Capitulū. XI.

raliter illud totū recipiat vnuſꝗſqꝫ talis creditorſicqꝫ petere et exigere valeat ꝙ nullatenꝰ ad reſtitutionem aliquā teneat̉: etiam qͦ ad ꝯſcīam vel acdeū: illudqꝫ ſic receptū abſqꝫ alio grauamine vtſibi vere donatum licite valeat obtinere. Statuitqꝫ inſuꝑ ip̄a cōitas hiꝰ talia credita cū iure ꝑcipiēdi hiꝰ acceſſiones alienari poſſe in alios: cū hoc tipacto ꝙ ipſi ꝯmunitati redimere liceat dictuꝫ debitum ſoluendū creditori pro redēptione dicti iuris ad rationē. xxviij. pro cētenario: et ꝙ tal̓ credtorteneat̉ reuendere dicto cōi ad omneꝫ eius veluntateꝫ remanente dicto creditori lucro facto vſqꝫ ad tp̄s dicte reuenditiōis: hͨ oīa ab illo loco. Etinſuꝑ maxime hn̄tur ex quadam reformatione ciuitatis quā recitat p̄dictus Lau. de verbo ad verbum. Circa iſtā materiā occurrūt plura dubia ſuper ꝗbus ꝯſulti plures magiſtri ī theologia ordi.p̄dica. minoꝝ ⁊ heremitaꝝ ac etiam doc. canon̄. diuerſa ⁊ ꝯͣria rn̄derūt et ſcripſerunt. Nouiſſime ātſcripſit ſuꝑ materia hac ſatis diffuſe. d. Lau. de ridol. in fine tractatus quem fecit de vſuris vbi ētpoſuit tractatus alioꝝ de iſta materia ſuꝑ qua format. viij. qōnes ⁊ hoc ordīe. ¶ Primo. Utꝝ rectaꝯſcīa poſſint talia onera īdici et ad eoꝝ ſolutioneꝫꝯpelli cum aſſignatione īcrementis p̄libati. ¶ Secudo. Utꝝ dicti ſoluentes onera memorata licitelant incrementū. ¶ Tertio poſito ꝙ non.ore donationis remiſſionis et liberatiōislicte excuſentur a reſtitutione et liberentirato. ¶ Quarto. An dicti ſoluentes licite vendant ius qd̓ hn̄t in dicto monte vigore talis crediti. ¶ Quinto. Utruꝫ alij ab eis licite emāt. ¶ Sexto poſito ꝙ ſic. Utrum licite ꝑcipiant incremētuꝫqd̓ pͥus ꝑcipiebant dicti creditores. ¶ SeptimoQuid de illis qui pro alijs a ꝗbus qn̄qꝫ certaꝫ qͦtam ꝓ quolibet floreno: qn̄qꝫ nihil percipiunt ſouunt p̄ſtantias ⁊ in illoꝝ loco quo ad tale creditudiſtribuūtur. ¶ Octauo. Quid ſi cōitas ſic nouoſibi ꝯſtituat creditores: pn̄ta qꝛ vendit ānuuꝫ redditum ad rōem qua rn̄det creditoribus mōtꝭ advitam emētis ⁊ alterius ab eo noīandi cum pactisde quibꝰ ſupra ī fine caſus.Circa primuꝫ magiſterGuido de bello regaldo general̓ ordi. hęremitaꝝꝯſultus rn̄dit indiſtincte ꝙ lex ſtatuens tale lucꝝlicite inſtituta: ⁊ iō non obſeruanda: ſꝫ aboprobat qꝛ in dīminutione reipublice: ⁊ peꝯn̄s mala: pꝫ an̄s: qꝛ iam finaliter cōitas ſoluit duplam pecuniam: allegat di. iij. c. pͥuilegia. §. officiū.c. ſe. Iteꝫ qꝛ lex talis nō eſt iuſta nec vtilis: exꝯtinet plus p̓uatum bonū ſingulariū ꝑſonainn qͣꝫ publicū ip̄ius cōitatis: ꝯͣ illud. c. erit auteꝫl. iiij. Item qꝛ aſſignatione dicti incremēti innt̓ per ip̄am legeꝫ hoīes ad peccandū: qꝛ īducit eos ad recipiendum vltra ſorteꝫ. Et ſi dicat̉ ꝙlex talis eſt inſtituta propter bonuꝫ ciuitatis cuſtodiendū ⁊ protegendū ad hn̄duꝫ pecuniam pro ge

tibus armoꝝ in cuſtodiam ⁊ protectionem ciuitatis: ⁊ ſic non mala: ſed bona eſt. Rn̄det magiſter p̄dictus ꝙ his non obſtantibꝰ firme manent rōnesſupra poſitē: eo ꝙ aliter ⁊ ſine pctō pōt ciuitas defenſari. Nam ſubſiſtente neceſſitate pōt a ſibi ſuꝑpoſitis: et inuitis iuſte exigere auxiliuꝫ tam pecuniarū qͣꝫ ꝑſonaꝝ: ⁊ ipſi ad illud p̄ſtandum obligantur ⁊ qͣꝫtum p̄ſtant tm̄ ſecundum regulam iuſticie⁊ non vltra rehabere debēt: ⁊ ſic faciendo minusin expenſis dicta cōitas grauabitur: qd̓ eſt propoſituꝫ. hec dictus Guil. Sed Lau. de ridol. ī dictotractatu tenet ꝯtrarium .ſ. ꝙ dicta lex ſiue ſtatutūnon ſit illicite factum. Et pro rōe inducit illud qꝛdictum eſt ſupra .ſ. qꝛ inſtituta eſt dicta lex propterbonū ciuitatꝭ cuſtodiendū ⁊c̄. Et ad id qd̓ Guidopredictus dixit ad deſtructioneꝫ illlus rōnis. Rn̄det ꝙ ⁊ ſi cōitas valeat ꝯpellere ciues ad mutuādum abſqꝫ eo ꝙ ſtatuat aliꝗd dare vltra ſortem:tn̄ non omne poſſibile eſt volibile. Sepe nāqꝫ ml̓ta poſſumus q̄ pro bono reipublice ⁊ pro fugiēdoſcandalo non facimus ⁊ merito: ar. ij. q. i. in pͥmiscum ſil̓es coactiones quidem difficiles frequent̓conſueuerunt exitus habere: exͣ de ſpon. requiſiuit. Et melius eſt cū aliquali conſcito ⁊ pace oīumſuis neceſſitatibusⁱ prouidere qͣꝫ per huiuſmodicoactiones ⁊ violentias non ſine forti et graui ſcādalo. Ꝙͣ ſiꝗdem enormiter ex hoc experiētia media dānificari quotidie cernimus: īmo ⁊ ml̓tos fūditus deſtrui et ad extremaꝫ pauperiem deduci oex hoc ſaltem aliqual̓r ſubleuantur et conſolantꝙ dicta ꝗnqꝫ ꝑcipiunt ānuatim: et niſi hoc eſſꝫ indeſperationem forſitam ducerent̉: ⁊ in rempublicam machinarentur ⁊ ī graue anime ſue ⁊ corpuris ſui diſpendium: ⁊ reipublice periculum. Et ſidicatur talibus et non alijs ſi lex prouideat beneeſt. Rn̄deo ꝙ lex debet eſſe cōis ꝓ reipublice vtilitate ne alij ſcrupuloſo corde moueant̉: et duruꝫforet atqꝫ difficile vnum diſtinguere ab alio: hocLau. per que deſtruit pͥmam rationem dicti magiſtri. Preterea ītereſt reipublice erga ſuos ciuestaliter ſe habere ꝙ non deducant̉ in pauperiem:vt cum alias opus fuerit ſibi valeant ſubuenire.Si ergo in dāni reſtaurationē vel ex liberalitatevt alliciatur ad bn̄ ſe habendum erga rempublicam aliquid gratis donat: ⁊ ſic īdubie vtilitas reipublice ꝓcuratur: quare illud improbandum eſthec Lau. per que deſtruit rōem predicti magiſtriquā 2º faciebat in oppoſitum. Ꝙ etiam hoīes īuttentur ad peccandū ex dicta lege vt allegabat predictus magiſter in tertia ratione: negat Lau. cōſiderato enim dicit ipſe ꝙ ſi quis vellet ſua pecunia vti illicite plus lucraretur: īmo etiam in licitisqnīmo ⁊ in poſſeſſionibus que magis ſecure ſuntqͣꝫ communitati mutuare non eſt dicendum ꝙ ꝑhoc ꝙ. v. dare ſtatuuntur inuitātur hoīes ad vſurarie mutuandum: maxime cum dubium ſit nedum de lucro: ſed etiam de ſorte pͥncipali ne ꝑdat̉capitale. Et per hoc etiam tollit̉ quedam aliā rō