl̓o: vt pꝫ. iij. Regꝭ. xij. Exigetallias a clericis ſine licentia pape: rapinā facit monitionē ſi non ceſſauerint ab hiꝰ ſūtexcōicati: exͣ de īmu. eccle. non minus. ⁊. c. aduerſus. ⁊ exͣ de cenſi. quāqͣꝫ. li. vi. de qua excōicatiōehabes in. iiij. ꝑte ti. i. Quecūqꝫ autē rapina ſit ex p̄dictis mortale pctm̄ eſt: ⁊ cōſequenter ducens adeternam mortem niſi fiat de ea penitentia et reſtōſi pōt. Un̄ Ezech. xviij. dicit dn̄s. Si genuerit ꝗefilium latronem rapientem rapinas ⁊c̄. nūꝗd viuet .ſ. talis raptor non viuet vita .ſ. gratie: ſꝫ morteſ. corporali: ⁊ īde eterna. Ergo rapinaspiſcere. De talliis ſeu collectis pedagijsabellis vide plene. jͣ. e. ti..§. VII.exto principali pſalmiſta docet remouere ꝯcupiſcentiam ideſt amorem diuitiaꝝ qͦ .ſ. ꝗs eis īheret vt vltimo fini dicꝭ.diuitie ſi affluant .i. etiam ſi a deo fluant ꝑ licitamacꝗſitionem nolite cor apponere .i. ibi ꝯſtituere finem eas amando vt pͥncipale bonum: hoc .n. eſſetfrui eis. Nam frui ſcd̓m magiſtꝝ .i. ſen. di. i. ē amonherere rei propter ſe: qd̓ fiendum non ē niſiie trinitati. Nam ẜm Hiero. impoſſibile eſt vtpn̄tibus quis ⁊ ſuturis fruatur bonis .i. gl̓ia celeſti. Et hoc eſt qd̓ ait ſaluator. Impoſſibile eſt diuitem intrare in regnum celoꝝ. Math̓. xix. Loꝗturenim de diuite ꝗ ꝯſtituit ſuum vltimum finem indiuitijs cuius ſignum manifeſtum eſt: ſi apponatcor diuitijs ita ꝙ ibi cōſtituat finem qn̄ ꝓpter dicꝗrendas vl̓ ꝯſeruādas paratus ē facerera dei p̄ceptum. De hoc etiam intelligitur illudLucꝭ. vi. Ue eterne .ſ. dānatiōis vobis diuitibusqui hetis ꝯſolationem veſtram. Nolite gͦ cor apponere diuitijs ꝯſtituendo ibi finem ꝑ modū fruilionis. Et rō quare non ſint diligende eſt: qꝛ ibi n̄reperitur qd̓ creditur: ſed decipiunt: ⁊ proptereachriſtus appellat eas fallaces. Nam ꝓmittunt fe-

licitatem fruitionis ꝑfecte: ⁊ p̄ſtant miſeriā dānationis eterne. Un̄ Salomon ait. Eccl̓iaſtes. v. Quiamat diuitias non capiat fructum ex eis. Fructꝭꝰẜm. b. Tho. ī ſumma dicitur a fruor frueris: quiafructus eſt vltimū qd̓ deſideratur ⁊ expectatur d̓arbore: vn̄ ꝯgrue ſignificat fruitionem dei que ēvltimus finis ꝗ d̓ſideratur ⁊ expectat̉ a nobis exoperibus noſtris. Eſt enim vltimum in actibꝰ gl̓ieqꝛ poſt viſionem ⁊ intentionem ſeu dilectioneꝫ ſequitur fruitio. Un̄ Io. xv. dicit dn̄s chriſtus. Poſui vos vt eatis .ſ. per bona oꝑa via mandatoruꝫ⁊ fructum afferatis .i. ꝯſequamini eternam fruitionem. Huius autem fruitio in ſe habet ſanctitatem ſuauitatem ⁊ puritatem. Sed qui amat diuitias vt auarus: de qͦ ibi loꝗtur nō capit iſta ex eis:nam inſatiabilis eſt. Un̄ Chryſo. Ipſa appoſitō diuitiaꝝ auget flāmā: ⁊ maior rit cupido. Et Amb.Nec ſatietas vnqͣꝫ aderit cupiditati: di. xlvij. ſicuthi. Secūdo auarꝰ pͥuatur ſuauitate: ꝓpter qd̓ dr̄eccl̓iaſtes. v̓. Saturitas diuitis .i. abundantia magna nō ſinit dormire eum. Tertio puritate pͥuat̉.Nam vt dr̄ Eccle. x. Auaro nihil eſt ſceleſtius: hͦautem aīam ſuam venalem hꝫ: qd̓ pꝫ qꝛ ꝓ vno ſolido lucrando vendit aīam ſuam diabolo ꝯmittēdo mendacium ꝑiurium: ⁊ hiꝰ: ergo ex quo nō capitur fructus ꝗ intendit̉ ex diuitijs ſcd̓ꝫ pſalmiſtāDiuitie ſi affluat nolite cor oppone̓. .§. VIII.Et pro maiori declaratione materie hiꝰ pōt ſic diffiniri. Rapina .ſ. ꝙ eſtrei aliene non ſacͣre ī loco non ſacro illicita ꝑ violentiam ad lucrum facta vſurpatio. Declarādo ātꝑticulas eius noͣ ꝙ vſurpatio dicit actuꝫ in gene̓Sciendum tn̄ ꝙ rapina ſumit̉ multipl̓r. Uno mōlargiſſime ⁊ īpropͥe ꝓ oī vſurpatiōe indebita ſiuerei tꝑalis ſiue rei ſpūalis: et ſic ſumit̉ ad Phil̓. ij.Non rapinam arbitratus eſt .ſ. chriſtus Ieſus eēſe equaleꝫ deo. Sed hoc fecerūt pͥmi parentes ꝙvt dicit Aug. voluerunt rapere diuinitatem .i. deiequalitatem ⁊ ꝑdiderunt felicitatem. Sed hiꝰ rapine chriſtus ſoluit penam: et hoc eſt qd̓ dicitur ꝑpſalmiſtam. Que non rapui tunc exſoluebaꝫ. Secūdo ſumitur minus large ꝓ vſurpatione ⁊ acꝗſitione vel retentione illicita rei tꝑalis quacunqꝫſiue manifeſta ſiue occulta: ⁊ ſic Amb. dicit ꝙ quivſuram accipit rapinā facit xiiij. q. iiij. Et Aug. aitSi ꝗd inueniſti et nō reddidiſti rapuiſti. xiiij. q. v.qd̓ tn̄ ꝑtinet ad furtum. Et Hiero. Aliena rapereꝯuincit qui vltra neceſſaria ſibi retinere ꝓbaturdi. xlij. §. i. qd̓ tn̄ intelligitur de ſuꝑſluo nature etꝑſone. Tertio modo rapina ſumit̉ ꝓpͥe et ſtricte .ſ.pro vſurpatione rerū violenta: et de hac chriſtusph̓iſeis ait. Pleni eſtis rapina. Math. xxiij. Et ẜmhanc acceptionem ꝓpͥam hic diffinitur. Un̄ in eaponunt̉ differētie eius ab alijs vſurpationibus.Rei aliene dicitur ad differentiam rei ꝓpͥe. Naꝫrem propriam ſi ꝗs etiam per violentiam acciꝑetab eo qui ab eo abſtulit dum aſportat non eſſet